Main content
Sorry, this episode is not currently available

Clann an Taigh-sgoile/Children of the Schoolhouse

Episode 4 of 10

An d霉il c貌 ris a bha e coltach nam b鈥� e d鈥� athair a bha a鈥� riaghladh na sgoile? What was life really like with your father as headteacher?

An d猫idh a鈥� chogaidh aig 脿m an uair a bha sgoiltean anns a h-uile baile agus an uair a bha clasaichean na bu lugha, bha foghlam a鈥� ciallachadh slighe gu beatha na b鈥� fhe脿rr. 'S e dreuchd gu math s貌nraichte a bh鈥� aig maighstir-sgoile. Duine foghlamaichte, anns an robh earbsa aig daoine 鈥檚 aig an robh seasamh l脿idir anns a鈥� choimhearsnachd. Ach an d霉il c貌 ris a bha e coltach nam b鈥� e d鈥� athair a bha a鈥� riaghladh na sgoile?

Tha an craoladair Cathy Nicdh貌mhnaill a鈥� bruidhinn ri Clann an Taigh-sgoile ann an diofar che脿rnaidhean de na h-Eileanan an Iar gus faighinn a-mach c貌 ris a bha e dha r矛ribh coltach a bhith a鈥� f脿s suas ann an taigh-sgoile. A-measg eile, tha i a鈥� faighinn facal air Ailean D貌mhnallach, a chaidh a thogail ann an taigh-sgoile 脠irisgeigh, 脿ite a bh鈥� ann am meadhan an eilein, ach a bha mar chridhe na coimhearsnachd, far an robh foghlam air leth cudromach, ach far an robh dannsaichean agus bainnsean a鈥� gabhail 脿ite cuideachd.

Tha Cathy fi霉 鈥檚 a鈥� faighinn cothrom a dhol air ais chun na bun-sgoile aice fh猫in ann am baile br猫agha Bhe脿rnaraigh, far a bheil i a鈥� bruidhinn ri Catr矛ona Sti霉bhart, nighean a鈥� mhaighstir-sgoile agus t猫 air an robh i gu math e貌lach ann a l脿ithean a sgoile, mu na cuimhneachain pr矛seil aice-se air an se貌rsa togail a fhuair i agus an c脿irdeas l脿idir a bh鈥� eadar i fh猫in agus a h-athair.

Tha i cuideachd a鈥� c貌mhradh ri dithis bhr脿ithrean, Ailean agus Murchadh Turner, a chaidh an togail anns na taighean-sgoile ann an Loch Portain ann an Uibhist agus Drinisiadar anns na Hearadh mu na cuimhneachain aca air an athair agus na sgoiltean ris an robh e an urra. Tha iad a鈥� bruidhinn air mar a thug an togail a fhuair iad buaidh air an c霉rsa beatha, leis an dithis aca, nan lannsairean gun a leig iad dhiubh an dreuchd.

Pr貌gram l脿n chuimhneachain mu taghadh de sgoiltean eadar Le貌dhas agus Barraigh, a鈥� cuimhneachadh air na maighstirean-sgoile, na sgoilearan agus a鈥� choimhearsnachd a bha timcheall orra aig an 脿m tro sh霉ilean chlann an taigh-sgoile.

After the war, when there was a school in every village and when class sizes were much smaller, education represented a route to a better life. A headteacher had a very special and important role - a person who people trusted, was knowledgeable and well-educated, and held a strong position in the community. But what was life really like with your father as headteacher?

Broadcaster Cathy Macdonald talks to children throughout the Western Isles about their memories of what it was really like to be brought up in a schoolhouse. Allan MacDonald was raised in Eriskay, where the schoolhouse was located at the centre of the island, but was also at the very heart of the community. Education was a priority but dances and weddings also took place.

Cathy takes a trip down memory lane to visit her old primary school in the village of Bernera, where she speaks to Catriona Stewart, daughter of the headteacher and who she knows well from schooldays. They recall precious memories of her upbringing and the strong bond she held with her father.

Cathy also chats with two brothers - Allan and Murdo Turner, who were brought up in schoolhouses in Loch Portain in Uist and Drinishader in Harris - about memories of their father and about the schools he was in charge of. As retired surgeons, they both reflect on how that upbringing impacted their lives.

A programme full of nostalgia about a selection of schools between Lewis and Barra, remembering the headteachers, the pupils and the community around them, through the eyes of children of the schoolhouse.

In Gaelic with English subtitles

58 minutes

Credits

Role Contributor
Presenter Cathy MacDonald
Production Manager Marion Maclean
Executive Producer Ann Morrison
Executive Producer Margaret Mary Murray

Broadcasts