Main content
03/02/2014
Tha litir bheag na seachdain aig Ruaraidh MacIllEathain. This week's short letter for learners is introduced by Ruaraidh MacLean.
Last on
Mon 3 Feb 2014
19:00
麻豆社 Radio nan G脿idheal
Clip
-
An Litir Bheag 456
Duration: 03:17
An Litir Bheag 456
Aig deireadh an naoidheamh linn deug, bha b脿s ann an Srath Sp猫 air duilleagan aghaidh ph脿ipearan-naidheachd air feadh an t-saoghail. Chaidh an Constabal T貌mas King 脿 Drochaid Neithich a mharbhadh.
B鈥� e am fear a mharbh e Ailean MacCaluim. Thogadh Ailean ann an Loch Abar. Bha e cianail measail air poidseadh. Nuair a bha e na dhuine 貌g, dh鈥檉halbh e a dh鈥檉huireach ann am Patagonia. Bha e ann fad seachd bliadhna.
Timcheall air ochd ceud deug is naochad (1890), thill Ailean a dh鈥橝lba. Bha athair air b脿s fhaighinn. Bha a mh脿thair air gluasad a Shrath Sp猫. Bha br脿thair Ailein 鈥� D貌mhnall 鈥� ag obair an sin mar gheamair.
Chaidh Ailean a dh鈥檉huireach aca. Thill e do na seann d貌ighean aige, a鈥� poidseadh. Bha e a鈥� reic sitheann do luchd-ceannach air feadh na d霉thcha. Bha e a鈥� cur na fe貌la air an tr猫ana ann an Coit Ghartain.
Chan e duine d貌igheil a bha ann. Bha e a鈥� maoidheadh air na geamairean. Chaidh e fh猫in is D貌mhnall a-mach air a ch猫ile mun phoidseadh. Mhaoidh Ailean air D貌mhnall. Dh鈥檌nns D貌mhnall do na poilis anns an Aghaidh Mh貌ir mu dheidhinn.聽Rinn na poilis rannsachadh air Ailean. Bha e l脿idir na bhodhaig. Bha e ceathrad 鈥檚 a tr矛 bliadhna a dh鈥檃ois. Cha robh dl霉th-charaid aige ach a-mh脿in an c霉 aige. Bha e cuideachd sgileil le gunna.
Lean MacCaluim le a phoidseadh. Chaidh a dh矛teadh ach cha do nochd e sa ch霉irt. Chaidh binn a chur air 鈥� c脿in c貌ig sgillinn no seachd latha sa phr矛osan. Chaidh poileas 脿 Drochaid Neithich a dh鈥檌arraidh an airgid. B鈥� esan an Constabal T貌mas King. Bha e 脿rd is foghainteach. Bha e p貌sta le ochdnar cloinne. Fhuair e taic bho phoileas eile, Iain MacGilleNaoimh.
Bha Ailean MacCaluim a-nise a鈥� fuireach ann an taigh beag d脿-she貌mrach ann am Baile Mhuilinn an Tulaich ann an Obar Neithich. Chaidh na poilis don taigh.
鈥楬ai, MhicCaluim!鈥� dh鈥櫭╥gh iad.
鈥楧猫 tha sibh ag iarraidh?鈥� dh鈥櫭╥gh MacCaluim air ais.
Chaidh na poilis a-steach don taigh. Chaidh MacGilleNaoimh don t-se貌mar-chadail. Chaidh King don chidsin. Agus innsidh mi dhuibh d猫 thachair an uair sin anns an ath Litir.
B鈥� e am fear a mharbh e Ailean MacCaluim. Thogadh Ailean ann an Loch Abar. Bha e cianail measail air poidseadh. Nuair a bha e na dhuine 貌g, dh鈥檉halbh e a dh鈥檉huireach ann am Patagonia. Bha e ann fad seachd bliadhna.
Timcheall air ochd ceud deug is naochad (1890), thill Ailean a dh鈥橝lba. Bha athair air b脿s fhaighinn. Bha a mh脿thair air gluasad a Shrath Sp猫. Bha br脿thair Ailein 鈥� D貌mhnall 鈥� ag obair an sin mar gheamair.
Chaidh Ailean a dh鈥檉huireach aca. Thill e do na seann d貌ighean aige, a鈥� poidseadh. Bha e a鈥� reic sitheann do luchd-ceannach air feadh na d霉thcha. Bha e a鈥� cur na fe貌la air an tr猫ana ann an Coit Ghartain.
Chan e duine d貌igheil a bha ann. Bha e a鈥� maoidheadh air na geamairean. Chaidh e fh猫in is D貌mhnall a-mach air a ch猫ile mun phoidseadh. Mhaoidh Ailean air D貌mhnall. Dh鈥檌nns D貌mhnall do na poilis anns an Aghaidh Mh貌ir mu dheidhinn.聽Rinn na poilis rannsachadh air Ailean. Bha e l脿idir na bhodhaig. Bha e ceathrad 鈥檚 a tr矛 bliadhna a dh鈥檃ois. Cha robh dl霉th-charaid aige ach a-mh脿in an c霉 aige. Bha e cuideachd sgileil le gunna.
Lean MacCaluim le a phoidseadh. Chaidh a dh矛teadh ach cha do nochd e sa ch霉irt. Chaidh binn a chur air 鈥� c脿in c貌ig sgillinn no seachd latha sa phr矛osan. Chaidh poileas 脿 Drochaid Neithich a dh鈥檌arraidh an airgid. B鈥� esan an Constabal T貌mas King. Bha e 脿rd is foghainteach. Bha e p貌sta le ochdnar cloinne. Fhuair e taic bho phoileas eile, Iain MacGilleNaoimh.
Bha Ailean MacCaluim a-nise a鈥� fuireach ann an taigh beag d脿-she貌mrach ann am Baile Mhuilinn an Tulaich ann an Obar Neithich. Chaidh na poilis don taigh.
鈥楬ai, MhicCaluim!鈥� dh鈥櫭╥gh iad.
鈥楧猫 tha sibh ag iarraidh?鈥� dh鈥櫭╥gh MacCaluim air ais.
Chaidh na poilis a-steach don taigh. Chaidh MacGilleNaoimh don t-se貌mar-chadail. Chaidh King don chidsin. Agus innsidh mi dhuibh d猫 thachair an uair sin anns an ath Litir.
The Little Letter 456
At the end of the nineteenth century, a death in Strathspey was on the front pages of newspapers throughout the world. Constable Thomas King from Nethy Bridge was killed.
The man who killed him was Allan Macallum. Allan was raised in Lochaber. He was really keen on poaching. When he was a young man he went to live in Patagonia. He was there for seven years.
Around 1890, Allan returned to Scotland. His father had died. His mother had moved to Strathspey. Allan鈥檚 brother 鈥� Donald 鈥� was working there as a gamekeeper.
Allan went to live with them. He returned to his old ways, poaching. He was selling venison to buyers all over the country. He was putting the meat on the train at Boat of Garten.
He wasn鈥檛 an easygoing man. He abused the gamekeepers. He and Donald fell out with each other over the poaching. Allan threatened Donald. Donald told the police in Aviemore about it.聽The police looked into Allan. He was bodily strong. He was forty three years old. He had no close friend except for his dog. He was also adept with a gun.
Macallum continued with his poaching. He was prosecuted but he didn鈥檛 appear in court. He was sentenced to pay five shillings or spend seven days in prison. A policeman from Nethy Bridge went to get the money. That was Constable Thomas King. He was tall and powerful.
He was married with eight children. He received help from another police officer, John MacNiven.
Allan Macallum was now living in a small two-roomed house in Milton of Tulloch in Abernethy.The police went to the house.
鈥楬ey, Macallum!鈥� they shouted鈥榃hat do you want?鈥� shouted Macallum back.
The police went into the house. MacNiven went into the bedroom. King went into the kitchen. And I鈥檒l tell you what happened then in the next Litir.
The man who killed him was Allan Macallum. Allan was raised in Lochaber. He was really keen on poaching. When he was a young man he went to live in Patagonia. He was there for seven years.
Around 1890, Allan returned to Scotland. His father had died. His mother had moved to Strathspey. Allan鈥檚 brother 鈥� Donald 鈥� was working there as a gamekeeper.
Allan went to live with them. He returned to his old ways, poaching. He was selling venison to buyers all over the country. He was putting the meat on the train at Boat of Garten.
He wasn鈥檛 an easygoing man. He abused the gamekeepers. He and Donald fell out with each other over the poaching. Allan threatened Donald. Donald told the police in Aviemore about it.聽The police looked into Allan. He was bodily strong. He was forty three years old. He had no close friend except for his dog. He was also adept with a gun.
Macallum continued with his poaching. He was prosecuted but he didn鈥檛 appear in court. He was sentenced to pay five shillings or spend seven days in prison. A policeman from Nethy Bridge went to get the money. That was Constable Thomas King. He was tall and powerful.
He was married with eight children. He received help from another police officer, John MacNiven.
Allan Macallum was now living in a small two-roomed house in Milton of Tulloch in Abernethy.The police went to the house.
鈥楬ey, Macallum!鈥� they shouted鈥榃hat do you want?鈥� shouted Macallum back.
The police went into the house. MacNiven went into the bedroom. King went into the kitchen. And I鈥檒l tell you what happened then in the next Litir.
Broadcast
- Mon 3 Feb 2014 19:00麻豆社 Radio nan G脿idheal
All the letters
Tha gach Litir Bheag an seo / All the Little Letters are here.
Podcast: An Litir Bheag
The Little Letter for Gaelic Learners
An Litir Bheag air LearnGaelic
An Litir Bheag is also on LearnGaelic (with PDFs)
Podcast
-
An Litir Bheag
Litirichean do luchd-ionnsachaidh ura. Letters in Gaelic for beginners.