Main content
Sorry, this episode is not currently available

05/03/2007

Tha litir bheag na seachdain aig Ruairidh MacIlleathain.

Clip

An Litir Bheag 94

An toigh leibh luchan? Is toigh leam fh矛n iad. Bha t猫 gheal aig mo nighinn mar pheata. Tha seanfhaclan gu le貌r againn ann an G脿idhlig co-cheangailte ri luchan. Mar eisimpleir, is bean-taighe an luchag na taigh fh猫in 鈥� the little mouse is mistress in her own house. Is bean-taighe an luchag na taigh fh猫in.

Tha claisneachd mhath aig luchan. Uill, tha cluasan m貌ra aca, nach eil? Canaidh daoine 鈥� an rud a bhios s脿mhach, cha chluinn na luchan e. What is silent the mice won鈥檛 hear. An rud a bhios s脿mhach, cha chluinn na luchan e.

Bidh luchan a鈥� nochdadh ann an samhlaidhean, no similes, cuideachd. Mar eisimpleir, cho umhal ri luch fo sp貌g a鈥� chait. As humble as a mouse beneath the cat鈥檚 paw. Cho umhal ri luch fo sp貌g a鈥� chait.

Seo agaibh a-nise rann do chloinn anns a bheil luch 鈥� agus cat. Bidh an cat a鈥� sealg:

Thuirt an luch bheag, 鈥檚 i san toll,

D猫 am fonn a th鈥� air a鈥� chat ghlas?

Fonn math is deagh shaod

Gum faodadh tusa tighinn a-mach.

Is m貌r m鈥� eagal ron dubhan chrom

A th鈥� agad ann am bonn do chas,

Mharbh thu mo phiuthar an-d猫

鈥橲 fhuair mi fh矛n air 猫iginn 脿s

Canaidh mi an rann a-rithist. Tuigidh sibh gu bheil an luch bheag agus an cat glas a鈥� bruidhinn ri ch猫ile. Mharbh an cat piuthar na lucha an-d猫. Cha mh貌r nach do mharbh e an luch fh猫in cuideachd.

Thuirt an luch bheag, 鈥檚 i san toll,

D猫 am fonn a th鈥� air a鈥� chat ghlas?

Fonn math is deagh shaod

Gum faodadh tusa tighinn a-mach.

Is m貌r m鈥� eagal ron dubhan chrom

A th鈥� agad ann am bonn do chas,

Mharbh thu mo phiuthar an-d猫

鈥橲 fhuair mi fh矛n air 猫iginn 脿s

Uill, bha freagairt aig a鈥� chat. Seo na thuirt an cat:

Cha mhis鈥� a bha sin ach cat Iain Ruaidh

A b鈥� 脿bhaist a bhith a鈥� ruagadh chearc,

Ghoid i an c脿is鈥� a bha sa chliabh

鈥橲 dh鈥檌th i 鈥檔 t-iasg a bha sa phreas.

Seo e a-rithist.

Cha mhis鈥� a bha sin ach cat Iain Ruaidh

A b鈥� 脿bhaist a bhith a鈥� ruagadh chearc,

Ghoid i an c脿is鈥� a bha sa chliabh

鈥橲 dh鈥檌th i 鈥檔 t-iasg a bha sa phreas.

Mar sin leibh an-dr脿sta.

Faclan is abairtean

Faclan is abairtean: an toigh leibh luchan?: do you like mice?; bha t猫 gheal aig mo nighinn mar pheata: my daughter had a white one as a pet; is bean-taighe an luchag na taigh fh猫in: the little mouse is mistress in her own house; claisneachd mhath: a good sense of hearing; an rud a bhios s脿mhach, cha chluinn na luchan e: what is silent, the mice won鈥檛 hear; cho umhal ri luch fo sp貌g a鈥� chait: as humble as a mouse beneath the cat鈥檚 paw; rann do chloinn: a rhyme for children; sealg: hunting; 鈥檚 i san toll: when she was in the [mouse]hole; d猫 am fonn a th鈥� air a鈥� chat ghlas?: what form is the grey cat in?; fonn math is deagh shaod: good form and good condition; gum faodadh tusa tighinn a-mach: that you might come out; is m貌r m鈥� eagal ron dubhan chrom [the mouse is now speaking]: great is my fear of the bent hook [claw]; ann am bonn do chas: at the bottom of your feet; mharbh thu mo phiuthar an-d猫: you killed my sister yesterday; fhuair mi fh矛n air 猫iginn 脿s: I only just escaped myself; tuigidh sibh gu bheil an luch bheag agus an cat glas a鈥� bruidhinn ri ch猫ile: you will understand that the little mouse and the grey cat are speaking to each other; mharbh an cat piuthar na lucha: the cat killed the mouse鈥檚 sister; cha mhis鈥� a bha sin ach cat Iain Ruaidh: that wasn鈥檛 me but red-haired John鈥檚 cat; a b鈥� 脿bhaist a bhith a鈥� ruagadh chearc: that used to be chasing hens; ghoid i an c脿is鈥� a bha sa chliabh: she stole the cheese that was in the creel; dh鈥檌th i 鈥檔 t-iasg a bha sa phreas: she ate the fish that was in the cupboard.

All the letters

Tha gach Litir Bheag an seo / All the Little Letters are here.

Podcast: An Litir Bheag

The Little Letter for Gaelic Learners

An Litir Bheag air LearnGaelic

An Litir Bheag is also on LearnGaelic (with PDFs)

Podcast