14/01/2005
A letter for Gaelic learners with Roddy MacLean.
Clip
-
Litir do Luchd-ionnsachaidh 289
Duration: 05:17
Litir 289: S矛thichean ann an D霉n Bhuirgh
D猫 a鈥 Gh脿idhlig a chuireadh sibh air an fhacal Bheurla 鈥渇ort鈥? No 鈥檚 d貌cha gum bu ch貌ir dhomh faighneachd 鈥 d猫 a鈥 Bheurla a chuireadh sibh air an fhacal Gh脿idhlig d霉n? Anns an leabhar 霉r aig M矛cheal Robson, a tha a鈥 fuireach ann an Nis ann an Le貌dhas, tha an t-霉ghdar ag r脿dh gur e 鈥渇ort鈥 a鈥 Bheurla a th鈥 air d霉n, ach nach e d霉n a鈥 Gh脿idhlig air 鈥渇ort鈥. Tha Mgr Robson air am facal G脿idhlig a chleachdadh ann am Beurla 鈥 agus rachainn leis air a sin. Ma tha thu a-mach, ann am Beurla, air d霉in Eilein Le貌dhais, chan eil facal nas fhe脿rr air an son na 鈥渄un鈥 fh猫in. Tuigidh daoine c貌 air a tha thu a-mach. Agus 鈥檚 e tiotal an leabhair 鈥淔orts and Fallen Walls: the duns of northern Lewis鈥.
Tha na d霉in ann an diofar shuidheachaidhean. Tha cuid dhiubh air eileanan ann an lochan, tha cuid air creagan no eileanan l脿imh ri bearraidhean a鈥 chladaich, agus tha feadhainn sa mhonadh. Ann am beul-aithris, bha ceangal l脿idir ann eadar cuid de na d霉in agus na s矛thichean. Agus bu mhath leam aithris a dh猫anamh air sgeulachd a th鈥 aig M矛cheal Robson anns an leabhar aige mu dheidhinn s矛thichean ann an co-cheangal ri D霉n Bhuirgh. Tha sin ann am Borgh air taobh an iar-thuath Le貌dhais.
O chionn fhada bha boireannach ann am Borgh a bha air a s脿rachadh leis an t-sn矛omh a bh鈥 aice ri dh猫anamh. Bha i seachd sg矛th dhen obair oir cha robh aice ach maide-sn矛omh no cuigeal airson an sn矛omh a dh猫anamh. Bha seo mus robh cuibhlichean-sn矛omha aig muinntir Le貌dhais. Oidhche bha seo, bha am boireannach sg矛th, agus rinn i rud ris an canar 鈥溍瞨dachadh-oidhche鈥. Thuirt i gum b鈥 fhe脿rr leatha gum biodh a鈥 chl貌imh gu l猫ir aice air a sn矛omh air an oidhche sin fh猫in.
Cho luath 鈥檚 a thuirt i sin, nochd buidheann de mhnathan-s矛the anns an taigh. Agus obair a dh猫anamh. Bha cuid dhiubh an s脿s ann an c矛readh. Rinn feadhainn eile an th貌isich iadsan air an c脿rdadh. Agus rinn treas buidheann an sn矛omh. Bha iad cho sgiobalta air an obair, is nach b鈥 fhada gus an robh a鈥 chl貌imh gu l猫ir anns an taigh air a sn矛omh. Cha robh na mnathan-s矛the toilichte a bhith gun obair, ge-t脿, agus bha iad an uair sin ri buaireadh.
Dh鈥檉halbh fear an taighe a ch猫ilidh air bodach glic anns an sg矛re, airson comhairle fhaighinn air a鈥 ch霉is. Thuirt am bodach nach robh c貌ir aig bean an duine a leithid de dh鈥櫭瞨dachadh-oidhche a dh猫anamh. Bu ch貌ir dhuibh, thuirt e, na s矛thichean fh脿gail far a bheil iad. Ach gheall e thighinn chun an taighe airson faighinn cuidhteas nam ban-s矛the.
Th脿inig e gu uinneag agus dh鈥櫭╥gh e, 鈥淒霉n Bhuirgh na teine, D霉n Bhuirgh na teine鈥. Nuair a chuala na mnathan-s矛the seo, thuirt iad, 鈥淢o chreach mh貌r is mo dhunaidh, mo bhuilg, m鈥 霉ird is m鈥 innean.鈥 Bha iad troimh-ch猫ile agus dh鈥檉halbh iad don 脿ite-fuirich aca 鈥 an d霉n.
Thuirt am bodach ri fear is bean an taighe 鈥 cho luath 鈥檚 a gheibheadh na s矛thichean a-mach nach robh teine anns an d霉n, gum biodh iad air ais. Agus bha e ceart. Ach mus do thill iad, dh霉in na daoine a h-uile fosgladh anns an taigh. Dh鈥檌arr na s矛thichean air a鈥 bhodach an leigeil a-steach.
鈥淒猫 tha sibh ag iarraidh?鈥 dh鈥檉haighnich am bodach.
鈥淥bair鈥, fhreagair na s矛thichean.
鈥淢a 鈥檚 e obair a tha sibh ag iarraidh,鈥 thuirt an seann duine, 鈥渢hallaibh is cumaibh air falbh na tonnan a tha a鈥 briseadh air a鈥 chladach ud thall.鈥 Dh鈥檉halbh na s矛thichean chun a鈥 chladaich agus chan fhacas san d霉n iad bhon uair sin.
Faclan na seachdaine
Abairtean na seachdaine
Puing-ch脿nain na seachdaine
Gn脿ths-cainnt na seachdaine
Litir do Luchd-ionnsachaidh air LearnGaelic
Tha Litir do Luchd-ionnsachaidh air LearnGaelic (le PDFs)
All letters
Tha na litrichean uile an seo / The letters are available here
Podcast: Litir do Luchd-ionnsachaidh
Letter To Gaelic Learners
Podcast
-
Litir do Luchd-ionnsachaidh
Litrichean Gaidhlig do luchd-ionnsachaidh. Gaelic letters for students of the language.