Main content

25/07/2011

Tha litir bheag na seachdain aig Ruaraidh MacIllEathain.
This week's short letter for learners is introduced by Ruaraidh MacLean.

5 minutes

Last on

Mon 25 Jul 2011 19:00

Clip

An Litir Bheag 324

Bha mi ag innse dhuibh mu Thaigh nam Bodach, no Taigh na Cailliche, faisg air Loch L矛omhann. Bidh daoine a鈥� cur nan clachan a-mach 脿s an 鈥榯aigh鈥� a h-uile Bealltainn. Bidh iad gan toirt a-steach a-rithist airson a鈥� gheamhraidh air Oidhche Shamhna.

听听听听听听听聽聽聽聽 Bha muinntir an 脿ite a鈥� cumail a鈥� chleachdaidh be貌. Ach thogadh d脿m an d猫idh an D脿rna Cogaidh. Tha a-nise loch m貌r anns a鈥� ghleann. Dh鈥檉halbh na daoine. Ach bha c矛obair fhathast ann. B鈥� esan Bob Bissett, agus ch霉m e an cleachdadh a dol. Thug e fiosrachadh don e貌laiche, Anna Ros, mu dheidhinn. A-nise tha daoine eile ga chumail be貌.

听听听听听听听聽聽聽聽 Chan eil e soilleir, ge-t脿, d猫 thachras. Tha plana ann airson sgeama dealain-uisge. Bhiodh sin a鈥� d猫anamh cron air an 脿ite. Bhiodh na seann daoine a鈥� creidsinn nach biodh a鈥� Chailleach 鈥檚 am Bodach toilichte. Agus, mura biodh a鈥� Chailleach 鈥檚 am Bodach toilichte, bhiodh na daoine fh猫in ann an cunnart. Tha cuid anns an sg矛re dhen bheachd gum bu ch貌ir don 脿ite a bhith na 鈥榣脿rach naomh鈥�.

听听听听听听听聽聽聽聽 Mus fh脿g mi gnothaichean os-n脿darrach ann an Gleann L矛omhann, an cuala sibh mu 霉ruisgean? Tha daoine ag r脿dh gu bheil fear a鈥� fuireach anns a鈥� ghleann. 鈥橲 e 霉ruisg creutair os-n脿darrach. Bha e a鈥� fuireach ann an uisge, gu h-脿raidh ann an aibhnichean. Tha an sgr矛obhaiche Seton Gordon anns an leabhar aige Highways and Byways in the Central Highlands ag innse dhuinn mu chlach ann an Gleann L矛omhann. Tha lorg-coise anns a鈥� chloich. Canaidh daoine Caslorg Pheallaidh ris, the footprint of Peallaidh.

听听听听听听听聽聽聽聽 Tha Gordon ag innse dhuinn gur e Peallaidh r矛gh nan 霉ruisgean. Tha baile Obar Pheallaidh a鈥� faighinn ainm bhuaithe.

Bha daoine ag r脿dh gun robh Peallaidh a鈥� fuireach ann an Uisge L矛omhann. Bha an dachaigh aige ann am Bun Eas no Falls of Moness faisg air Obar Pheallaidh. Bha 霉ruisgean na bu phailte, 鈥檚 d貌cha, ann an Gleann L矛omhann na 脿ite sam bith eile ann an Alba. Tha tr矛 霉ruisgean deug air an ainmeachadh ann an seann rann G脿idhlig bhon sg矛re. Innsidh mi an rann dhuibh anns an ath Litir.

The Little Letter 324

I was telling you about Taigh nam Bodach, or Taigh na Cailliche, near Loch Lyon. People put the stones out of the 鈥榟ouse鈥� every Beltane. They bring them in again for the winter at Halloween.

听听听听听听听 The local people were keeping the practice alive. But a dam was built after the Second War. There is now a large loch in the glen. The people left. But there was still a shepherd there. He was Bob Bissett, and he kept the practice alive. He gave information to the expert, Anne Ross, about it. Now others keep it alive.

听听听听听听听 It鈥檚 not clear, however, what will happen. There is a plan for a hydro-electric scheme. That would damage the place. The old people would believe that the Cailleach and Bodach wouldn鈥檛 be pleased. And, if the Cailleach and Bodach weren鈥檛 pleased, the people themselves would be in danger. Some people in the area think the place should be a 鈥榮acred site鈥�.

听听听听听听听 Before I leave supernatural matters in Glen Lyon, have you heard about urisks? People say that one lives in the glen. An urisk is a supernatural creature. It was living in water, particularly in rivers. The writer Seton Gordon in his book Highways and Byways in the Central Highlands tells us about a stone in Glen Lyon. There is a footprint in the stone. People call it Caslorg Pheallaidh, the footprint of Peallaidh.

听听听听听听听 Gordon tells us that Peallaidh is the king of the urisks. The town of Aberfeldy gets its name from him.

听听听听听听听 People were saying that Peallaidh was living in the River Lyon. His home was at the Falls of Moness near Aberfeldy. Urisks were more numerous, perhaps, in Glen Lyon than any other place in Scotland. Thirteen urisks are named in an old Gaelic verse聽 from the area. I鈥檒l tell you the verse in the next Litir.

Broadcast

  • Mon 25 Jul 2011 19:00

All the letters

Tha gach Litir Bheag an seo / All the Little Letters are here.

Podcast: An Litir Bheag

The Little Letter for Gaelic Learners

An Litir Bheag air LearnGaelic

An Litir Bheag is also on LearnGaelic (with PDFs)

Podcast