Main content
Sorry, this episode is not currently available

02/07/2007

Tha litir bheag na seachdain aig Ruairidh MacIlleathain.

Clip

An Litir Bheag 111

Tha mi a鈥� dol a chur cr矛och air an st貌iridh 鈥淒iarmaid agus Gr脿inne鈥�. Mharbh Diarmaid an torc nimhe air Beinn Ghulbain ann an Gleann S矛dh. Ach bha fios aig Fionn gun robh aon laigse aig Diarmaid. Bha ball-d貌bhrain aige air bonn a choise. Bha comas aig calg aig torc Diarmaid a mharbhadh 鈥� le bhith a鈥� briseadh a鈥� bhuill-dh貌bhrain.

Dh鈥檌arr Fionn air Diarmaid tilleadh gu closach an tuirc.

鈥� A Dhiarmaid,鈥� thuirt e, 鈥渢omhais an torc. Cia mheud troigh?鈥�

Thomhais Diarmaid an torc le a chasan, agus iad r霉isgte. Bha sin leis an fhionnadh. Tha sin a鈥� ciallachadh with the lie of the hair or bristles. Leis an fhionnadh.

鈥淭ha e sia troighean deug,鈥� thuirt Diarmaid. Bha e gu math m貌r!

鈥淭omhais an torc a-rithist,鈥� thuirt Fionn. 鈥淎n turas seo an aghaidh an fhionnaidh.鈥� Tha sin a鈥� ciallachadh against the lie of the bristles. An aghaidh an fhionnaidh.

Rinn Diarmaid sin ach, an turas seo, bhris bior cuilg am ball-d貌bhrain air bonn a choise. Thuit Diarmaid. Chaochail e.

Thill Fionn is a chompanaich don allt far an robh Diarmaid a鈥� fuireach. Choisich iad suas ri taobh an uillt. R脿inig iad an taigh. Bha Gr脿inne ann. Chaidh na fir a-steach. Chunnaic iad gun robh d脿 leabaidh ann. Thuig iad gun robh leapannan air leth aig Diarmaid is Gr脿inne. Thuig iad gun robh Diarmaid neo-chiontach. Bha iad anabarrach duilich mu a bh脿s.

Tha cuid ag r脿dh gun do ghabh Gr脿inne l脿mh na beatha fh猫in. Tha cuid eile ag r脿dh gun robh Fionn is a chompanaich feargach le Gr脿inne. Thog iad teine agus chuir iad Gr脿inne ann.

Faisg air Beinn Ghulbain tha 脿ite ann air a bheil The Tomb. A r猫ir beul-aithris, 鈥檚 e seo l脿rach na h-uaghach aig Diarmaid. Chaidh ceithir tursachan a chur suas ann. Ma th猫id thu gu ceann an ear nan tursachan, is ma choimheadas tu s矛os an loidhne a tha iad a鈥� d猫anamh, tha iad a鈥� comharrachadh an 脿ite air Beinn Ghulbain far an do mharbh Diarmaid an torc nimhe.

Faclan is abairtean

Faclan is abairtean: Tha mi a鈥� dol a chur cr矛och air an st貌iridh: I鈥檓 going to finish the story; mharbh Diarmaid an torc nimhe air Beinn Ghulbain ann an Gleann S矛dh: Diarmaid killed the wild boar on Ben Gulabin in Glenshee; aon laigse: one weakness; bha ball-d貌bhrain aige air bonn a choise: he had a mole on the sole of his foot; bha comas aig calg aig torc Diarmaid a mharbhadh: a boar鈥檚 bristle had the ability to kill Diarmaid; closach an tuirc: the boar鈥檚 carcase; tomhais an torc: measure the boar; cia mheud troigh?: how many feet?; le a chasan, agus iad r霉isgte: with his feet, which were bare; sia troighean deug: sixteen feet; bhris bior cuilg am ball-d貌bhrain: a bristle point broke the mole; chaochail e: he died; don allt far an robh Diarmaid a鈥� fuireach: to the burn where Diarmaid [had been] living; ri taobh an uillt: beside the burn; gun robh d脿 leabaidh ann: that there were two beds there; leapannan air leth: separate beds; thuig iad gun robh Diarmaid neo-chiontach: they understood that Diarmaid was innocent; bha iad anabarrach duilich mu a bh脿s: they were extremely sorry about his death; gun do ghabh Gr脿inne l脿mh na beatha fh猫in: that Gr脿inne committed suicide; feargach: angry; thog iad teine: they built a fire; aig bonn an tuim, air na mapaichean chun an latha an-diugh: at the base of the hill, on the maps to this day; l脿rach na h-uaghach: the site of the grave; chaidh ceithir tursachan a chur suas: four standing stones were erected; ma th猫id thu gu ceann an ear: if you go to the eastern end; ma choimheadas tu s矛os an loidhne: if you look down [along] the line; tha iad a鈥� comharrachadh an 脿ite far an do mharbh Diarmaid an torc: they point to the place where Diarmaid killed the boar.

All the letters

Tha gach Litir Bheag an seo / All the Little Letters are here.

Podcast: An Litir Bheag

The Little Letter for Gaelic Learners

An Litir Bheag air LearnGaelic

An Litir Bheag is also on LearnGaelic (with PDFs)

Podcast