28/03/2016
Tha litir bheag na seachdain aig Ruaraidh MacIllEathain ag innse mu chath na Leargaidh Ghallda. The week's short letter for learners is introduced by Ruaraidh MacLean.
Last on
![]()
Corresponding Litir
Litir do Luchd-ionnsachaidh 872
Clip
-
An Litir Bheag 568
Duration: 03:20
Litir Bheag 568
Bha mi ag innse dhuibh mu Chath na Leargaidh Ghallta agus Co-ch貌rdadh Pheairt. Tha mi a鈥� dol a leughadh dhuibh earrannan beaga 脿 seann leabhar an-diugh. Tha iad mu dheidhinn Cath na Leargaidh Ghallta. Tha iad 脿 鈥楨achdraidh na h-Alba鈥� le Aonghas MacCoinnich. Chaidh an leabhar fhoillseachadh ann an ochd ceud deug, seasgad 鈥檚 a seachd (1867). Dh鈥檃tharraich mi an teacs agus an litreachadh beagan.
Seo a鈥� chiad earrann: Fhuair cabhlach Haco 鈥eachad air Maol Chinntire,鈥檚 a-steach do chaolas Chluaidh. Bu sheann laoch Haco, a bha d脿 fhichead bliadhna 鈥檚 a sia na r矛gh air Lochlann. Cha robh Alasdair III leth sin a dh鈥檃ois. Ach thug an laoch 貌g an car 鈥γ爏 an t-seann laoch.
A bheil sibh a鈥� tuigsinn sin? Ciamar a thug Alasdair, R矛gh 貌g na h-Alba, car 脿s an t-seann R矛gh Lochlannach? Uill, chuir e d脿il air an t-sabaid. Bha e a鈥� feitheamh ri stoirmean an fhoghair.
Seo an d脿rna earrann:听 Bha Alasdair 鈥鈥� tional shaighdearan 脿s gach ce脿rna dhen r矛oghachd, 鈥檚 gan cuir ann am buidhnean beaga mun cuairt dhen oirthir mu choinneimh nan luingeas; 鈥檚 a thuilleadh air sin, bha gun teagamh s霉il aig Alasdair ris na h-eileamaidean fh猫in a thighinn ga ch貌mhnadh 鈥� sh猫id stoirm cho uabhasach 鈥檚 cho obann 鈥檚 gun do shaoil na Lochlannaich gum b鈥� iad na ban-draoidhean Albannach a bha a鈥� togail na gaoithe.
Lean an stoirm fad latha is oidhche. Chaidh longan a sguabadh air na creagan. Nuair a shocraich a鈥� ghaoth, chaidh H氓kon agus a shaighdearan gu t矛r. Bha iad airson an stuth aca a sh脿bhaladh bho na longan briste.
Seo an earrann mu
dheireadh: Chunnaic iad an t-arm
Albannach, a bha nis air tional 脿s gach ce脿rna, ag iadhadh mun timcheall 鈥︹�檚
r矛gh Alasdair fh猫in air an ceann. Sguab iad na h-eilthirich s矛os romhpa gu beul
na mara 鈥�
Cha
robh buaidh mh貌r aig Alba ann an Cath na Leargaidh Ghallta. Ach bhuannaich Alba
an t-s矛the a lean air. Agus dhaingnich sin Alba ann an deagh 脿m airson seasamh
an aghaidh nan Sasannach ann an Cogaidhean na Neo-eisimeileachd. Ach 鈥檚 e sgeul
eile a tha sin.
The Little Letter 568
I was telling you about the Battle of Largs and the Treaty of Perth. I鈥檓 going to read you passages from an old book today. They鈥檙e about the Battle of Largs. They鈥檙e from 鈥楾he History of Scotland鈥� by Angus Mackenzie. The book was published in 1867. I[鈥榲e] changed the text and spelling a little.听
Here is the first passage: H氓kon鈥檚 fleet got past the Mull of Kintyre and into the Firth of Clyde. H氓kon was an old hero who had been for 46 years the king of Norway [Scandinavia]. Alasdair III wasn鈥檛 even half his age. But the young hero tricked the old hero.
Do you understand that? How did Alasdair, the young king of Scotland, trick the old Scandinavian king? Well, he delayed the fighting. He was waiting for the autumn storms.
Here is the second passage: Alasdair was collecting soldiers from each part of the kingdom, putting them in small groups around the coastline, facing the fleet; and, in addition to that, Alasdair was undoubtedly keeping an eye on the elements themselves coming to his aid ... a storm blew up [that was] so terrible and sudden that the Norse thought it was [the] Scottish sorceresses that were raising the wind.
听听听听听听听 The storm continued for a day and night. Ships were driven onto tmhe rocks. When the wind abated, H氓kon and his soldiers went on land. They wanted to save their things from the wrecked ships.
Here is the final passage: They saw the Scottish army, that had now collected from every district, surrounding them ... and King Alasdair himself leading them. They swept the incomers ahead of them down to the shore...
Scotland didn鈥檛 have a famous victory at the Battle of Largs. But Scotland won the peace that followed [it]. And that fortified Scotland in good time [for it] to stand up to the English in the Wars of Independence. But that鈥檚 another story.Broadcast
- Mon 28 Mar 2016 19:00麻豆社 Radio nan G脿idheal
All the letters
Tha gach Litir Bheag an seo / All the Little Letters are here.
Podcast: An Litir Bheag
The Little Letter for Gaelic Learners
An Litir Bheag air LearnGaelic
An Litir Bheag is also on LearnGaelic (with PDFs)
Podcast
-
An Litir Bheag
Litirichean do luchd-ionnsachaidh ura. Letters in Gaelic for beginners.
