24/07/2017
Litir Bheag na seachdain 'sa le Ruaraidh MacIlleathain. Roddy Maclean is back with this week's short letter for G脿idhlig learners.
Last on
![]()
Corresponding Litir
Litir do Luchd-ionnsachaidh 941
Clip
-
An Litir Bheag 637
Duration: 03:25
An Litir Bheag 637
An cuala sibh riamh mu Throichean Chiseoirn? Bha iad 脿 Ciseorn, baile beag eadar A鈥� Chomraich agus Loch Carrann ann an Ros an Iar. Ann an ochd ceud deug, ceathrad 始s a ceithir gu ceathrad 始s a c貌ig (1844-45), th脿inig fear beag Ameireaganach don Roinn E貌rpa. Ghabh e an t-ainm air fh猫in 鈥楪eneral Tom Thumb鈥�. 始S e Phineas T Barnum a thug a-nall e. Nochd Tom air beulaibh na Banrigh. Anns an latha an-diugh, cha tachradh a leithid. Ach bha c霉isean eadar-dhealaichte an uair sin.
Bha Tom Thumb d矛reach air tilleadh dhachaigh nuair a dh鈥檃ithris Courier Inbhir Nis gun robh teaghlach dhen aon se貌rsa a鈥� fuireach ann an Ciseorn. Bha tri霉ir chloinne aig Donnchadh Fionnlasdan agus a bhean, Catr矛ona. Bha iad uile nan troichean 鈥� Fionnladh, Iain agus M脿iri. Rugadh is thogadh iad ann an Treamhar nam Preas aig bun Bealach nam B貌.
听
Bha Donnchadh air b脿s fhaighinn agus bha an teaghlach bochd. Dh鈥檌arr daoine orra dhol gu deas airson a bhith nan 鈥�Highland Tom Thumbs鈥�. Dh鈥檃ontaich Fionnladh, Iain agus M脿iri c霉mhnant bliadhna le fear, Uilleam MacCoinnich, 脿 faisg air a鈥� Mhanachainn. Bha Fionnladh, am fear a bu shine, mu fhichead bliadhna a dh鈥檃ois. Bha M脿iri d矛reach c貌ig-deug.
Dh鈥檌onnsaich iad dannsaidhean agus 貌rain Gh脿idhlig agus bha trusgan G脿idhealach orra. Chaidh MacCoinnich cuide riutha gu ruige Lunnainn. Anns a鈥� Ch猫itean ochd ceud deug, ceathrad 始s a sia (1846) nochd iad air beulaibh na Banrigh. An d猫idh sin, nochd iad gu poblach ann an Lunnainn. Chosg e d脿 thastan a choimhead orra. Th脿inig an luchd-amhairc nan dr貌bhan. Bha dealbh de na 鈥�Highland Dwarfs鈥� anns an London Illustrated News.
Chuir an tri霉ir seachad bliadhna ann an Lunnainn. Dh鈥檌onnsaich iad Beurla an sin. Thill iad dhachaigh. Bha iad a鈥� fuireach air Cnoc a鈥� Mh貌id faisg air Ciseorn. Chaochail Fionnladh 鈥� am fear mu dheireadh 鈥� timcheall air naoi ceud deug is c貌ig-deug (1915).
Nuair a bha Troichean Chiseoirn ainmeil, nochd aithris ann an Courier Inbhir Nis gun robh grunn troichean G脿idhealach eile a鈥� d猫anamh air Lunnainn anns an aon d貌igh. Cha robh anns an aithris ach breug 鈥� rud ris an canadh daoine an-diugh 鈥�fake news鈥�. Chan eil c脿il 脿s 霉r fon ghr猫in!The Little Letter 637
Have you ever heard of the Kishorn Dwarfs? They were from Kishorn, a village between Applecross and Lochcarron in Wester Ross. In 1844-5, a small American guy came to Europe. He took on the name 鈥楪eneral Tom Thumb鈥�. It鈥檚 Phineas T Barnum that brought him over. Tom appeared in front of the Queen. Today, such a thing wouldn鈥檛 happen. But things were different then.
听听听听听听听 Tom Thumb had just returned home when the Inverness Courier reported that there was a family of the same type in Kishorn. Duncan Finlayson and his wife, Catherine, had three children. They were all dwarfs 鈥� Finlay, John and Mary. They were born and raised in Tornapress at the base of Bealach nam B貌.
听听听听听听听听 Duncan had died and the family was poor. People asked them to go south to be 鈥楬ighland Tom Thumbs鈥�. Finlay, John and Mary agreed a contract with a certain William Mackenzie from near Beauly. Finlay, the eldest, was about twenty years of age. Mary was only fifteen.
听听听听听听听 They learned Gaelic dances and songs and they wore Highland garb. Mackenzie went with them to London. In May 1846, they appeared in front of the Queen. After that, they appeared in public in London. It cost two shillings to watch them. Audiences came in their droves. There was a picture of the 鈥楬ighland Dwarfs鈥� in the London Illustrated News.
听听听听听听听听 The three of them spent a year in London. They learned English there. They returned home. They were living in Courthill near Kishorn. Finlay 鈥� the last [survivor] 鈥� died around 1915.
听听听听听听听 When the Kishorn Dwarfs were famous, a report appeared in the Inverness Courier that several other Highland dwarfs were making for London in the same way. The report was but a falsehood 鈥� something that people today would call 鈥榝ake news鈥�. There鈥檚 nothing new under the sun!Broadcast
- Mon 24 Jul 2017 19:00麻豆社 Radio nan G脿idheal
All the letters
Tha gach Litir Bheag an seo / All the Little Letters are here.
Podcast: An Litir Bheag
The Little Letter for Gaelic Learners
An Litir Bheag air LearnGaelic
An Litir Bheag is also on LearnGaelic (with PDFs)
Podcast
-
An Litir Bheag
Litirichean do luchd-ionnsachaidh ura. Letters in Gaelic for beginners.
