Main content

An Litir Bheag 1003

Litir Bheag na seachdain sa le Ruairidh MacIlleathain. Litir 脿ireamh 1003. This week's short letter for G脿idhlig learners.

Available now

4 minutes

Last on

Sun 4 Aug 2024 13:30

Clip

An Litir Bheag 1003

Bha mi ann an Beinn nam Fadhla turas. Thuirt cuideigin rudeigin rium mu dheidhinn 鈥�Stinky Bay鈥� 鈥� camas air taobh an iar an eilein. Chuir sin iongnadh orm oir bha sinn a鈥� c貌mhradh ann an G脿idhlig. Tha e coltach gur e sin an t-ainm a thathar a鈥� cleachdadh a-nise anns an eilean 鈥� ann am Beurla agus G脿idhlig.

Bidh br霉chdan feamainn air an tr脿igh an sin uaireannan. Nuair a tha an fheamainn a鈥� grodadh, bidh f脿ileadh ann.

Ma tha sibh a鈥� coimhead airson ainmean-脿ite G脿idhlig dhen t-se貌rsa seo, cumaibh s霉il a-mach airson na h-eileamaid breun 鈥� B-R-E-U-N. Seo na tha am Faclair Beag ag r脿dh. Breun: foetid, putrid, disgusting, filthy, nasty, stinking. Chan e moladh a tha ann nuair a nochdas e ann an ainm-脿ite!

Anns a鈥� Ghearasdan, tha camas m貌r ann eadar beul a鈥� Chan脿il Chailleannaich agus beul na h-aibhne. 鈥橲 e an t-ainm a tha air Am Breun Chamas. 鈥橲 e an fheamainn a bhios a鈥� grodadh an sin as coireach ris an ainm.聽

Ann an Di霉ra, tha d脿 脿ite air a鈥� chladach an iar air a bheil Breun Phort mar ainm. Stinky harbour. Breun Phort. Tha mi a鈥� d猫anamh dheth gu bheil Brainport (B-R-A-I-N) air Loch F矛ne ann an Earra-Gh脿idheal a鈥� ciallachadh an aon rud.

Tha Allt na Breun Choille agus Cnoc na Breun Choille ann am Br脿igh Chat. Cha chreid mi gu bheil coille n脿darrach sam bith ann an sin an-diugh. Ach feumaidh gun robh uaireigin. Agus feumaidh gun robh i fliuch le f脿ileadh de ghrodadh ann.

Ann an Gleann Afraig, ann an Siorrachd Inbhir Nis, tha 脿ite air taobh a deas Loch Beinn a鈥� Mheadhain air a bheil Breun Leitir. Bhithinn an d霉il gu bheil Breun Leitir a鈥� ciallachadh 鈥�hillside that smells of decomposition鈥�. Ge-t脿, tha an t-Suirbhidh 脪rdanais a鈥� cumail a-mach gu bheil breun an sin a鈥� ciallachadh 鈥�coarse鈥�. Chan eil fhios a鈥檓 d猫 tha ceart, ach tha Sr貌n na Breun Leitir ann an Loch Abar faisg air Gleann Cuaich. Tha an t-Suirbhidh 脪rdanais ag r脿dh gu bheil sin a鈥� ciallachadh 鈥�snout of the stinking or corrupt hillside鈥�. Tha mi cinnteach, air latha tioram grianach, gu bheil an t-脿ite br猫agha gu le貌r!

The Little Letter 1003

I was in Benbecula one time. Somebody said something to me about 鈥楽tinky Bay鈥� 鈥� a bay on the west side of the island. That surprised me because we were conversing in Gaelic. It appears that that鈥檚 the name that is now used on the island 鈥� in English and Gaelic.

Washed-up piles of seaweed are on the beach there sometimes. When the seaweed is rotting, there is a smell.

If you are looking for Gaelic place-names of this type, keep [your] eyes out for the element breun 鈥� B-R-E-U-N. Here鈥檚 what the Faclair Beag says. Breun: foetid, putrid, disgusting, filthy, nasty, stinking. It鈥檚 not a commendation when it appears in a place-name!

In Fort William there is a big bay between the mouth of the Caledonian Canal and the mouth of the river. Its name is Am Breun Chamas. It鈥檚 the seaweed that rots there that is responsible for the name.

In Jura, there are two places on the west coast called Breun Phort. Stinky Harbour. Breun Phort. I reckon that Brainport (B-R-A-I-N) on Loch Fyne in Argyll means the same thing.

Allt na Breun Choille and Cnoc na Breun Choille are in the upland of East Sutherland. I don鈥檛 think there is any natural woodland there today. But there must have been at one time. And it must have been wet with a smell of decomposition.

In Glen Affric, in Inverness-shire, there is a place on the south side of Loch Beinn a鈥� Mheadhain called Breun Leitir. I would expect that Breun Leitir means 鈥榟illside that smells of decomposition鈥�. However, the Ordnance Survey maintains that breun there means 鈥榗oarse鈥�. I don鈥檛 know what is correct but there is Sr貌n na Breun Leitir in Lochaber near Glen Quoich. The Ordnance Survey says that that means 鈥榮nout of the stinking or corrupt hillside鈥�. I鈥檓 sure, on a dry sunny day, that the place is pretty enough!

Broadcast

  • Sun 4 Aug 2024 13:30

All the letters

Tha gach Litir Bheag an seo / All the Little Letters are here.

Podcast: An Litir Bheag

The Little Letter for Gaelic Learners

An Litir Bheag air LearnGaelic

An Litir Bheag is also on LearnGaelic (with PDFs)

Podcast