22/07/2005
A letter for Gaelic learners with Roddy MacLean.
Clip
-
Litir do Luchd-ionnsachaidh 316
Duration: 06:04
Litir 316: Androcles agus an Le貌mhann
Tha e iongantach cho tric 鈥檚 a tha am facal 鈥淪pion鈥 a鈥 nochdadh ann an ainmean-脿ite air feadh an t-saoghail. Bidh fios agaibh, 鈥檚 d貌cha, gu bheil am facal G脿idhlig sp矛on a鈥 ciallachadh 鈥渁鈥 tarraing rudeigin 脿-mach鈥. Mar eisimpleir, ma bheir sinn r霉sg bho chaora le bhith a鈥 tarraing na cl貌imhe dhith, an 脿ite a bhith a鈥 gearradh na cl貌imhe le deamhais, canaidh sinn gu bheil sinn 鈥済a sp矛onadh鈥.
Bhithinn a鈥 marbhadh is a鈥 sp矛onadh chearc nuair a bha cearcan agam. Cha do ch貌rd e rium idir. Ach 鈥檚 e an aon sp矛onadh a bhios mi a鈥 d猫anamh an-diugh 鈥 sp矛onadh nan luibhean anns an leas. Chan eil sin a鈥 c貌rdadh rium nas m貌!
鈥橲 e aon d貌igh airson 鈥渆radicate鈥 a r脿dh ann an G脿idhlig 鈥 sp矛on 脿s a鈥 bhun. Sp矛on 脿s a鈥 bhun. Ach chan eil sin ag obair leis na luibhean anns an leas. Faodaidh mi an sp矛onadh 脿s a鈥 bhun, ceart gu le貌r, ach chan fhaigh mi cuidhteas iad a-chaoidh! Chan e eradication a bhios ann idir!
Anns a鈥 Mhonadh Ruadh tha cnoc creagach ann a tha ainmichte air a鈥 mhap mar Spion Rocks. Am measg nan ainmean G脿idhlig a tha timcheall air, mar Coire Ruairidh, Cnap Leum an Easaich agus Leacann a鈥 Bhothain Dhuibh, tha an t-ainm Beurla seo ann 鈥 Spion Rocks.
D猫 thachair ann? An robhar a鈥 sp矛onadh chearc-fraoich ann? An robhar a鈥 sp矛onadh cl貌imhe chaorach ann? No an robhar a鈥 sp矛onadh fraoch airson a thoirt dhachaigh? Uill, cha chreid mi gu robhar a鈥 sp矛onadh rud sam bith. Cha chreid mi gur ann 脿s a鈥 Gh脿idhlig a th脿inig Spion ann an Spion Rocks.
Is iomadh 脿ite ann an Iompaireachd Bhreatainn anns an do nochd an t-ainm Spion tr脿th san fhicheadamh linn, oir th脿inig saighdearan dhachaigh bhon chogadh ann an Afraga a Deas. Anns an Fhaoilleach anns a鈥 bhliadhna naoi ceud deug (1900), bha bl脿r fuilteach ann an 脿ite air a bheil Spion Kop. Rinn na Boers a鈥 ch霉is air na Breatannaich ann a sin. An l脿 an-diugh, tha Spion agus Spion Kop a鈥 nochdadh mar ainmean-脿ite ann am m貌ran d霉thchannan. Tha bailtean ann an sg矛rean cho fad鈥 air falbh o ch猫ile ri meadhan Shasainn agus Cuimrigh Nuadh a Deas air a bheil 鈥淪pion Kop鈥 mar ainm.
Bidh sibh e貌lach, ma tha 霉idh agaibh ann am ball-coise, air aon cheann de stadium sgioba Liverpool air a bheil 鈥淭he Kop鈥. 鈥橲 e 鈥淭he Spion Kop鈥 a bh鈥 air o shean.
鈥橲 e ainm Afrikaans a th鈥 ann an Spion Kop. Tha e a鈥 ciallachadh 鈥渃noc-faire鈥.鈥橲 e sin 脿ite far am faighear sealladh dhen d霉thaich timcheall. Cnoc-faire. Dh鈥檃inmich na voortrekkers e ann an ochd ceud deug, trithead 鈥檚 a c貌ig (1835).
Chan eil mi cinnteach d猫 cho tric 鈥檚 a chunnaic na voortrekkers le貌mhainn. Ach tha le貌mhainn gu cinnteach ann am p脿irtean de dh鈥橝fraga a Deas. A bheil cuimhne agaibh air an t-seann sgeulachd anns a bheil an le貌mhann agus an tr脿ill? Bha iad c貌mhla ann an raon-sabaid. Gu h-iongantach cha do mharbh an le貌mhann an tr脿ill. Carson? Bha e ga aithneachadh. Chuidich an tr脿ill an le貌mhann roimhe. 鈥橲 e Androcles an t-ainm a bh鈥 air an tr脿ill. Bha e air droigheann a thoirt a-mach 脿 sp貌g an le貌mhainn. Bha e air an droigheann a sp矛onadh.
Faclan na seachdaine
Abairtean na seachdaine
Puing-ch脿nain na seachdaine
Gn脿ths-cainnt na seachdaine
Litir do Luchd-ionnsachaidh air LearnGaelic
Tha Litir do Luchd-ionnsachaidh air LearnGaelic (le PDFs)
All letters
Tha na litrichean uile an seo / The letters are available here
Podcast: Litir do Luchd-ionnsachaidh
Letter To Gaelic Learners
Podcast
-
Litir do Luchd-ionnsachaidh
Litrichean Gaidhlig do luchd-ionnsachaidh. Gaelic letters for students of the language.