|
"Dwi wedi fy magu ar fferm Cefn Isa, rhwng Criccieth a Rhoslan, erioed, lle sydd wedi ei anfarwoli gan R Williams Parry: 'Hen, hen yw murmur llawer man, sydd rhwng dwy afon yn Rhoslan.' "Mae milltir o afon Dwyfor yn rhedeg drwy dir y fferm ac mae cromlech arni hefyd. Dwi ddim yn siŵr o'i hanes heblaw mai yno mae hi ac yno y bydd hi fyth - eith neb â hi o 'no! "Mae 'na un arall ger fferm Ystum Cegid hefyd .'Cegid' ydy be sy'n tyfu mewn afonydd, 'moran wen' ydy'r enw arall arno fo - mae'n wenwyn pur - a'r 'ystum' ydy'r tro yn afon Dwyfor. "Does neb wedi bod yn cloddio yn y cromlechi yma, fasa neb byth yn gwneud. Bedd ydy'r gromlech ac mae angen parchu'r lle; bedd i ryw hen frenin yn mynd yn ôl cyn Crist mae'n siŵr. "Fferm 300 erw ydy Cefn Isa, yn cadw gwartheg magu yn bennaf. Rydw i wedi rhoi'r gorau iddi hi rŵan - rydw i'n 70 - ac mae fy nai, hogyn fy mrawd, yn cymryd drosodd. Mae ffermio wedi newid dros y blynyddoedd, ers ro'n i'n hogyn. Rydan ni wedi adeiladu dipyn a newid o ffermio gwartheg godro i wartheg bîff a defaid. Rydan ni hefyd yn cadw ymwelwyr rŵan er mwyn helpu dipyn efo'r ffermio.
"Mae 'na yn sicr ddyfodol i ffermio yn yr ardal ond un peth y baswn i'n licio ei ddweud ydy y dylia'r cyngor 'stwytho rheolau cynllunio yn yr ardal. Mi fethais i a chael caniatâd i godi tŷ i fy nai a'i wraig ar y tir, ac maen nhw wedi gorfod prynu ym Mhorthmadog rŵan, dyna sy'n gyrru prisiau i fyny."
 |
