04/11/2013
Tha litir bheag na seachdain aig Ruaraidh MacIllEathain. This week's short letter for learners is introduced by Ruaraidh MacLean.
Last on
Clip
-
An Litir Bheag 443
Duration: 03:33
An Litir Bheag 443
Bha mi ag innse dhuibh mun t-Sasannach, Sir Richard Bingham. Bha e na riaghladair aig Banrigh Ealasaid Shasainn ann an Connacht, ann an taobh an iar na h-脠ireann. Bha e os cionn feachd ann an 脠irinn nuair a chaidh sgrios a dh猫anamh air armailt Albannach. Thachair an sgrios ann an Contae Mhaigh E貌 anns a鈥� bhliadhna c貌ig ceud deug, ochdad 鈥檚 a sia (1586).
听听听听听听听听听听听 Th脿inig sluagh m貌r Albannach gu t矛r ann an ceann a tuath na h-脠ireann. 鈥橲 e G脿idheil a bha annta. Bha iad ann an 脠irinn airson taic a thoirt do na co-Gh脿idheil aca ann an Connacht. Bha na G脿idheil an sin a鈥� str矛 an aghaidh nan Sasannach. Bha na Sasannaich ag iarraidh an d霉thaich aca a ghabhail thairis.
听听听听听听听听听听听 鈥橲 e muinntir Chloinn D貌mhnaill a bha sa chuid mh貌ir de na h-Albannaich. Nam measg bha D貌mhnall Gorm, mac Sheumais nan Ruaig 脿 脤le.
听听听听听听听听听听听 Ghluais na h-Albannaich gu deas. Chuala na Sasannaich mun deidhinn. Chuir Richard Bingham luchd-brathaidh a-mach. Ch霉m iad s霉il air na h-Albannaich. Bha fios aca c脿鈥� robh iad.
听听听听听听听听听听听 R脿inig na D貌mhnallaich 脌ird na Riadh air Abhainn Muaidhe. Rinn iad campa an sin. An ath mhadainn thug na Sasannaich ionnsaigh orra, gan iomain air ais don abhainn. Bha m貌ran dhiubh air am b脿thadh. Bha m貌ran eile air am marbhadh.
听
听听听听听听听听听听听 Sgr矛obh Bingham nach d鈥� fhuair 脿s lem beatha ach ceud duine. Mharbh na Sasannaich boireannaich agus clann, a bharrachd air fir. Tha e doirbh a bhith cinnteach cia mheud a chaill am beatha. Tha cuid de luchd-eachdraidh ag r脿dh gum b鈥� e 脿ireamh nam marbh d脿 mh矛le is tr矛 cheud. 鈥橲 d貌cha gun robh e a cheart cho fuilteach ri Bl脿r Ch霉il Lodair.
听听听听听听听听听听听 A bharrachd air Sir Richard Bingham fh猫in, sgr矛obh fear de na h-oifigearan aige mu dheidhinn a鈥� bhatail. B鈥� esan an Caiptean T貌mas Woodhouse. Sgr矛obh e gun do lorgadh poca litrichean 脿s d猫idh a鈥� bhatail. Bha aon litir ann a sgr矛obh t猫 de na mnathan. Dhearbh i gun deach m矛le is sia ceud Albannach air t矛r ann an Loch Feabhail. 鈥橲 e gl猫 gl猫 bheag dhiubh a chunnaic Alba a-rithist.The Little Letter 443
I was telling you about the Englishman, Sir Richard Bingham. He was Queen Elizabeth of England鈥檚 governor in Connaught, in the west of Ireland. He was in charge of a force in Ireland when a Scottish army was destroyed. The destruction took place in County Mayo in the year 1586.
听
听听听听听听听 A large host of Scots landed in the north of Ireland. They were Gaels. They were in Ireland to assist their fellow Gaels in Connaught. The Gaels there were struggling against the English. The English were wanting to take over their country.
听听听听听听听 Most of the Scots belonged to Clan Donald. Among them was Donald Gorm, the son of Seumas nan Ruaig from Islay.
听听听听听听听 The Scots moved southwards. The English heard about them. Richard Bingham sent spies out. They kept an eye on the Scots. They knew where they were.
听听听听听听听 The MacDonalds reached Ardnarea on the Moy River. They made a camp there. Next morning the English attacked them, driving them back to the river. Many of them were drowned. Many others were killed.
听听听听听听听 Bingham wrote that only a hundred people escaped with their lives. The English killed women and children, in addition to men. It鈥檚 hard to be sure how many lost their lives. Some historians say that the dead numbered 2,300. Perhaps it was just as bloody as the Battle of Culloden.
听听听听听听听 In addition to Sir Richard Bingham himself, one of his officers wrote about the battle. He was Captain Thomas Woodhouse. He wrote that a bag of letters was found after the battle. There was one letter written by one of the wives. It confirmed that 1,600 Scots had landed at Lough Foyle. Very few of them ever saw Scotland again.Broadcast
- Mon 4 Nov 2013 19:00麻豆社 Radio nan G脿idheal
All the letters
Tha gach Litir Bheag an seo / All the Little Letters are here.
Podcast: An Litir Bheag
The Little Letter for Gaelic Learners
An Litir Bheag air LearnGaelic
An Litir Bheag is also on LearnGaelic (with PDFs)
Podcast
-
An Litir Bheag
Litirichean do luchd-ionnsachaidh ura. Letters in Gaelic for beginners.