Main content
An Litir Bheag 744
Litir Bheag na seachdain sa le Ruairidh MacIlleathain. Litir 脿ireamh 744. Roddy Maclean is back with this week's short letter for G脿idhlig learners.
Last on
Sun 18 Aug 2019
16:00
麻豆社 Radio nan G脿idheal
More episodes
Previous
Next
![]()
Corresponding Litir
Litir do Luchd-ionnsachaidh 1048
Clip
-
An Litir Bheag 744
Duration: 03:35
An Litir Bheag 744
Tha mi a鈥� dol a chur cr矛och an-diugh air mo chunntas air an t-Seumasach ainmeil 脿 Srath Sp猫, Iain Ruadh Sti霉bhart. Bha e na ruagalaiche an d猫idh Ch霉il Lodair. Fhuair e fios bhon Phrionnsa, Te脿rlach 脪g, a dhol a ch猫ilidh air ann an C猫idse Chluainidh 鈥� Cluny鈥檚 Cage 鈥� taobh Beinn Eallair ann am B脿ideanach. A r猫ir choltais, 始s e 脿ite a bha ann a chaidh a thogail de dh鈥檉hiodh. Bha e air a ch貌mhdachadh le duilleach cuilinn agus c貌inneach. Cha robh e furasta fhaicinn aig astar. Bha am Prionnsa am falach an sin.
Goirid an d猫idh do dh鈥橧ain Ruadh a bhith sa Ch猫idse, she貌l e fh猫in agus am Prionnsa don Fhraing c貌mhla air b貌rd soitheach Frangach 脿 Loch nan Uamh. Chaochail Iain anns an Fhraing sia bliadhna an d猫idh sin, ach chan eil cinnt ann c脿ite.
Tha, ge-t脿, 脿ite ann an Srath Sp猫 far a bheilear ga chuimhneachadh fhathast. Tha carragh-cuimhne ann dha faisg air 脿ite a bhreith ann an Cinn Ch脿rdainn.聽
Agus, a h-uile bliadhna anns an L霉nastal, bidh feadhainn a鈥� coiseachd gu mullach a鈥� Ch霉irn Ghuirm airson bratach Chinn Ch脿rdainn a chur an-脿irde mar chuimhneachan air. Tha iad a鈥� leantainn air fear Seumas Mac an t-Saoir a bha an urra ri bratach uaine Chinn Ch脿rdainn aig C霉il Lodair. Rinn Seumas cinnteach nach fhaigheadh na saighdearan dearga gr猫im oirre.聽
Gach bliadhna an d猫idh Bl脿r Ch霉il Lodair, air an naoidheamh latha deug dhen L霉nastal, bhiodh Seumas a鈥� dol gu mullach a鈥� Ch霉irn Ghuirm. Chuireadh e a鈥� bhratach an-脿irde mar chuimhneachan air Iain Ruadh agus na fir eile 脿 Srath Sp猫 a dh鈥櫭╥rich ann an adhbhar a鈥� Phrionnsa.
A bharrachd air an d脿n aige Latha Ch霉il Lodair, sgr矛obh Iain Ruadh d脿n eile mun chath. 始S e an t-ainm a tha air 脪ran Eile air Latha Ch霉il Lodair. Bidh feadhainn a鈥� gabhail an 貌rain 鈥� no p脿irt dheth 鈥� chun an latha an-diugh. Seo rann dheth:
Mu Phrionns鈥� Te脿rlach mo r霉in, oighre dligheach a鈥� chr霉in,
始S e gun fhios d猫 an taobh a th猫id e,
Fuil R矛oghail nam buadh, bhith ga d矛obairt san uair,
始S mac d矛olain le sluagh ag 猫irigh.
Goirid an d猫idh do dh鈥橧ain Ruadh a bhith sa Ch猫idse, she貌l e fh猫in agus am Prionnsa don Fhraing c貌mhla air b貌rd soitheach Frangach 脿 Loch nan Uamh. Chaochail Iain anns an Fhraing sia bliadhna an d猫idh sin, ach chan eil cinnt ann c脿ite.
Tha, ge-t脿, 脿ite ann an Srath Sp猫 far a bheilear ga chuimhneachadh fhathast. Tha carragh-cuimhne ann dha faisg air 脿ite a bhreith ann an Cinn Ch脿rdainn.聽
Agus, a h-uile bliadhna anns an L霉nastal, bidh feadhainn a鈥� coiseachd gu mullach a鈥� Ch霉irn Ghuirm airson bratach Chinn Ch脿rdainn a chur an-脿irde mar chuimhneachan air. Tha iad a鈥� leantainn air fear Seumas Mac an t-Saoir a bha an urra ri bratach uaine Chinn Ch脿rdainn aig C霉il Lodair. Rinn Seumas cinnteach nach fhaigheadh na saighdearan dearga gr猫im oirre.聽
Gach bliadhna an d猫idh Bl脿r Ch霉il Lodair, air an naoidheamh latha deug dhen L霉nastal, bhiodh Seumas a鈥� dol gu mullach a鈥� Ch霉irn Ghuirm. Chuireadh e a鈥� bhratach an-脿irde mar chuimhneachan air Iain Ruadh agus na fir eile 脿 Srath Sp猫 a dh鈥櫭╥rich ann an adhbhar a鈥� Phrionnsa.
A bharrachd air an d脿n aige Latha Ch霉il Lodair, sgr矛obh Iain Ruadh d脿n eile mun chath. 始S e an t-ainm a tha air 脪ran Eile air Latha Ch霉il Lodair. Bidh feadhainn a鈥� gabhail an 貌rain 鈥� no p脿irt dheth 鈥� chun an latha an-diugh. Seo rann dheth:
Mu Phrionns鈥� Te脿rlach mo r霉in, oighre dligheach a鈥� chr霉in,
始S e gun fhios d猫 an taobh a th猫id e,
Fuil R矛oghail nam buadh, bhith ga d矛obairt san uair,
始S mac d矛olain le sluagh ag 猫irigh.
The Little Letter 744
I鈥檓 going today to conclude my account of the famous Jacobite from Strathspey, John Roy Stuart. He was a fugitive after Culloden. He got a message from the Prince, Young Charles, to go and visit him in Cluny鈥檚 Cage 鈥� over Ben Alder way in Badenoch. Apparently, it鈥檚 a place that was built of wood. It was covered with holly foliage and moss. It wasn鈥檛 easy to see at a distance. The Prince was hiding there.
Shortly after John Roy had been in the Cage, he and the Prince sailed to France together on board a French vessel from Loch nan Uamh. John died in France six years, but there鈥檚 no certainty where.
There is, however, a place in Strathspey where he is still remembered. There is a memorial to him close to his birthplace in Kincardine.
And, every year in August, some people walk to the summit of Cairn Gorm to fly the Kincardine flag in his memory. They are following a James MacIntyre who was responsible for the green flag of Kincardine at Culloden. James made certain that the redcoat soldiers did not get hold of it.
Every year after the Battle of Culloden, on the 19th of August, James would go to the summit of Cairn Gorm. He would raise the flag as a memorial to John Roy and the other men from Strathspey who rose in the cause of the Prince.
In addition to his poem 鈥楾he Day of Culloden鈥�, John Roy wrote another poem about the battle. It鈥檚 called 鈥楢nother Song about the Battle of Culloden鈥�. Some people sing the song 鈥� or part of it 鈥� to this day. Here is one verse of it:
Of beloved Prince Charlie, rightful heir to the crown,
He knows not which way to turn,
The virtuous royal blood, being forsaken at this hour,
And a bastard son rising with a host.
Shortly after John Roy had been in the Cage, he and the Prince sailed to France together on board a French vessel from Loch nan Uamh. John died in France six years, but there鈥檚 no certainty where.
There is, however, a place in Strathspey where he is still remembered. There is a memorial to him close to his birthplace in Kincardine.
And, every year in August, some people walk to the summit of Cairn Gorm to fly the Kincardine flag in his memory. They are following a James MacIntyre who was responsible for the green flag of Kincardine at Culloden. James made certain that the redcoat soldiers did not get hold of it.
Every year after the Battle of Culloden, on the 19th of August, James would go to the summit of Cairn Gorm. He would raise the flag as a memorial to John Roy and the other men from Strathspey who rose in the cause of the Prince.
In addition to his poem 鈥楾he Day of Culloden鈥�, John Roy wrote another poem about the battle. It鈥檚 called 鈥楢nother Song about the Battle of Culloden鈥�. Some people sing the song 鈥� or part of it 鈥� to this day. Here is one verse of it:
Of beloved Prince Charlie, rightful heir to the crown,
He knows not which way to turn,
The virtuous royal blood, being forsaken at this hour,
And a bastard son rising with a host.
Broadcast
- Sun 18 Aug 2019 16:00麻豆社 Radio nan G脿idheal
All the letters
Tha gach Litir Bheag an seo / All the Little Letters are here.
Podcast: An Litir Bheag
The Little Letter for Gaelic Learners
An Litir Bheag air LearnGaelic
An Litir Bheag is also on LearnGaelic (with PDFs)
Podcast
-
An Litir Bheag
Litirichean do luchd-ionnsachaidh ura. Letters in Gaelic for beginners.
