Main content

An Litir Bheag 717

Tha Ruairidh MacIlleathain air ais le Litir Bheag na seachdain sa. Litir 脿ireamh 717.

Available now

4 minutes

Last on

Sun 10 Feb 2019 16:00

Clip

An Litir Bheag 717

Tha ceud is fichead bliadhna air a dhol seachad on a chaidh a鈥� chompanaidh Hozier Engineering a chur air d貌igh. Bha Hozier st猫idhichte ann am Baile na Drochaid ann an Glaschu. Bha iad a鈥� togail ch脿raichean gu coimeirsealta. Bha iad a鈥� d猫anamh ch脿raichean air an robh Argylls mar ainm.

始S e fear Alexander Govan a bh鈥� air c霉l an Argyll. Thogadh e ann am bochdainn ann am Baile an t-Saoir ann an Siorrachd Lannraig. Ghluais a theaghlach a Ghlaschu. Ach bha iad air an cuairteachadh le bochdainn an sin cuideachd.

Bha Ailig airson piseach a thoirt air a shuidheachadh fh猫in. Chaidh e gu colaiste theicnigeach, far an do rinn e gu math. Ghluais e a Shasainn 鈥� gu Redditch ann am Worcestershire. Fhuair e obair ann am factaraidh einnseanairidh. Bha a鈥� chompanaidh a鈥� togail ch脿raichean, am measg eile.聽

Nuair a thill Ailig a dh鈥橝lba, fhuair e obair aig a鈥� Scottish Manufacturing Company ann an Glaschu. 始S e an entrepreneur, Uilleam A Mac a鈥� Ghobhainn, a bh鈥� air c霉l na companaidh. Bha e na sh脿r-e貌laiche air lagh nam peutantan. Bha Mac a鈥� Ghobhainn airson a dhol an s脿s ann an togail charbadan-ola. Dh鈥檉hastaich e Ailig Govan airson cruth-atharrachadh a thoirt air a鈥� chompanaidh. Dh鈥檃tharraich iad a h-ainm gu The Hozier Engineering Company.

Bha c脿r aca taobh a-staigh beagan mh矛osan. 始S e Argyll Voiturette a chanadh iad ris. Bhathar ga reic aig pr矛s reusanta 鈥� ceud, caogad 始s a c貌ig gini. Bha e st猫idhichte air voiturette a chaidh a thogail le Renault san Fhraing.

Ach carson nach tug Renault gu c霉irt iad? Uill, mar a bha mi ag r脿dh, bha ceannard Hozier, Uilleam Mac a鈥� Ghobhainn, na e貌laiche air lagh nam peutantan! Ge-t脿, bha aca ri bogsa-gh猫araichean 霉r a dhealbhachadh. Thug Hozier a-mach peutant airson sin.

Bha d脿 is tr矛-chairteal horsepower san einnsean 鈥� a bha ann an toiseach a鈥� ch脿ir. Bha an t-einnsean air a cheangal ris na cuibhlichean deiridh le fearsaid-dr脿ibhidh, cluidse agus bogsa-gh猫araichean a bha ag obair aig tr矛 astaran. B鈥� e an t-astar a bu luaithe aig a鈥� Voiturette ochd m矛le deug san uair. Bidh tuilleadh agam air na h-Argylls an-ath-sheachdain.

The Little Letter 717

A hundred and twenty years have elapsed since the company Hozier Engineering was established. Hozier was based in Bridgeton in Glasgow. They were building cars commercially. They were making cars called Argylls.

It鈥檚 a man called Alexander Govan that was behind the Argyll. He was raised in poverty in Blantyre in Lanarkshire. His family moved to Glasgow. But they were surrounded by poverty there as well.

Alex wanted to improve his own situation. He went to a technical college, where he did well. He moved to England 鈥� to Redditch in Worcestershire. He got work in an engineering factory. The company was making cars, among other things.

When Alex returned to Scotland, he got work at The Scottish Manufacturing Company in Glasgow. It鈥檚 the entrepreneur, William A Smith, that was behind the company. He was an expert on patent law. Smith wanted to get involved in making petrol vehicles. He hired Alex Govan to restructure the company. They changed its [her] name to the Hozier Engineering Company.

They had a car within a few months. They called it an Argyll Voiturette. It was being sold at a reasonable price 鈥� 155 guineas. It was based on a voiturette that was made by Renault in France.

But why didn鈥檛 Renault take them to court? Well, as I was saying, Hozier鈥檚 boss, William Smith, was an expert on patent law! However, they had to design a new gearbox. Hozier took out a patent for that.

The engine 鈥� that was in the front of the car 鈥� developed two and three-quarters horsepower. The engine was connected to the rear wheels with a driveshaft, clutch and gearbox that worked at three speeds. The Voiturette鈥檚 maximum speed was eighteen miles per hour. I鈥檒l have more on the Argylls next week.

Broadcast

  • Sun 10 Feb 2019 16:00

All the letters

Tha gach Litir Bheag an seo / All the Little Letters are here.

Podcast: An Litir Bheag

The Little Letter for Gaelic Learners

An Litir Bheag air LearnGaelic

An Litir Bheag is also on LearnGaelic (with PDFs)

Podcast