Main content

An Litir Bheag 698

Tha Ruairidh MacIlleathain air ais le Litir Bheag na seachdain sa. Litir 脿ireamh 698.

Available now

4 minutes

Last on

Sun 30 Sep 2018 10:30

Clip

An Litir Bheag 698

Tha mi airson innse dhuibh mu dhithis aig an robh G脿idhlig, a chluich rugbaidh aig Murrayfield a鈥� chiad turas a thug Alba a-mach an t-s脿r-bhuaidh no grand slam ann am Farpais nan C貌ig D霉thchannan. 始S e a tha ann an s脿r-bhuaidh nuair a n矛 aon d霉thaich an gnothach air a h-uile d霉thaich eile san fharpais. Thachair e do dh鈥橝lba a鈥� chiad triop sa bhliadhna naoi ceud deug, fichead 始s a c貌ig (1925).聽

Ghabh a鈥� chiad gh猫am dhen fharpais 脿ite anns an Fhaoilleach ann an Inbhir L矛te ann an D霉n 脠ideann. Rinn Alba a鈥� ch霉is air an Fhraing.聽

Bha sgioba mhath aig na h-Albannaich, gu h-脿raidh am measg nan d矛onadairean. Bha Se貌ras Mac a鈥� Phearsain air leth l脿idir. Bha, agus Iain Mac a鈥� Ghobhainn, a bha a鈥� cluich air an iomaill. Bha Mac a鈥� Phearsain agus Mac a鈥� Ghobhainn le ch猫ile a鈥� cluich airson Oilthigh Oxford. Chuir Mac a鈥� Ghobhainn ceithir sc貌raichean an aghaidh na Frainge.

Chuir e ceithir sc貌raichean a-rithist anns an d脿rna g猫am an aghaidh na Cuimrigh ann an Swansea. Bhuannaich Alba fichead 始s a ceithir gu ceithir-deug. Anns an treas g猫am ann am Baile Atha Cliath, rinn Alba a鈥� ch霉is air 脠irinn. An uair sin th脿inig na Sasannaich gu stadium 霉r na h-Alba 鈥� Murrayfield. Chluich iad an g猫am mu dheireadh dhen fharpais air beulaibh seachdad m矛le duine.

Bha an latha tioram is grianach, agus bha an g猫am teann. Bhuannaich Alba le tr矛 puingean 鈥� ceithir-deug gu h-aon-deug.聽

Bha co-dhi霉 dithis air a鈥� ph脿irc air an latha ainmeil sin aig an robh G脿idhlig. Bha Iain Mac Ille na Brataich cli霉iteach mar chluicheadair airson sgioba na h-Alba. Rugadh e ann an Glaschu. Ach bhuineadh athair do dh鈥橴ibhist a Deas. Agus bha G脿idhlig aig Iain.

Anns an sgioba eile, bha fear Ruairidh MacIllInnein 鈥� Roderick Ross Forrest MacLennan. Ged a bha e a鈥� cluich airson Sasainn, rugadh esan cuideachd ann an Glaschu. Agus bha G脿idhlig aige.

An robh an dithis a鈥� bruidhinn ri ch猫ile air a鈥� ph脿irc ann an G脿idhlig? Chan urrainn dhomh a r脿dh. Ach bha an d猫idh a鈥� gh猫am, a r猫ir choltais. Innsidh mi dhuibh mu dheidhinn an-ath-sheachdain.

The Little Letter 698

I want to tell you about two Gaelic-speakers who played rugby at Murrayfield the first time that Scotland won the grand slam in the Five Nations Championship. A grand slam means when one country defeats every other country in the competition. It happened to Scotland for the first time in 1925.

The first game took place in January in Inverleith in Edinburgh. Scotland defeated France.

The Scots had a good team, particularly among the backs. George MacPherson was very strong. So was Ian Smith who was playing on the wing. MacPherson and Smith both played for Oxford University. Smith scored four tries against France.

He scored four tries again in the second game against Wales in Swansea. Scotland won 24-14. In the third game in Dublin, Scotland defeated Ireland. Then the English came to Scotland鈥檚 new stadium 鈥� Murrayfield. They played the game in front of seventy thousand people.

The day was dry and sunny, and the game was tight. Scotland won by three points 鈥� 14-11.

There were at least two people on the field on that famous day who were Gaelic-speakers. John Bannerman was highly respected as a player for Scotland. He was born in Glasgow. But his father belonged to South Uist. And John spoke Gaelic.

On the other team there was a Roddy MacLennan 鈥� Roderick Ross Forrest MacLennan. Although he was playing for England, he was also born in Glasgow. And he was a Gaelic-speaker.

Were the two men speaking to each other on the field in Gaelic? I can鈥檛 say. But they were after the game, apparently. I鈥檒l tell you about it next week.

Broadcast

  • Sun 30 Sep 2018 10:30

All the letters

Tha gach Litir Bheag an seo / All the Little Letters are here.

Podcast: An Litir Bheag

The Little Letter for Gaelic Learners

An Litir Bheag air LearnGaelic

An Litir Bheag is also on LearnGaelic (with PDFs)

Podcast