03/01/2016
Tha Ruairidh MacIllEathain ag innse mar a bhris Clann Lir an geas a bh' orra son 900 bliadhna. Another story from Ruairidh.
Last on
![]()
Corresponding Litir Bheag
An Litir Bheag 555
Clip
-
Litir do Luchd Ionnsachaidh 859
Duration: 05:00
Litir 859: Clann Lir (3)
Thairis air a鈥� cheala-deug a dh鈥檉halbh, bha mi ag innse dhuibh na seann sgeulachd thraidiseanta 鈥� Clann Lir. Bha a鈥� chlann fo gheasaibh a chuir an droch mhuime, Aoife, orra. Airson naoi ceud bliadhna bhiodh cruth ealachan orra, ge b鈥� oil leotha. Bha iad air a bhith air Loch Dairbhreach ann am meadhan na h-脠ireann airson tr矛 cheud bliadhna. Bha iad an uair sin air uisgeachan Sruth na Maoile, eadar Alba is 脠irinn, airson tr矛 cheud bliadhna. A-nise bha tr矛 cheud bliadhna gu bhith aca ann an Innis Gluaire far costa taobh an iar na h-脠ireann. Ach, airson a bhith saor bhon gheas, dh鈥檉heumadh iad clag Cr矛osdail a chluinntinn. Nuair a rugadh iad, b鈥� e sin linn na p脿ganachd.
听听听听听听听听听听听 Th脿inig seann duine chun an loch-mhara far an robh na h-ealachan a鈥� sn脿mh. 鈥橲 e duine naomh a bh鈥� ann. 鈥橲 e Mochua an t-ainm a bh鈥� air. Chunnaic e na h-ealachan agus bha e e貌lach air an t-seann sgeulachd mu Chlann Lir.
Ged a bha iad ann an cruth ealachan, bha comas labhairt agus comas seinn aig Clann Lir fhathast. Nuair a chunnaic iad an seann duine air bruach an locha, dh鈥檉haighnich iad dheth gu d猫 an Dia a bh鈥� aige. 鈥楢n Dia 霉r,鈥� thuirt e, a鈥� ciallachadh Dia nan Cr矛osdaidhean. 鈥楢n sibhse Clann Lir?鈥�
听听听听听听听听听听听 Dh鈥檃idich na h-ealachan gum b鈥� iad Clann Lir agus bha c貌mhradh aca le Mochua. Dh鈥檌nns Mochua dhaibh mun Dia 霉r thr貌caireach aca agus mu Naomh P脿draig a thug an creideamh a dh鈥櫭坕rinn. Bha a鈥� chlann toilichte oir 鈥檚 e fuaim clag Cr矛osdail a bhriseadh an geas a bh鈥� orra. Dh鈥檌nns iad sin don t-seann duine.
听听听听听听听听听听听 Dh鈥檉huirich iad cuide ri Mochua airson grunn bhliadhnaichean. Chruinnich Mochua seann chlaidheamhan airson an iarainn. Leagh e an t-iarann agus rinn e clag leis. Bha e an impis an clag a sheinn, airson Clann Lir a shaoradh bhon gheas, nuair a nochd gaisgeach. 鈥業s mise Liargren, R矛gh Chonnacht,鈥� thuirt e. 鈥楾ha mo bhean ag iarraidh gum bi na h-ealachan aice. Thoir dh貌mhsa iad!鈥� Mura faigheadh e na h-ealachan, thuirt e ri Mochua gun losgadh e an caibeal aige gu l脿r.
听听听听听听听听听听听 Thuirt Fionnuala gum falbhadh iad leis an r矛gh. Ghabh Liargren iongnadh gun robh comas labhairt aice. Bha na h-ealachan air an cur ann an carbad. Mus do dh鈥檉halbh iad, sheinn an clag anns a鈥� chaibeal. Gu h-obann, dh鈥櫭╥rich ce貌 os cionn an locha. Chaidh e timcheall na cloinne mar a thachair naoi ceud bliadhna roimhe. Th脿inig dathan a鈥� bhogha-froise air a鈥� che貌 mus deach a sgaoileadh leis a鈥� ghaoith.
听听听听听听听听听听听 Bha an geas briste. An d猫idh naoi ceud bliadhna, bha Clann Lir ann an cruth dhaoine a-rithist. Theich Liagren sa spot agus cha do thill e a-chaoidh. Th貌isich aois air laighe air a鈥� chloinn gu luath, ge-t脿, agus th脿inig coltas bhodach is chailleachan orra. Bhaistich Mochua iad uile mus tigeadh b脿s orra. Bhuineadh Clann Lir do na seann aoisean nuair a bha diathan p脿ganach aig na G脿idheil. A-nise bha iad air b脿s fhaighinn ann an linn na Cr矛osdachd.
听听听听听听听听听听听 鈥橲 e sin sgeulachd Clann Lir. Ma tha sibh nur p脿rant, nach inns sibh do ur cloinn i? Nuair a chluinneas sibh fh猫in, no iad fh猫in, guileag na h-eala, 鈥檚 d貌cha gum bi sibh a鈥� cuimhneachadh air na ceithir ealachan a bha be貌 fo gheasaibh airson naoi ceud bliadhna.聽
Faclan na Litreach
Faclan na Litreach: Loch Dairbhreach: Loch Derravargh; Sruth na Maoile: The Sraits of Moyle; Innis Gluaire: Inis Glora; naomh: holy; leagh: melted; R矛gh Chonnacht: the King of Connaught. 听听
Abairtean na Litreach
Abairtean na Litreach: Thairis air a鈥� cheala-deug a dh鈥檉halbh: over the last fortnight; bha a鈥� chlann fo gheasaibh a chuir an droch mhuime orra: the children were under a spell [lit. spells] that their bad stepmother cast on them; bhiodh cruth ealachan orra, ge b鈥� oil leotha: they would be in the form of swans, whatever they desired; dh鈥檉heumadh iad clag Cr矛osdail a chluinntinn: they would need to hear a Christian bell; nuair a rugadh iad, b鈥� e sin linn na p脿ganachd: when they were born, that was the time of paganism; th脿inig seann duine chun an loch-mhara far an robh na h-ealachan a鈥� sn脿mh: an old man came to the sea loch where the swans were swimming; comas labhairt agus comas seinn: an ability to speak and to sing; Dia nan Cr矛osdaidhean: the God of the Christians; mun Dia 霉r thr貌caireach aca: about their new merciful God; Naomh P脿draig a thug an creideamh a dh鈥櫭坕rinn: Saint Patrick who took the religion to Ireland; chruinnich Mochua seann chlaidheamhan airson an iarainn: Mochua collected old swords for their iron; an impis an clag a sheinn: about to ring the bell; mura faigheadh e na h-ealachan: if he didn鈥檛 get the swans; gun losgadh e an caibeal aige gu l脿r: that he would burn his chapel to the ground; ghabh X iongnadh gun robh comas labhairt aice: X was surprised that she could speak; dh鈥櫭╥rich ce貌 os cionn an locha: mist rose above the loch; chaidh e timcheall na cloinne mar a thachair naoi ceud bliadhna roimhe: it enveloped the children as it had nine hundred years before; dathan a鈥� bhogha-froise: the colours of the rainbow; mus deach a sgaoileadh leis a鈥� ghaoith: before it was dispersed by the wind; cha do thill e a-chaoidh: he never returned; th貌isich aois air laighe air a鈥� chloinn: [the effects of] age began to lie on the children; bhaistich X iad uile mus tigeadh b脿s orra: X baptised them all before they died.
Puing-ch脿nain na Litreach
Puing-ch脿nain na Litreach: th脿inig coltas bhodach is chailleachan orra: the appearance of old men and old women came upon them. Bhodach and chailleachan are the indefinite genitive plural forms of bodach and cailleach. The lenition is incurred when the the article is not there. With the article we would get nam bodach 鈥榦f the old men鈥� and nan cailleachan 鈥榦f the old women鈥�.
Gn脿thas-cainnt na Litreach
Broadcasts
- Sun 3 Jan 2016 22:28麻豆社 Radio nan G脿idheal
- Wed 6 Jan 2016 23:00麻豆社 Radio nan G脿idheal
Litir do Luchd-ionnsachaidh air LearnGaelic
Tha Litir do Luchd-ionnsachaidh air LearnGaelic (le PDFs)
All letters
Tha na litrichean uile an seo / The letters are available here
Podcast: Litir do Luchd-ionnsachaidh
Letter To Gaelic Learners
Podcast
-
Litir do Luchd-ionnsachaidh
Litrichean Gaidhlig do luchd-ionnsachaidh. Gaelic letters for students of the language.
