"Mae'n draddodiad yng nghartref Bryn yr Eglwys, Pentrefoelas, i greu arddangosfa bob blwyddyn. Dechreuodd dair blynedd yn 么l pan ddarllenais ddarn yn y papur am hanes Cwm Tryweryn. Roedd rhai o'r preswylwyr yma yn d诺ad o'r ardal gafodd ei boddi felly es i chwilio am ychydig o luniau fel testun sgwrs, ond aeth y peth yn fwy a mwy a ches gymaint o ddiddordeb, mi gr毛ais arddangosfa fach.
"Mae'n ffordd andros o dda o gadw meddwl y bobl yma yn heini ac yn ifanc, ac mae'n rhoi syniad i ni, y gweithwyr yma, o'r profiadau amrywiol maen nhw wedi eu cael. Mae clywed eu hanes yn rhoi syniad i ni o pam eu bod nhw fel maen nhw fel pobl.
"Mae'n ffordd dda hefyd o gael y gymuned i mewn i'r cartref, a'i wneud yn rhan o'r gymuned gan y gall fod yn lle caeedig iawn.
"Y flwyddyn ddiwethaf, roedd yr arddangosfa am y gwaith arlunio a gweithgareddau eraill roedd y preswylwyr wedi bod yn rhan ohonyn nhw.
Penderfynais wneud rhywbeth am yr Ail Ryfel Byd eleni gan ein bod yn dathlu 60 mlynedd ers iddo orffen.
Mae tri chwarter y preswylwyr yma yn ferched ac roeddwn yn gwybod ychydig am waith merched yn ystod y rhyfel felly penderfynais ganolbwyntio ar hynny, yn arbennig ar Fyddin Tir y Merched.
"Ond wrth ymchwilio gwelais faint oedd merched wedi ei wneud yn ystod y rhyfel y tu hwnt i ffermio felly mi wnes i ehangu'r arddangosfa ychydig.
"Creais hefyd ddarn am ffasiwn - roedden nhw'n gwisgo lot o ffwr rownd eu gyddfau a llwyddais i ffeindio ffwr llwynog, sn诺d (rhwyd gwallt), ffrog a nicers mawr!
"'Da ni hefyd wedi dod o hyd i enghreifftiau o bethau roeddent yn eu defnyddio yn y cartref fel hen dun Oxo, tun o laeth sych, hen haearn smwddio a llyfr dogn.
"Ddaru ni wahodd teuluoedd a ffrindiau'r preswylwyr i mewn am tea dance a brechdanau sbam a chael lot fawr o hwyl.
"'Da ni wedi darganfod gymaint am y preswylwyr wrth i'r arddangosfa eu hatgoffa o bethau gwahanol. Dywedodd un o'r merched yma ei bod wedi bod yn briod am ddim ond ychydig o wythnosau cyn i'w 诺r orfod mynd i Burma, a chafodd ei ladd yna. Mae 'na lot o drasiedi wedi bod yn eu bywydau a doeddent heb s么n amdano wrthym tan r诺an.
"Mae gennym ni ddynes arall yma oedd yn briod ar y dydd Mawrth, cyn i'w g诺r fynd i ffwrdd dros y m么r ar y dydd Gwener a welodd hi ddim ohono am bum mlynedd wedyn - ac am bedair o'r rheina roedd hi'n meddwl ei fod o wedi cael ei ladd gan ei bod wedi cael telegram yn dweud hynny.
"Y flwyddyn nesaf, rydym am greu arddangosfa am nyrsio dros y blynyddoedd - dwi'n cychwyn ymchwilio yn barod!"
Atgofion Myfanwy...
听
