Main content

26/11/2017

Tha Ruairidh MacIllEathain air ais le Litir Bheag na seachdain sa. Seo Litir 脿ireamh 654.

Available now

4 minutes

Last on

Sun 26 Nov 2017 10:30

Clip

An Litir Bheag 654

Rinn mi iomradh an t-seachdain sa chaidh air leabhar 霉r le Iain Moireach 鈥� 鈥�Literature of the Gaelic Landscape鈥�. Bha Iain uaireigin na Sti霉iriche de dh鈥橝iltireachd T矛re ann an Oilthigh Dh霉n 脠ideann. Sgr矛obh e leabhar fiosrachail eile 鈥� 鈥�Reading the Gaelic Landscape鈥�. Tha an d脿 leabhar air am foillseachadh le Whittles ann an D霉n Beithe ann an Gallaibh.

听听听听听听听听听听听 始S e cuspair m貌r a tha ann an litreachas co-cheangailte ri aghaidh na t矛re. Ach tha an t-霉ghdar a鈥� sgr矛obhadh mu na h-earrannan as cudromaiche 鈥� dualchas na F猫inne, 脪ran na Comhachaig aig D貌mhnall mac Fhionnla鈥� nan D脿n, 貌rain aig Donnchadh B脿n Mac an t-Saoir agus a鈥� bh脿rdachd aig Somhairle MacGill-Eain.

听听听听听听听听听听听 Tha e a鈥� taisbeanadh nan 脿iteachan a tha air an ainmeachadh anns an litreachas. Tha dealbhan ann de mh貌ran dhiubh, agus mapaichean, agus tha sgeama aige airson cuid de na d脿in ris an can e fh猫in 鈥�songlines鈥�. Tha iad car coltach ris na 濒辞颈诲丑苍颈肠丑别补苍-貌谤补颈苍 aig t霉sanaich Astr脿ilia.

听听听听听听听听听听听 Chunnaic mi loidhne-貌rain Albannach aon turas roimhe seo. Tha i anns an taigh-tasgaidh ann an D霉n Beithe. Tha i mar ph脿irt de thaisbeanadh mun leabhar Highland River le Niall Gunnach. Bhuineadh an Gunnach do Dh霉n Bheithe. Tha dealbh dhen abhainn air an 霉rlar, le gach 脿ite oirre a tha anns an st貌iridh. Bhon mh脿thair-uisge chun na mara.

始S e Niall Gunnach an t-霉ghdar eile a tha fon phrosbaig ann an 鈥�Literature of the Gaelic Landscape鈥�. Sgr矛obh e ann am Beurla. Ach tha Iain Moireach a鈥� d猫anamh dheth gun robh an Gunnach a鈥� toirt s霉il a鈥� Gh脿idheil air a鈥� Gh脿idhealtachd, gu h-脿raidh a thaobh 脿ite.

听听听听听听听听听听听 Nuair a tha sinn e貌lach air Highland River, tha Iain Moireach a鈥� cumail a-mach, chan fhaic sinn tuilleadh m脿thair-uisge na h-aibhne 鈥� Loch Br脿igh na h-Aibhne 鈥� anns an aon d貌igh. Tha sin f矛or. Tha a leithid f矛or mun leabhar aige fh猫in. Tha e a鈥� toirt litreachas, dualchas, c脿nan is e貌las-t矛re c貌mhla ann an d貌igh nach fhaca mi ann an leabhar sam bith eile. Tha teachdaireachd mhath aige mun ch脿irdeas eadar na G脿idheil agus an d霉thaich. 始S iomadh duine a leughas 鈥�Literature of the Gaelic Landscape鈥� a ch矛 a鈥� Gh脿idhealtachd le s霉ilean 霉ra.听

The Little Letter 654

I made mention last week of the new book by John Murray 鈥� 鈥�Literature of the Gaelic Landscape鈥�. John was at one time Director of Landscape Architecture at the University of Edinburgh. He wrote another informative book 鈥� 鈥�Reading the Gaelic Landscape鈥�. The two books are published by Whittles in Dunbeath in Caithness.

听听听听听听听 The literature connected to landscape is a big subject. But the author writes about the most important elements 鈥� the Fingalian heritage, 脪ran na Comhachaig by D貌mhnall mac Fhionnla鈥� nan D脿n, Duncan Ban MacIntyre鈥檚 songs and the poetry of Sorley Maclean.

听

听听听听听听听 He highlights the places that are named in the literature. There are pictures of many of them, and maps, and he has a scheme for some of the poems which he himself calls 鈥榮onglines鈥�. They鈥檙e a little like the songlines of Australian Aborigines.

听听听听听听听 I鈥檝e seen [saw] a Scottish songline one time before. It鈥檚 in the museum in Dunbeath. It鈥檚 part of a display about the book Highland River by Neil Gunn. Gunn belonged to Dunbeath. There is an illustration of the river on the floor, with each place in the story on it. From the water source to the sea.

听 听 听 听 Neil Gunn is the other author that is under consideration in 鈥楲iterature of the Gaelic Landscape鈥�. He wrote in English. But John Murray reckons that Gunn saw the Highlands through Gaelic eyes, particularly with respect to place.

听听听听听听听 When we are familiar with Highland River, John Murray maintains, we鈥檒l never again see the river鈥檚 source 鈥� Loch Br脿igh na h-Aibhne 鈥� in the same way. That鈥檚 true. The same is true of his own book. He brings together literature, heritage, language and knowledge of the land in a way I鈥檝e not seen in any other book. He has a positive message about the relationship between the Gaels and their land. Many a person who reads 鈥楲iterature of the Gaelic Landscape鈥� will see the Highlands through new eyes.

Broadcast

  • Sun 26 Nov 2017 10:30

All the letters

Tha gach Litir Bheag an seo / All the Little Letters are here.

Podcast: An Litir Bheag

The Little Letter for Gaelic Learners

An Litir Bheag air LearnGaelic

An Litir Bheag is also on LearnGaelic (with PDFs)

Podcast