18/08/2014
Tha litir bheag na seachdain aig Ruaraidh MacIllEathain. This week's short letter for learners is introduced by Ruaraidh MacLean.
Last on
Clip
-
An Litir Bheag 484
Duration: 03:32
An Litir Bheag 484
Bha mi ann an Tiriodh o chionn greis. Tiriodh 脤osal an E貌rna. Bha mi a鈥� fuireach ann am Baile Ph猫adrais. Tha sin air taobh a tuath an eilein. Bha Baile Ph猫adrais air ainmeachadh, a r猫ir choltais, airson fear Aodh MacPh猫adrais. Bha e na chl猫ireach anns a鈥� ch貌igeamh linn deug.
聽聽聽聽聽聽聽聽聽聽聽 Bha mi toilichte a bhith ann oir 鈥檚 e am baile as fhaisge air rud ainmeil anns an eilean. 鈥橲 e sin Clach a鈥� Choire. Tha daoine nas e貌laiche oirre an-diugh mar The Ringing Stone. Bidh i a鈥� d猫anamh fuaim mar chlag nuair a bhualas tu oirre le clach eile.
Tha i faisg air a鈥� chladach. 鈥橲 d貌cha gu bheil i ann an n脿dar de choire eu-domhainn agus gur e sin as coireach ri a h-ainm ann an G脿idhlig. Chan eil mi cinnteach. Ach 鈥檚 e clach iongantach a tha innte.
Tha c貌rr is tr矛 meatairean de dh鈥檉had innte. Tha d脿 mheatair gu leth de leud innte. Agus tha i faisg air m鈥� 脿irde fh猫in os cionn na talmhainn. Agus tha aon rud cinnteach mu a deidhinn 鈥� cha bhuin i do Thiriodh. 鈥橲 e clach iomrallach a tha innte. 鈥橲 e sin a鈥� Gh脿idhlig air erratic 鈥� clach a th脿inig 脿 脿ite eile ann an d猫igh o chionn c貌rr is deich m矛le bliadhna. Clach iomrallach.
Tha i air a d猫anamh de chlach-ghr脿in. Tha i m貌ran nas 貌ige na 鈥檔 gneiss a tha timcheall oirre. Th貌isich i a turas ann an R霉m agus sguir i ann an Tiriodh. Nam biodh i ceud slat gu tuath air far a bheil i, cha bhiodh sgeul oirre. Bhiodh i fo na tuinn. Agus 鈥檚 e sin a thachras do Thiriodh, a r猫ir beul-aithris, ma th猫id a鈥� chlach a sg脿ineadh. Th猫id an t-eilean fo na tuinn.
Tha daoine air a bhith e貌lach oirre o chian nan cian. Tha i c貌mhdaichte le caogad 鈥檚 a tri l脿raichean mu mheud cupa. Tha iad cruinn no ann an cumadh uighe. Thathar a鈥� smaoineachadh gun robh a鈥� chlach naomh don t-sluagh ro-eachdraidheil a bha a鈥� fuireach ann. Bha, agus tha, i s貌nraichte do na G脿idheil cuideachd. Innsidh mi dhuibh st貌iridh mu a deidhinn an-ath-sheachdain.The Little Letter 484
I was in Tiree recently. Low-lying Tiree of the Barley [poetic name]. I was staying in Balephedrish. That鈥檚 on the north side of the island. Balephedrish was named, apparently, for Aodh MacPh猫adrais. He was a cleric in the fifteenth century.
聽聽聽聽聽聽聽 I was pleased to be there as it鈥檚 the closest village to a famous thing on the island. That鈥檚 鈥榯he corrie stone鈥�. People know it better today as The Ringing Stone. It makes a noise like a bell when you hit it with another stone.
聽聽聽聽聽聽聽 It鈥檚 close to the shore. Perhaps it鈥檚 in a sort of shallow corrie and that is the reason for its name in Gaelic. I鈥檓 not sure. But it鈥檚 an intriguing stone.
聽聽聽聽聽聽聽 It鈥檚 more than three metres long. It鈥檚 two and a half metres wide. And it鈥檚 nearly my height above the ground. And one thing is certain about it 鈥� it doesn鈥檛 belong to Tiree. It鈥檚 a 鈥榳andering stone鈥�. That鈥檚 the Gaelic for erratic 鈥� a stone that came from someplace else in ice more than ten thousand years ago. An erratic.
聽聽聽聽聽聽聽 It鈥檚 made of granite. It鈥檚 much younger than the gneiss around it. It started its journey on Rum and ended in Tiree. If it were a hundred yards north of where it is, there would be no sign of it. It would be beneath the waves. And that鈥檚 what will happen to Tiree, according to oral tradition, if the stone is split. The island will go below the waves.
聽聽聽聽聽聽聽 People have known it since time immemorial. It鈥檚 covered with 53 markings about the size of a cup. They are round or egg-shaped. It鈥檚 thought the stone was sacred to the prehistoric people that were living there. It was, and is, special to the Gaels as well. I鈥檒l tell you a story about it next week.Broadcast
- Mon 18 Aug 2014 19:00麻豆社 Radio nan G脿idheal
All the letters
Tha gach Litir Bheag an seo / All the Little Letters are here.
Podcast: An Litir Bheag
The Little Letter for Gaelic Learners
An Litir Bheag air LearnGaelic
An Litir Bheag is also on LearnGaelic (with PDFs)
Podcast
-
An Litir Bheag
Litirichean do luchd-ionnsachaidh ura. Letters in Gaelic for beginners.