06/02/2017
Tha litir bheag na seachdain aig Ruaraidh MacIllEathain a-mach air ainmean-cinnidh a th脿inig bhon t-ainm Finton - ainm baistidh an Naomh Mhunna. Letters for people learning Gaelic.
Last on
![]()
Corresponding Litir Bheag
An Litir Bheag 613
Clip
-
An Litir Bheag 613
Duration: 03:30
An Litir Bheag 613
Bha mi ag innse dhuibh mu Mhunnu, seann naomh Ceilteach. B鈥� e Finten ainm-baistidh. Dhi霉lt Aba 脤, Baith茅ne, Finten a ghabhail mar mhanach. Bha Calum Cille air a r脿dh ris gum biodh Finten na aba, seach na mhanach.
听听听听听听听听听听听 Fhuair Finten beannachd bho Bhaith茅ne agus she貌l e a dh鈥櫭坕rinn. Th脿inig an cunntas sin 脿 Beatha Chaluim Chille. Chaidh a sgr矛obhadh le E貌nan, naoidheamh aba 脤.
听听听听听听听听听听听 Tha cunntasan 脿s 脠irinn mu Fhinten. Nuair a bha e na ghille, bha e ri buachailleachd. Bha e a鈥� f脿gail a chruidh anns a鈥� choille fhad 始s a bha e ag ionnsachadh ann am manachainn. Ach bha a鈥� choille l脿n mhadaidhean-allaidh.
Thug athair trod dha. 鈥楴a gabhaibh dragh, athair,鈥� thuirt Finten. 鈥楳a leigeas sibh leam a bhith ag ionnsachadh, cha chaill sibh gin dhen chrodh agaibh.鈥� Air an l脿rna-mh脿ireach, chunnaic athair d脿 mhadadh-allaidh anns a鈥� choille. Bha iad a鈥� coimhead 脿s d猫idh a鈥� chruidh mar a bhiodh d脿 ch霉 dr貌bhaidh!
听听听听听听听听听听听 Tha Finten 鈥� no Munnu 鈥� air a chuimhneachadh ann an ainmean pearsanta ann an Alba. Anns an t-seann aimsir, ghabh feadhainn an t-ainm Gille Mhunnu orra mar urram dha. Mar sin, nochd an t-ainm-cinnidh Mac Gille Mhunnu. Ann an dreach na Beurla, tha sin a鈥� nochdadh mar Makilmone, Mckilmoun, Makmun, McIlmune, Mackilune agus eile.
Anns an latha an-diugh, tha na h-ainmean-cinnidh MacMunn agus Munn cumanta gu le貌r. 始S ann 脿 Mac Mhunnu a th脿inig iad. Bidh sibh a鈥� cuimhneachadh gum b鈥� e Finten 鈥� no Fiontan 鈥� ainm-baistidh an naoimh. Mar sin, nochd an t-ainm Gille Fhiontain 脌s a sin, th脿inig na h-ainmean-cinnidh a th鈥� againn an-diugh 鈥� MacClinton agus McAlinden. Tha d霉il cuideachd gu bheil MacClintock 鈥� Mac Gill鈥� Fhionntaig 鈥� a鈥� comharrachadh an dearbh dhuine. Ma dh鈥檉haodte gu bheil McLentick a鈥� tighinn bhon aon fhreumh 鈥� agus gun deach ainmean dhen t-se貌rsa seo a ghiorrachadh gu Lindsay.
An do mhothaich sibh do dh鈥檃on rud? Tha an t-ainm MacClinton 鈥� agus Clinton 鈥� a鈥� cuimhneachadh Finten. Mar sin, tha ainm an naoimh Gh脿idhealaich seo air a chuimhneachadh anns an t猫 a bha a鈥� str矛 o chionn ceithir m矛osan airson ceannas nan St脿itean Aonaichte. 始S d貌cha gur e Hillary Nic Gill鈥� Fhiontain a bu ch貌ir dhuinn a bhith a鈥� gabhail oirre ann an G脿idhlig!The Little Letter 613
I was telling you about Munnu, an old Celtic saint. His baptismal name was Finten. The Abbot of Iona, Baith茅ne, refused to take Finten as a monk. St Columba had said to him that Finten would be an abbot, rather than a monk.
听听听听听听听 Finten received a blessing from Baith茅ne and he sailed to Ireland. That account came from Vita Columbae. It was written by Adamnan, the ninth abbot of Iona.
听听听听听听听 There are accounts of Finten from Ireland. When he was a lad, he was involved in herding. He was leaving his cattle in the forest while he was learning at a monastery. But the forest was full of wolves.
听听听听听听听 His father scolded him. 鈥楧on鈥檛 be upset, father,鈥� said Finten. 鈥業f you permit me to be learning, you will not lose any of your cattle.鈥� Next day, his father saw two wolves in the forest. They were looking after the cattle as if they were two droving dogs.
听
听听听听 听听听Finten 鈥� or Munnu 鈥� is remembered in personal names in Scotland. In olden times, some people adopted the name Gille Mhunnu to show devotion to him. Thus, the surname Mac Gille Mhunnu appeared. In Anglicised form, that appears as Makilmone, Mckilmoun, Makmun, McIlmune, Mackilune and others.
听听听听听听听 Today, the surnames MacMunn and Munn are common enough. They came from Mac Mhunnu. You will recall that Finten 鈥� or Fiontan 鈥� was the saint鈥檚 baptismal name. Thus, the name Gille Fhiontain appeared. From that came the surnames we have today 鈥� MacClinton and McAlinden. I also imagine that MacClintock 鈥� Mac Gill鈥� Fhionntaig 鈥� marks the very same man. Perhaps McLentick comes from the same root 鈥� and that names of this type were shortened to Lindsay.
听
听
听听听听听听 Did you notice something [one thing]? The name MacClinton 鈥� and Clinton 鈥� remember Finten. Thus, the name of this Gaelic saint is remembered in the woman who was struggling four months ago for the leadership of the United States. Perhaps we should be calling her Hillary Nic Gill鈥� Fhiontain in Gaelic!Broadcast
- Mon 6 Feb 2017 19:00麻豆社 Radio nan G脿idheal
All the letters
Tha gach Litir Bheag an seo / All the Little Letters are here.
Podcast: An Litir Bheag
The Little Letter for Gaelic Learners
An Litir Bheag air LearnGaelic
An Litir Bheag is also on LearnGaelic (with PDFs)
Podcast
-
An Litir Bheag
Litirichean do luchd-ionnsachaidh ura. Letters in Gaelic for beginners.
