Main content
An Litir Bheag 708
Tha Ruairidh MacIlleathain air ais le Litir Bheag na seachdain sa. Litir 脿ireamh 708.
Last on
Sun 9 Dec 2018
16:03
麻豆社 Radio nan G脿idheal
More episodes
Previous
Next
![]()
Corresponding Litir
Litir do Luchd-ionnsachaidh 1012
Clip
-
An Litir Bheag 708
Duration: 03:00
An Litir Bheag 708
Nuair a bha mi ann an Lios M貌r as t-fhoghar, chaidh mi a choimhead air l脿rach an taighe anns an do thogadh Alasdair MacIlleMh矛cheil. Bha esan cli霉mhor airson Carmina Gadelica a sgr矛obhadh. Thogadh e ann an Croit an Lochain faisg air Loch Baile a鈥� Ghobhainn. B鈥� e an leanabh a b鈥� 貌ige de naoinear cloinne.
Nuair a dh鈥檉h脿g e Lios M貌r, fhuair e obair mar gh脿idsear. Bha e st猫idhichte ann an Grianaig, Baile Atha Cliath, 脤le agus san Eilean Sgitheanach. Th貌isich e air beul-aithris a chruinneachadh fo sg猫ith Iain 脪g 脤le.
Bha e anns a鈥� Ch貌rn airson d脿 bhliadhna. Ann an ochd ceud deug, seasgad 始s a ceithir (1864) thill e a dh鈥橝lba. Bha e st猫idhichte an toiseach ann an Loch nam Madadh. Th貌isich e air cruinneachadh a dh猫anamh de bheul-aithris ann an Uibhist.
Ph貌s MacIlleMh矛cheil M脿iri Frangag NicBheathain ann an ochd ceud deug, seasgad 始s a h-ochd (1868). Bha iad a鈥� fuireach ann an Creag Ghoraidh ann am Beinn a鈥� Bhaoghla. An ceann greis, th貌isich e air sgr矛obhadh airson a鈥� ph脿ipeir-naidheachd radaigich, The Highlander.
An d猫idh dhaibh a bhith anns na h-eileanan, chaidh iad a dh鈥檉huireach ann an D霉n 脠ideann. Thugadh a鈥� chiad d脿 leabhar de Charmina Gadelica a-mach anns a鈥� bhliadhna naoi ceud deug (1900).
Tha ceist ann mu co-dhi霉 chuir Alasdair gleans air na chruinnich e. Ach tha Carmina Gadelica gu math cudromach mar thaisbeanadh de ghuth nan seann Gh脿idheal.聽
Ph貌s a nighean Ella an sgoilear G脿idhlig Uilleam MacBh脿tair. Thug ise eagran 霉r dhen chiad d脿 leabhar a-mach ann an naoi ceud deug, fichead 始s a h-ochd (1928). Bha sin sia bliadhn鈥� deug an d猫idh b脿s a h-athar. Thug a mac-se, Seumas MacIlleMh矛cheil MacBh脿tair, a bha cuideachd na sgoilear G脿idhlig, an treas is ceathramh leabhar a-mach aig toiseach an D脿rna Cogaidh.聽
Bha Seumas ann an Lios M貌r ron chogadh. Chuir e iongnadh air nach robh a h-uile duine measail air Alasdair. Eadhon an-diugh, chan eil cuid de Liosaich uabhasach b脿idheil ris. Mar a sgr矛obh an s脿r-Liosach, D貌mhnall MacIlleDhuibh nach maireann, anns an leabhar aige 鈥楽geul no Dh脿 脿s an Lios鈥� 鈥� 鈥楤ha f脿idh riamh gun urram na dh霉thaich fh猫in.鈥�
Nuair a dh鈥檉h脿g e Lios M貌r, fhuair e obair mar gh脿idsear. Bha e st猫idhichte ann an Grianaig, Baile Atha Cliath, 脤le agus san Eilean Sgitheanach. Th貌isich e air beul-aithris a chruinneachadh fo sg猫ith Iain 脪g 脤le.
Bha e anns a鈥� Ch貌rn airson d脿 bhliadhna. Ann an ochd ceud deug, seasgad 始s a ceithir (1864) thill e a dh鈥橝lba. Bha e st猫idhichte an toiseach ann an Loch nam Madadh. Th貌isich e air cruinneachadh a dh猫anamh de bheul-aithris ann an Uibhist.
Ph貌s MacIlleMh矛cheil M脿iri Frangag NicBheathain ann an ochd ceud deug, seasgad 始s a h-ochd (1868). Bha iad a鈥� fuireach ann an Creag Ghoraidh ann am Beinn a鈥� Bhaoghla. An ceann greis, th貌isich e air sgr矛obhadh airson a鈥� ph脿ipeir-naidheachd radaigich, The Highlander.
An d猫idh dhaibh a bhith anns na h-eileanan, chaidh iad a dh鈥檉huireach ann an D霉n 脠ideann. Thugadh a鈥� chiad d脿 leabhar de Charmina Gadelica a-mach anns a鈥� bhliadhna naoi ceud deug (1900).
Tha ceist ann mu co-dhi霉 chuir Alasdair gleans air na chruinnich e. Ach tha Carmina Gadelica gu math cudromach mar thaisbeanadh de ghuth nan seann Gh脿idheal.聽
Ph貌s a nighean Ella an sgoilear G脿idhlig Uilleam MacBh脿tair. Thug ise eagran 霉r dhen chiad d脿 leabhar a-mach ann an naoi ceud deug, fichead 始s a h-ochd (1928). Bha sin sia bliadhn鈥� deug an d猫idh b脿s a h-athar. Thug a mac-se, Seumas MacIlleMh矛cheil MacBh脿tair, a bha cuideachd na sgoilear G脿idhlig, an treas is ceathramh leabhar a-mach aig toiseach an D脿rna Cogaidh.聽
Bha Seumas ann an Lios M貌r ron chogadh. Chuir e iongnadh air nach robh a h-uile duine measail air Alasdair. Eadhon an-diugh, chan eil cuid de Liosaich uabhasach b脿idheil ris. Mar a sgr矛obh an s脿r-Liosach, D貌mhnall MacIlleDhuibh nach maireann, anns an leabhar aige 鈥楽geul no Dh脿 脿s an Lios鈥� 鈥� 鈥楤ha f脿idh riamh gun urram na dh霉thaich fh猫in.鈥�
The Little Letter 708
When I was in Lismore in the autumn, I went to look at the site of the house in which Alexander Carmichael was raised. He was renowned for writing Carmina Gadelica. He was raised in Croit an Lochain near Loch Baile a鈥� Ghobhainn. He was the youngest of nine children.
When he left Lismore, he got work as an exciseman. He was based in Greenock, Dublin, Islay and Skye. He started to collect oral tradition under the auspices of John Francis Campbell of Islay.
He was in Cornwall for two years. In 1864 he returned to Scotland. He was initially based in Lochmaddy. He started to make a collection of oral tradition in Uist.
Carmichael married Mary Frances MacBean in 1868. They were living in Creagorry in Benbecula. After a while, he started to write for the radical newspaper, The Highlander.
After they had been in the islands, they went to live in Edinburgh. The first two books of Carmina Gadelica were brought out in the year 1900.
There is a question over whether Alasdair embellished what he gathered. But Carmina Gadelica is very important as a display of the voice of the old Gaels.
His daughter Ella married the Gaelic scholar, William J Watson. She brought out a new edition of the first two books in 1928. That was six years after her father鈥檚 death. Her son, James Carmichael Watson, who was also a Gaelic scholar, brought out the third and fourth books at the start of the Second War.
James was in Lismore before the war. He was surprised that not everybody was keen on Alexander. Even today, some natives of Lismore are not keen on him. As the exceptional Lismore man, the late Donald Black, wrote in his book 鈥楢 Tale or Two from Lismore鈥� 鈥� 鈥楢 prophet was always without honour in his own land.鈥�
When he left Lismore, he got work as an exciseman. He was based in Greenock, Dublin, Islay and Skye. He started to collect oral tradition under the auspices of John Francis Campbell of Islay.
He was in Cornwall for two years. In 1864 he returned to Scotland. He was initially based in Lochmaddy. He started to make a collection of oral tradition in Uist.
Carmichael married Mary Frances MacBean in 1868. They were living in Creagorry in Benbecula. After a while, he started to write for the radical newspaper, The Highlander.
After they had been in the islands, they went to live in Edinburgh. The first two books of Carmina Gadelica were brought out in the year 1900.
There is a question over whether Alasdair embellished what he gathered. But Carmina Gadelica is very important as a display of the voice of the old Gaels.
His daughter Ella married the Gaelic scholar, William J Watson. She brought out a new edition of the first two books in 1928. That was six years after her father鈥檚 death. Her son, James Carmichael Watson, who was also a Gaelic scholar, brought out the third and fourth books at the start of the Second War.
James was in Lismore before the war. He was surprised that not everybody was keen on Alexander. Even today, some natives of Lismore are not keen on him. As the exceptional Lismore man, the late Donald Black, wrote in his book 鈥楢 Tale or Two from Lismore鈥� 鈥� 鈥楢 prophet was always without honour in his own land.鈥�
Broadcast
- Sun 9 Dec 2018 16:03麻豆社 Radio nan G脿idheal
All the letters
Tha gach Litir Bheag an seo / All the Little Letters are here.
Podcast: An Litir Bheag
The Little Letter for Gaelic Learners
An Litir Bheag air LearnGaelic
An Litir Bheag is also on LearnGaelic (with PDFs)
Podcast
-
An Litir Bheag
Litirichean do luchd-ionnsachaidh ura. Letters in Gaelic for beginners.
