Main content

07/09/2015

Tha litir bheag na seachdain aig Ruaraidh MacIllEathain a' toirt dhuinn fios mun aimsir. The week's short letter for learners is introduced by Ruaraidh MacLean.

Available now

4 minutes

Last on

Mon 7 Sep 2015 19:00

Clip

An Litir Bheag 539

Tha sinn ann an Srath 脌rdail ann an Siorrachd Pheairt a-rithist an t-seachdain seo. Tha Gleann Fe脿rnaid ceangailte ri Srath 脌rdail. Aig bonn a鈥� ghlinne, tha clach mh貌r ann. Tha i eadar-dhealaichte bho na clachan eile anns an t-srath. Tha cuid ag r脿dh gun robh i air a gluasad ann le deigh o chionn nam m矛ltean bhliadhnaichean. Canaidh sinn 鈥榗lach iomrallach鈥� no glacial erratic ri a leithid.

聽聽聽聽聽聽聽聽聽聽聽 Ach bha st貌iridh eile aig na seann daoine. Tha e a鈥� dol air ais don linn nuair a b鈥� iad na Cuimeanaich uachdarain Bh脿ideanach. Bha ceann-cinnidh nan Cuimeanach airson caisteal m貌r a thogail. An 脿ite a bhith a鈥� dol gu clachairean, chaidh e a bhruidhinn ri bana-bhuidseach ainmeil ann am B脿ideanach. Dh鈥檃ontaich ise caisteal m貌r a thogail dha. Bhiodh i a鈥� gi霉lan nan clach na h-aparan.

聽聽聽聽聽聽聽聽聽聽聽 Th貌isich i le bhith a鈥� coimhead airson d脿 chloich mh貌ir a bha co-ionann ann am meudachd. Bhiodh iad a鈥� dol air gach taobh de gheata a鈥� chaisteil. Ach, ged a r霉raich a鈥� bhana-bhuidseach air feadh Alba, cha do lorg i d脿 chloich a bha freagarrach.

聽聽聽聽聽聽聽聽聽聽聽 Oidhche a bha seo, bha i a-muigh nuair a thachair i ri bana-bhuidseach eile. Bhuineadh an t猫 seo do dh鈥橢ilean Mhanainn 鈥� 脿ite far an robh buidseachd ainmeil! Agus dh鈥檌nns i don t猫 脿 B脿ideanach gun robh d脿 chloich a bhiodh freagarrach ann an Eilean Mhanainn.

聽聽聽聽聽聽聽聽聽聽聽 Lorg an t猫 Albannach na clachan. Thog i t猫 dhiubh na h-aparan. Bha i anns na speuran a鈥� d猫anamh air an taigh air oidhche shoilleir nuair a chunnaic sealgair i. Bha i os cionn Srath 脌rdail. Thuirt an sealgair, 鈥楧hia, gl猫idh mise!鈥� Leis na faclan sin, bhriseadh cumhachd na bana-bhuidsich. Bhris sreanga a h-aparain. Agus thuit a鈥� chlach gu talamh. Tha i fhathast na laighe an sin.

聽聽聽聽聽聽聽聽聽聽聽 Cha d鈥� fhuair a鈥� bhana-bhuidseach sreanga aparain eile a bha l脿idir gu le貌r, agus cha deach an caisteal a thogail. Agus, tha iad ag r脿dh, air gach ceann-bliadhna bhon latha a thuit a鈥� chlach gu talamh, bidh taibhse na bana-bhuidsich air ais, a鈥� feuchainn ri a togail 鈥檚 a gluasad. Bu ch貌ir dhuinn uile an t-脿ite a sheachnadh air an oidhche sin!

The Little Letter 539

We鈥檙e again in Strathardle in Perthshire this week. Glen Fernate is connected to Strathardle. At the bottom of the glen, there is a large rock. It鈥檚 different from the other rocks in the strath. Some people say that it was moved there by ice thousands of years ago. We call such things a 鈥榗lach iomrallach鈥� or glacial erratic.

聽聽聽聽聽聽聽 But the old people had another story. It goes back to the time when the Cummings were lords of Badenoch. The clan chief of the Cummings wanted to build a big castle. Instead of going to stonemasons, he went to speak to a famous witch in Badenoch. She agreed to build him a big castle. She would carry the stones in her apron.

聽聽聽聽聽聽聽 She started by looking for two large stones that were equivalent in size. They would be going at both sides of the castle鈥檚 gate. But, although the witch searched throughout Scotland, she didn鈥檛 discover two stones that were suitable.

聽聽聽聽聽聽聽 One night, she was out when she met another witch. This one belonged to the Isle of Man 鈥� a place where witchcraft was famous! And she told the one from Badenoch that there were two stones that would be suitable on the Isle of Man.

聽聽聽聽聽聽聽 The Scottish one found the stones. She picked up one of them in her apron. She was in the heavens, heading home on a clear night when a hunter saw her. She was above Strathardle. The hunter said, 鈥楪od preserve me!鈥� With those words, the witch鈥檚 power was broken. The apron string broke. And the stone fell to ground. It still lies there.

聽聽聽聽聽聽聽 The witch didn鈥檛 get another apron string that was strong enough, and the castle was not built. And, they say, on every anniversary from the day the stone fell to ground, the ghost of the witch returns, trying to pick it up and move it. We should all avoid the place on that night!

Broadcast

  • Mon 7 Sep 2015 19:00

All the letters

Tha gach Litir Bheag an seo / All the Little Letters are here.

Podcast: An Litir Bheag

The Little Letter for Gaelic Learners

An Litir Bheag air LearnGaelic

An Litir Bheag is also on LearnGaelic (with PDFs)

Podcast