21/06/2002
A letter for Gaelic learners with Roddy MacLean.
Clip
-
Litir do Luchd-ionnsachaidh 155
Duration: 05:07
Litir 155: Eileamaid cheimigeach air a bheil ainm G脿idhlig
Hal貌 a-rithist. Tha ceist agam dhuibh an toiseach an-diugh. D猫 an eileamaid 鈥 tha mi a鈥 ciallachadh eileamaid cheimigeach 鈥 air a bheil ainm G脿idhlig 鈥 no leth-Gh脿idhlig co-dhi霉? Chan e h脿idraidean no helium a th鈥 ann. Feumaidh sibh cumail a dol tro liosta nan eileamaidean. Innsidh mi dhuibh d猫 th鈥 ann aig deireadh na Litreach.
Air an deireadh-sheachdain sa chaidh bha mi a鈥 me貌mhrachadh anns na beanntan. Uill, chan eil 脿ite nas fhe脿rr na sin airson a bhith a鈥 me貌mhrachadh, a bheil? 鈥橲 e a bu mh貌 a bh鈥 air m鈥 aire, a bharrachd air b貌idhchead an 脿ite, ceist mu chnuic is clachan. Gu mionaideach, d猫 a鈥 Gh脿idhlig a chuireamaid air roche moutonn茅e?
Ma tha beagan Frangais agaibh, bidh fios agaibh gur ann 脿s a鈥 ch脿nan sin a th脿inig na faclan roche moutonn茅e, agus gu bheil iad a鈥 ciallachadh 鈥渃lach chaorach鈥. 鈥橲 e a th鈥 ann clach mh貌r, a chaidh a dh猫anamh m矛n le deigh ann an Linn na Deighe. Uaireannan bidh sgr矛oban oirre a chaidh fh脿gail le clachan a bha a鈥 gluasad leis an deigh. A鈥 coimhead air a鈥 chloich bho astar, tha i a鈥 coimhead car coltach ri caora. Mouton, ann am Frangais.
Cha robh c脿il ann am Beurla airson a leithid agus ghabhadh a-steach am facal-iasaid bho na Frangaich, mar a ghabhadh avalanche agus cirque agus crevasse. Agus a鈥 Gh脿idhlig coire cuideachd 鈥 a nochdas ann am Beurla mar corrie.
Ach feumaidh mi aideachadh nach cuala mi a-riamh G脿idhlig airson roche moutonn茅e. Cha robh na seann daoine a鈥 coimhead air clachan anns an aon d貌igh 鈥檚 a tha luchd-saidheans an-diugh. Gu dearbh, bha ainmean 脿raidh air clachan fa leth agus 鈥檚 ann mar sin a tha e fhathast anns na beanntan far an robh mi. 鈥橲 aithne dhomh grunn chlachan ann a sin air a bheil ainmean, mar gum biodh, 鈥減earsanta鈥, a tha ag innse sgeulachd mu eachdraidh na cloiche agus eachdraidh an 脿ite.
Chan eil sin a鈥 ciallachadh, ge-t脿, nach eil faclan G脿idhlig ann a dh猫anadh an gnothach nuair a tha sinn a鈥 bruidhinn air d矛leab Linn na Deighe. Bha mi a鈥 campachadh gu h-脿rd, faisg air loch ris an canar Loch nan Cnapan. Timcheall an locha, cha mh貌r gu bheil talamh r猫idh sam bith ann, oir tha e l脿n chnapan. Bha fear c貌mhla rium aig nach eil G脿idhlig agus dh鈥檉haighnich e dhiom, 鈥淒猫 a鈥 Bheurla a th鈥 air cnapan?鈥
鈥淯ill,鈥 thuirt mi ris, 鈥渃hanadh am faclair knolls no hillocks, ach saoilidh mi shuas an seo, leis gun deach am f脿gail le abhainn-deighe, gur d貌cha gur e drumlin am facal as fhe脿rr ann am Beurla.鈥 Tha drumlin eadar-dhealaichte bho roche moutonn茅e leis gur e a th鈥 ann stuth 鈥 clachan 鈥 a chaidh a ghluasad bho 脿ite eile agus a chaidh a leigeil leis an abhainn-deigh.
Tha faclan eile ann cuideachd a sheasadh an 脿ite 鈥渃napan鈥, leithid tomannan, tolmanan is tulaichean, ach anns an iar-thuath tha facal ann 鈥 mulcan 鈥 a tha a鈥 ciallachadh cnoc beag air a dh猫anamh de chlachan a chaidh fh脿gail le abhainn-deighe. Agus tha mi a鈥 d猫anamh dheth gur e drumlin am facal Beurla as fhe脿rr a th鈥 ann mar eadar-theangachadh air mulcan.
An tuirt mi 鈥渇acal Beurla鈥? Uill, tha am faclair Beurla agam ag innse dhomh gur ann 脿 G脿idhlig na h-Eireann a th脿inig drumlin, no co-dhi霉 a鈥 chiad ph脿irt dheth 鈥 bhon fhacal druim 鈥 air a bheil sinn fh猫in gu math e貌lach ann an Alba.
Agus mus d矛ochuimhnich mi, feumaidh mi tilleadh don eileamaid air a bheil ainm G脿idhlig. Strontium 鈥 a chaidh ainmeachadh airson Strontian neo Sr貌n an t-Sithein, ann an Loch Abair.
Faclan na seachdaine
Abairtean na seachdaine
Puing-ghr脿mair na seachdaine
Gn脿ths-cainnt na seachdaine
Litir do Luchd-ionnsachaidh air LearnGaelic
Tha Litir do Luchd-ionnsachaidh air LearnGaelic (le PDFs)
All letters
Tha na litrichean uile an seo / The letters are available here
Podcast: Litir do Luchd-ionnsachaidh
Letter To Gaelic Learners
Podcast
-
Litir do Luchd-ionnsachaidh
Litrichean Gaidhlig do luchd-ionnsachaidh. Gaelic letters for students of the language.