Â鶹Éç

Rhoddwyd y wobodaeth gan Ganolfan y Barcud, Tregaron

"Fe gafodd y murlun yma'i ddylunio a'i greu gan dros 80 o blant rhwng 8 a 11 oed o Ysgolion Cynradd Pontrhydfendigaid, Swyddffynnon a Thregaron. Roedd y disgyblion yn gweithio gyda Pod Clare, yr artist cymunedol. Mar'n darlunio'u hymateb nhw i Gors Caron, y fawnog ger Tregaron, sy'n ffinio â'r tair ysgol. Mae'r murlun wedi'i wneud yn gyfan gwbl o ddeunydd gafodd ei gasglu ar y fawnog.

Fe ddechreuodd y broses o greu'r celfwaith yma gyda Paul Culyer o Gyngor Cefn Gwlad Cymru yn rhoi sgwrs i blant y tair ysgol. Fe ddisgrifiodd y cynefin, y ffordd y dechreuodd, a beth yw ei arwyddocâd, ac fe ddangosodd sleidiau o'r bywyd gwyllt amrywiol ac unigryw sydd yno. Yna fe roddodd Pod Clare, yr artist blaenllaw, gyflwyniad i'r syniad o Gelfyddyd y Tir. Fe ddangosodd nifer o luniau gan artistiaid fel Andy Goldsworthy a Tim Pugh. Wedyn, fe wnaethon nhw drafod y project roedd y plant ar fin ei gychwyn.

Y cam nesaf oedd mynd â'r plant i gyd i weld Cors Caron ei hun. Fe gawson nhw gerdded ar rhan o'r hen reilffordd, ac yna ar draws y gors ei hun ar y rhodfa bren sydd newydd gael ei chreu. Fe aethon nhw cyn belled â'r bont droed ar draws yr Afon Teifi, ymysg y brwyn. Fel hyn, roedden nhw'n cael cyfle i weld y golygfeydd, i glywed y sŵn ac i synhwyro'r pethau sy'n perthyn i'r cynefin yma. Roedd cryfder ymateb y plant i'w deimlo yn y cerddi gafodd eu hysgrifennu ar ôl dychwelyd i'r ysgol. Mae'r cerddi'n dangos fod y gors wedi gwneud argraff ar y plant.

Hefyd, fe gafodd y plant helpu yn y broses o gasglu deunyddiau o'r gors i greu'u celfwaith ar gyfer Canolfan y Barcud. Dyma'r deunyddiau: brwyn yr afon, gweiriau'r gors, rhedyn, brigau'r helyg, grug, darnau o ganghennau, criafol, egroes, mês, dail y dderwen, cen, mawn y gors, tywod afon, gwlân dafad, plu, rhisgl coed bedw.

Ar ôl mynd yn ôl i'r ysgol, fe ysgrifenodd y plant am eu profiadau yn y gors, a'u hargraffiadau amdani. Wedyn gwnaeth y plant weithio mewn grwpiau yn defnyddio y deunydd a gasglwyd a'r geiriau oedden nhw wedi cyfansoddi i creu cyfres o ddelweddau a aeth ymlaen i ffurfio cynllun y murlun."

Gwybodaeth wedi ei rhoi gan Ganolfan y Barcud, Tregaron.