Main content
An Litir Bheag 794
Litir Bheag na seachdain sa le Ruairidh MacIlleathain. Litir 脿ireamh 794. Roddy Maclean is back with this week's short letter for G脿idhlig learners.
Last on
Sun 2 Aug 2020
16:00
麻豆社 Radio nan G脿idheal
More episodes
Previous
Next
![]()
Corresponding Litir
Litir do Luchd-ionnsachaidh 1098
Clip
-
An Litir Bheag 794
Duration: 03:34
An Litir Bheag 794
Bha mi ag innse dhuibh mun Urr. Alasdair Sti霉bhart. Sgr矛obh e an leabhar 鈥�Elements of Gaelic Grammar鈥�. Rugadh e sa mhansa ann am Bl脿r Athall ann an seachd ceud deug, seasgad 始s a ceithir (1764). Aig aois tr矛-deug, chaidh e a dh鈥橭ilthigh Chill R矛mhinn.
Ann an seachd ceud deug, ochdad 始s a sia (1786), fhuair e dreuchd mar mhinistear ann am Maoilinn. Tha sin faisg air Baile Chloichridh, ann an Siorrachd Pheairt.聽
Ged a bha G脿idhlig aige, cha robh e misneachail mu ghr脿mar na G脿idhlig. Agus bhiodh e a鈥� searmonachadh gu tric anns a鈥� ch脿nan. Aon bhliadhna, bha e meadhanach thairis air a鈥� gheamhradh. Thug sin 霉ine dha. Sgr矛obh e an leabhar-gr脿mair aige. Chaidh fhoillseachadh ann an ochd ceud deug 始s a h-aon (1801).
Roimhe sin, fhuair Alasdair d霉sgadh spioradail. Th脿inig an soisgeulaiche Sasannach, Te脿rlach Simeon, a dh鈥檉huireach sa mhansa ann am Maoilinn. Bha Mgr Sti霉bhart dhen bheachd gun robh Dia air Mgr Simeon a chur thuige mar theachdaire. Bho sin a-mach, bha taobh soisgeulach aig Alasdair Sti霉bhart nach robh aige roimhe.聽
D脿 bhliadhna gu leth an d猫idh sin, chaochail a bhean le tinneas sgamhain. A r猫ir na sgr矛obh e fh猫in, bha an d霉sgadh spioradail aige cuideachail dha ann a bhith a鈥� d猫iligeadh ri b脿s a mhn脿.
Bha Alasdair a-nise ainmeil. Fhuair e cuireadh bho ghrunn mhinistearan a dhol a Shiorrachd Rois. Ph貌s e an nighean a bu shine aig fear dhiubh, an t-Urr. Te脿rlach Calder. Fhuair e cuireadh a bhith na mhinistear ann an Inbhir Pheofharain.
Ann an ochd ceud deug 始s a dh脿-dheug (1812), th脿inig an d脿rna eagran dhen leabhar-ghr脿mair aige a-mach. Bha Alasdair cli霉iteach mar sgoilear G脿idhlig. Dh鈥檌arr Comunn G脿idhealach na h-Alba air faclair G脿idhlig a chur ri ch猫ile. Ach dhi霉lt e. Bha e ro thrang mar mhinistear.聽聽
Cha robh e toilichte ann an Inbhir Pheofharain. Ghluais e a Dh霉n 脠ideann, far an robh e na mhinistear aig a鈥� Chanongate. Chaochail e an sin ann an ochd ceud deug, fichead 始s a h-aon (1821).聽
Bidh m貌ran ga chuimhneachadh mar mhinistear. Bidh gu le貌r eile ga chuimhneachadh mar fhear de phr矛omh sgoilearan G脿idhlig a linne. S脿r-Pheairteach am measg s脿r-Pheairtich eile.
Ann an seachd ceud deug, ochdad 始s a sia (1786), fhuair e dreuchd mar mhinistear ann am Maoilinn. Tha sin faisg air Baile Chloichridh, ann an Siorrachd Pheairt.聽
Ged a bha G脿idhlig aige, cha robh e misneachail mu ghr脿mar na G脿idhlig. Agus bhiodh e a鈥� searmonachadh gu tric anns a鈥� ch脿nan. Aon bhliadhna, bha e meadhanach thairis air a鈥� gheamhradh. Thug sin 霉ine dha. Sgr矛obh e an leabhar-gr脿mair aige. Chaidh fhoillseachadh ann an ochd ceud deug 始s a h-aon (1801).
Roimhe sin, fhuair Alasdair d霉sgadh spioradail. Th脿inig an soisgeulaiche Sasannach, Te脿rlach Simeon, a dh鈥檉huireach sa mhansa ann am Maoilinn. Bha Mgr Sti霉bhart dhen bheachd gun robh Dia air Mgr Simeon a chur thuige mar theachdaire. Bho sin a-mach, bha taobh soisgeulach aig Alasdair Sti霉bhart nach robh aige roimhe.聽
D脿 bhliadhna gu leth an d猫idh sin, chaochail a bhean le tinneas sgamhain. A r猫ir na sgr矛obh e fh猫in, bha an d霉sgadh spioradail aige cuideachail dha ann a bhith a鈥� d猫iligeadh ri b脿s a mhn脿.
Bha Alasdair a-nise ainmeil. Fhuair e cuireadh bho ghrunn mhinistearan a dhol a Shiorrachd Rois. Ph貌s e an nighean a bu shine aig fear dhiubh, an t-Urr. Te脿rlach Calder. Fhuair e cuireadh a bhith na mhinistear ann an Inbhir Pheofharain.
Ann an ochd ceud deug 始s a dh脿-dheug (1812), th脿inig an d脿rna eagran dhen leabhar-ghr脿mair aige a-mach. Bha Alasdair cli霉iteach mar sgoilear G脿idhlig. Dh鈥檌arr Comunn G脿idhealach na h-Alba air faclair G脿idhlig a chur ri ch猫ile. Ach dhi霉lt e. Bha e ro thrang mar mhinistear.聽聽
Cha robh e toilichte ann an Inbhir Pheofharain. Ghluais e a Dh霉n 脠ideann, far an robh e na mhinistear aig a鈥� Chanongate. Chaochail e an sin ann an ochd ceud deug, fichead 始s a h-aon (1821).聽
Bidh m貌ran ga chuimhneachadh mar mhinistear. Bidh gu le貌r eile ga chuimhneachadh mar fhear de phr矛omh sgoilearan G脿idhlig a linne. S脿r-Pheairteach am measg s脿r-Pheairtich eile.
The Little Letter 794
I was telling you about the Rev. Alexander Stewart. He wrote the book 鈥楨lements of Gaelic Grammar鈥�. He was born in the manse in Blair Atholl in 1764. At the age of thirteen, he went to the University of St Andrews.
In 1786, he got a position as the minister in Moulin. That鈥檚 near Pitlochry in Perthshire.
Although he spoke Gaelic, he wasn鈥檛 confident about Gaelic grammar. And he would often preach in the language. One year, he was in poor health over the winter That gave him time. He wrote his grammar book. It was published in 1801.
Before that, Alexander underwent a spiritual awakening. The English evangelical, Charles Simeon, came to stay in the manse in Moulin. Mr Stewart was of the opinion that God had sent Mr Simeon to him as a messenger. From that time on, Alexander Stewart had an evangelical side that he hadn鈥檛 had before.
Two and a half years after that, his wife died from pulmonary disease. According to what he wrote himself, his spiritual awakening was of assistance to him in dealing with his wife鈥檚 death.
Alexander was now well-known. He received an invitation from several ministers to go to Ross-shire. He married the eldest daughter of one of them, The Rev. Charles Calder. He received an invitation to be a minister in Dingwall.
In 1812, the second edition of his grammar book came out. Alexander was renowned as a Gaelic scholar. The Highland Society of London asked him to compile a Gaelic dictionary. But he refused. He was too busy as a minister.
He wasn鈥檛 happy in Dingwall. He moved to Edinburgh, where he was a minister at the Canongate. He died there in 1821.聽
Many people will remember him as a minister. Many others will remember him as one of the prime Gaelic scholars of his day. A great Perthshire man among many great Perthshire folk.
In 1786, he got a position as the minister in Moulin. That鈥檚 near Pitlochry in Perthshire.
Although he spoke Gaelic, he wasn鈥檛 confident about Gaelic grammar. And he would often preach in the language. One year, he was in poor health over the winter That gave him time. He wrote his grammar book. It was published in 1801.
Before that, Alexander underwent a spiritual awakening. The English evangelical, Charles Simeon, came to stay in the manse in Moulin. Mr Stewart was of the opinion that God had sent Mr Simeon to him as a messenger. From that time on, Alexander Stewart had an evangelical side that he hadn鈥檛 had before.
Two and a half years after that, his wife died from pulmonary disease. According to what he wrote himself, his spiritual awakening was of assistance to him in dealing with his wife鈥檚 death.
Alexander was now well-known. He received an invitation from several ministers to go to Ross-shire. He married the eldest daughter of one of them, The Rev. Charles Calder. He received an invitation to be a minister in Dingwall.
In 1812, the second edition of his grammar book came out. Alexander was renowned as a Gaelic scholar. The Highland Society of London asked him to compile a Gaelic dictionary. But he refused. He was too busy as a minister.
He wasn鈥檛 happy in Dingwall. He moved to Edinburgh, where he was a minister at the Canongate. He died there in 1821.聽
Many people will remember him as a minister. Many others will remember him as one of the prime Gaelic scholars of his day. A great Perthshire man among many great Perthshire folk.
Broadcast
- Sun 2 Aug 2020 16:00麻豆社 Radio nan G脿idheal
All the letters
Tha gach Litir Bheag an seo / All the Little Letters are here.
Podcast: An Litir Bheag
The Little Letter for Gaelic Learners
An Litir Bheag air LearnGaelic
An Litir Bheag is also on LearnGaelic (with PDFs)
Podcast
-
An Litir Bheag
Litirichean do luchd-ionnsachaidh ura. Letters in Gaelic for beginners.
