Main content
An Litir Bheag 806
Litir Bheag na seachdain sa le Ruairidh MacIlleathain. Litir 脿ireamh 806. Roddy Maclean is back with this week's short letter for G脿idhlig learners.
Last on
Sun 25 Oct 2020
16:00
麻豆社 Radio nan G脿idheal
More episodes
Previous
Next
![]()
Corresponding Litir
Litir do Luchd-ionnsachaidh 1110
Clip
-
An Litir Bheag 806
Duration: 03:20
An Litir Bheag 806
An cuala sibh riamh mun fhear olc 鈥� Mac an t-Sr貌naich? Mas ann 脿 Le貌dhas a tha sibh, bidh sibh e貌lach air droch chli霉 an duine. Bhiodh p脿rantan ag r脿dh ris a鈥� chloinn aca, 鈥楳a bhios sibh m矛-mhodhail, thig Mac an t-Sr貌naich air ur son.鈥� Bha e na mhurtair, a r猫ir beul-aithris. Seo na thathar ag r脿dh mu dheidhinn.
Bha athair Mhic an t-Sr貌naich na 貌stair ann an Gairbh ann an Siorrachd Rois tr脿th anns an naoidheamh linn deug. Ann am Beurla, 鈥檚 e Stronach an t-ainm a bha air. Tha an cinneadh sin cumanta gu le貌r air taobh an ear na G脿idhealtachd agus ann an Siorrachd Obar Dheathain.
Chaidh Mac an t-Sr貌naich a Le貌dhas airson ceartas a sheachnadh, oir mhuirt e a phiuthar. Seo mar a thachair e. Bha bana-charaid aig a phiuthar. Bha i a鈥� fuireach anns an taigh c貌mhla riutha. Mar a bha cumanta aig an 脿m sin, bhiodh na caileagan a鈥� cadail c貌mhla anns an aon leabaidh.
Nise, bha seud-muineil 貌ir aig an nighinn a bha seo. Bha Mac an t-Sr貌naich ga iarraidh. Feumaidh gun robh e luachmhor. Ge-t脿, air oidhche na m猫irle, bha a鈥� chlann-nighean ri g貌raiche is dibhearsain. Chuir piuthar a鈥� ghille an seud-muineil timcheall a muineil fh猫in. 鈥橲 ann mar sin a bha na caileagan nuair a chaidh Mac an t-Sr貌naich a-steach don t-se貌mar-chadail air an oidhche. Bha e ag amas air an seud-muineil a ghoid.聽
Nuair a tharraing Mac an t-Sr貌naich air an t-seud, dh霉isg a鈥� chaileag agus dh鈥櫭╥gh i a-mach. Mharbh Mac an t-Sr貌naich i airson a cumail s脿mhach. Bha e a鈥� smaoineachadh gur e caraid a pheathar a bha innte. Ach mhothaich e gun robh e air a phiuthar fh猫in a mharbhadh. Theich e, agus dh鈥檉halbh e a dh鈥橢ilean Le貌dhais far an robh c脿irdean aige a鈥� fuireach.
Chaidh e am falach. Bha e a鈥� fuireach ann an 脿iteachan uaigneach. Th貌isich e an uair sin, a r猫ir beul-aithris, air gnothaichean eucoireach ann an Le貌dhas. Agus th貌isich na sgeulachdan is naidheachdan mu dheidhinn. Bheir sinn s霉il air Mac an t-Sr貌naich a-rithist an-ath-sheachdain.
Bha athair Mhic an t-Sr貌naich na 貌stair ann an Gairbh ann an Siorrachd Rois tr脿th anns an naoidheamh linn deug. Ann am Beurla, 鈥檚 e Stronach an t-ainm a bha air. Tha an cinneadh sin cumanta gu le貌r air taobh an ear na G脿idhealtachd agus ann an Siorrachd Obar Dheathain.
Chaidh Mac an t-Sr貌naich a Le貌dhas airson ceartas a sheachnadh, oir mhuirt e a phiuthar. Seo mar a thachair e. Bha bana-charaid aig a phiuthar. Bha i a鈥� fuireach anns an taigh c貌mhla riutha. Mar a bha cumanta aig an 脿m sin, bhiodh na caileagan a鈥� cadail c貌mhla anns an aon leabaidh.
Nise, bha seud-muineil 貌ir aig an nighinn a bha seo. Bha Mac an t-Sr貌naich ga iarraidh. Feumaidh gun robh e luachmhor. Ge-t脿, air oidhche na m猫irle, bha a鈥� chlann-nighean ri g貌raiche is dibhearsain. Chuir piuthar a鈥� ghille an seud-muineil timcheall a muineil fh猫in. 鈥橲 ann mar sin a bha na caileagan nuair a chaidh Mac an t-Sr貌naich a-steach don t-se貌mar-chadail air an oidhche. Bha e ag amas air an seud-muineil a ghoid.聽
Nuair a tharraing Mac an t-Sr貌naich air an t-seud, dh霉isg a鈥� chaileag agus dh鈥櫭╥gh i a-mach. Mharbh Mac an t-Sr貌naich i airson a cumail s脿mhach. Bha e a鈥� smaoineachadh gur e caraid a pheathar a bha innte. Ach mhothaich e gun robh e air a phiuthar fh猫in a mharbhadh. Theich e, agus dh鈥檉halbh e a dh鈥橢ilean Le貌dhais far an robh c脿irdean aige a鈥� fuireach.
Chaidh e am falach. Bha e a鈥� fuireach ann an 脿iteachan uaigneach. Th貌isich e an uair sin, a r猫ir beul-aithris, air gnothaichean eucoireach ann an Le貌dhas. Agus th貌isich na sgeulachdan is naidheachdan mu dheidhinn. Bheir sinn s霉il air Mac an t-Sr貌naich a-rithist an-ath-sheachdain.
The Little Letter 806
Did you ever hear about the evil man 鈥� Mac an t-Sr貌naich? If you鈥檙e from Lewis, you will know the man鈥檚 bad reputation. Parents would be saying to their children, 鈥業f you are bad-mannered, Mac an t-Sr貌naich will come for you.鈥� He was a murderer, according to oral tradition. Here鈥檚 what is said about him.
Mac an t-Sr貌naich鈥檚 father was an innkeeper in Garve in Ross-shire early in the 19th century. In English his name was Stronach. That surname is common enough in the Eastern Highlands and in Aberdeenshire.
Mac an t-Sr貌naich went to Lewis to avoid justice because he murdered his sister. Here鈥檚 how it happened. His sister had a female friend. She was living in the house with them. As was common in those days, the lasses would sleep together in the same bed.
Now, this girl had a gold necklace. Mac an t-Sr貌naich was wanting it. It must have been valuable. However, on the night of the theft, the girls were involved in silliness and merriment. The lad鈥檚 sister put the necklace around her own neck. That鈥檚 how the girls were when Mac an t-Sr貌naich went into the bedroom at night. He was aiming to steal the necklace.
When Mac an t-Sr貌naich pulled on the necklace, the lass awoke and called out. Mac an t-Sr貌naich killed her to keep her quiet. He was thinking it was his sister鈥檚 friend. But he realised he had killed his own sister. He fled and went to the Isle of Lewis where relations of his were living.
He went into hiding. He was living in remote places. Then he started, according to tradition, a life of crime in Lewis. And the stories and anecdotes about him started. We鈥檒l look at Mac an t-Sr貌naich again next week.
Mac an t-Sr貌naich鈥檚 father was an innkeeper in Garve in Ross-shire early in the 19th century. In English his name was Stronach. That surname is common enough in the Eastern Highlands and in Aberdeenshire.
Mac an t-Sr貌naich went to Lewis to avoid justice because he murdered his sister. Here鈥檚 how it happened. His sister had a female friend. She was living in the house with them. As was common in those days, the lasses would sleep together in the same bed.
Now, this girl had a gold necklace. Mac an t-Sr貌naich was wanting it. It must have been valuable. However, on the night of the theft, the girls were involved in silliness and merriment. The lad鈥檚 sister put the necklace around her own neck. That鈥檚 how the girls were when Mac an t-Sr貌naich went into the bedroom at night. He was aiming to steal the necklace.
When Mac an t-Sr貌naich pulled on the necklace, the lass awoke and called out. Mac an t-Sr貌naich killed her to keep her quiet. He was thinking it was his sister鈥檚 friend. But he realised he had killed his own sister. He fled and went to the Isle of Lewis where relations of his were living.
He went into hiding. He was living in remote places. Then he started, according to tradition, a life of crime in Lewis. And the stories and anecdotes about him started. We鈥檒l look at Mac an t-Sr貌naich again next week.
Broadcast
- Sun 25 Oct 2020 16:00麻豆社 Radio nan G脿idheal
All the letters
Tha gach Litir Bheag an seo / All the Little Letters are here.
Podcast: An Litir Bheag
The Little Letter for Gaelic Learners
An Litir Bheag air LearnGaelic
An Litir Bheag is also on LearnGaelic (with PDFs)
Podcast
-
An Litir Bheag
Litirichean do luchd-ionnsachaidh ura. Letters in Gaelic for beginners.
