Main content

04/01/2016

Tha litir bheag na seachdain aig Ruaraidh MacIllEathain ag innse mun a' ch貌-fhaclair no thesaurus G脿idhlig a tha ri fhaighinn air learngaelic.net.

Available now

4 minutes

Last on

Mon 4 Jan 2016 19:00

Clip

An Litir Bheag 556

A bheil sibh e貌lach air an fhacal 鈥� co-fhacal? Synonym ann am Beurla. Tha facal na cho-fhacal air facal eile ma tha e a鈥� ciallachadh an 矛re mhath an aon rud ris. Tha an d脿 fhacal co-fhaclach no synonymous.

听听听听听听听聽聽聽聽 Bha mi an s脿s ann am pr貌iseact co-fhaclaireach o chionn beagan bhliadhnaichean. Chaidh co-fhaclair a chruthachadh. 鈥橲 e sin a鈥� Gh脿idhlig air thesaurus 鈥� co-fhaclair. Gheibh sibh gr猫im air a鈥� cho-fhaclair ann an riochd eileagtronaigeach air an l脿raich-l矛n do luchd-ionnsachaidh 鈥� Learngaelic.scot/thesaurus.

听听听听听听听聽聽聽聽 Anns an Litir seo, tha mi a鈥� dol a chur cheistean oirbh. Tha iad mu fhaclan anns a鈥� cho-fhaclair. An toiseach, rudeigin co-cheangailte ris an 脿rainneachd. Tha an t-uabhas de dh鈥檉haclan ann an G脿idhlig a tha a鈥� ciallachadh beinn no cnoc no a leithid. Tha mi a鈥� dol thoirt dhuibh nan co-fhaclan airson facal. Agus tha mi a鈥� dol a dh鈥檌arraidh oirbh innse d猫 an ceann-fhacal 鈥� no headword 鈥� a tha ann sa cho-fhaclair. Seo na co-fhaclan: cnocan, tom, stacan, tulach, tulachan, s矛thean, torran, tolm, toman, meallan, st霉c agus mulan. Mmm 鈥� chan eil e furasta, a bheil?! Uill, seo e 鈥� gnoban. Agus ciall an fhacail ann am Beurla 鈥� little hill, knoll. Gnoban.

听听听听听听听聽聽聽聽 Seo eisimpleir eile. 鈥橲 e ainmear a tha ann. Seo agaibh na co-fhaclan dha: troc, sgruibleach, sm霉rach, aolach, dreamsgal, sgrathal, greallach, draos, tramasgal, treallaich agus smodal. D猫 am facal air a bheil sibh a鈥� smaoineachadh a-nise? Uill, 鈥檚 e an ceann-fhacal airson sin anns a鈥� cho-fhaclair 鈥� sgudal. Rubbish, trash 鈥� sgudal.

听听听听听听听聽聽聽聽 Agus eisimpleir de bhuadhair. Seo na co-fhaclan: robach, m矛-sgiobalta, riapach, liobasta, neo-chumadail, neo-ghrinn, sgraiteach, l霉iristeach, leibideach agus suarach. Tha antanaim ann air a shon cuideachd. 鈥橲 e antanaim facal aig a bheil ciall a tha calg-dh矛reach an aghaidh ciall a鈥� cheann-fhacail. 鈥橲 e an t-antanaim airson seo 鈥� sgiobalta. 鈥橲 e an ceann-fhacal luideach, a鈥� ciallachadh shabby, untidy. Luideach. A bheil sibh fh猫in sgiobalta no luideach?!

听听听听听听听聽聽聽聽 Tha sp貌rs ann am faclan, nach eil? Agus tha sp貌rs ann an co-fhaclan. Tha iad air leth feumail ma tha sibh a鈥� sgr矛obhadh 鈥� can, nobhail no b脿rdachd. Carson nach toir sibh fh猫in s霉il air a鈥� cho-fhaclair Gh脿idhlig an-diugh? Agus carson nach sgr矛obh sibh fh猫in rudeigin cruthachail ann an G脿idhlig?

The Little Letter 556

Do you know the word co-fhacal? 鈥楽ynonym鈥� in English. A word is a synonym for another word if it means pretty much the same as it. The two words are co-fhaclach or 鈥榮ynonymous鈥�.

听听听听听听听 I was involved in a project [that was] co-fhaclaireach a few years ago. A co-fhaclair was created. That鈥檚 the Gaelic for 鈥榯hesaurus鈥� 鈥� co-fhaclair. You鈥檒l get hold of the thesaurus in an electronic format on the website for Gaelic learners 鈥� Learngaelic.scot/thesaurus.

听听听听听听听 In this Litir, I am going to ask you questions. They are about words in the thesaurus. To begin with, something connected to the environment . There are a lot of words in Gaelic that mean 鈥榤ountain鈥� or 鈥榟ill鈥� or the like. I鈥檓 going to give you the synonyms for a word. And I鈥檓 going to ask you to say what headword is in the thesaurus. Here are the synonyms: cnocan, tom, stacan, tulach, tulachan, s矛thean, torran, tolm, toman, meallan, st霉c and mulan. Mmm ... it鈥檚 not easy, is it?! Well, here it is 鈥� gnoban. And the meaning of the word in English 鈥� 鈥榣ittle hill, knoll鈥�. Gnoban.

听听听听听听听 Here鈥檚 another example. It鈥檚 a noun. Here are the synonyms for it: troc, sgruibleach, sm霉rach, aolach, dreamsgal, sgrathal, greallach, draos, tramasgal, treallaich and smodal. What word are you thinking of now? Well, the headword for this in the thesaurus is sgudal. Rubbish, trash 鈥� sgudal.

聽聽聽聽聽聽 And an example of an adjective. Here are the synonyms: robach, m矛-sgiobalta, riapach, liobasta, neo-chumadail, neo-ghrinn, sgraiteach, l霉iristeach, leibideach and suarach. It also has an antonym. An antonym is a word whose meaning is directly opposite to the meaning of the headword. The antonym for this is sgiobalta. The headword is luideach, meaning 鈥榮habby, untidy鈥�. Luideach. Are you sgiobalta or luideach?!

听听听听听听听 Words are fun, aren鈥檛 they? And synonyms are fun. They are very useful if you are writing 鈥� say, a novel or poetry. Why don鈥檛 you yourself take a look at the Gaelic thesaurus today? And why don鈥檛 you yourself write something creative in Gaelic?

Broadcast

  • Mon 4 Jan 2016 19:00

All the letters

Tha gach Litir Bheag an seo / All the Little Letters are here.

Podcast: An Litir Bheag

The Little Letter for Gaelic Learners

An Litir Bheag air LearnGaelic

An Litir Bheag is also on LearnGaelic (with PDFs)

Podcast