26/01/2001
A letter for Gaelic learners with Roddy MacLean.
Clip
-
Litir do Luchd-ionnsachaidh 82
Duration: 05:08
Litir 82: T貌imhseachain
Tha mi a鈥 smaoineachadh gu bheil an t-脿m ann t貌imhseachan a thoirt dhuibh a-rithist. 鈥橲 fhada o nach robh fear againn anns an Litir. Agus bheir mi dhuibh aig an deireadh e. Chan eil fhios a鈥檓 d猫 thug orm smaoineachadh air t貌imhseachan, ach 鈥檚 d貌cha gur e am p矛os fealla-dh脿 a chuala mi an latha eile a bu choireach.
Bha balach a bha seo nach robh uabhasach 鈥 uill, canaidh sinn 鈥溍╝sgaidh鈥 鈥 mar sgoilear. Cha chanadh e m貌ran ri ph脿rantan mu dheidhinn na sgoile, agus oidhche a bha seo, aig an taigh, th貌isich athair air a cheasnachadh mu dheidhinn na bha e a鈥 d猫anamh anns an sgoil. 鈥淏ha deuchainnean agam an-diugh,鈥 dh鈥檃idich an gille, 鈥渁nn an Saidheans is Matamataig.鈥
鈥淎gus ciamar a chaidh dhut leis na ceistean?鈥 dh鈥檉haighnich athair.
鈥淥, ceart gu le貌r,鈥 fhreagair a mhac, 鈥渂ha na ceistean furasta gu le貌r.鈥
鈥淩inn thu gu math, ma th脿,鈥 thuirt athair.
鈥淥, cha do rinn,鈥 fhreagair am balach. 鈥淐ha do rinn idir.鈥
鈥淐iamar a tha sin?鈥 dh鈥檉haighnich athair. 鈥淭huirt thu gu robh na ceistean furasta.鈥
鈥淥ch uill,鈥 thuirt an gille, 鈥渂ha na ceistean furasta gu le貌r, ach bha na freagairtean cianail fh猫in doirbh!鈥
鈥橲 e facal inntinneach a th鈥 ann an 鈥渃eist鈥, agus tha e inntinneach mar a bhios daoine, bho 脿m gu 脿m, a tha gu math aineolach mu dheidhinn na G脿idhlig, a鈥 cur as a leth gu feum i t貌rr fhaclan Beurla a thoirt a-staigh fad an t-siubhail, agus gu robh sin a鈥 tachairt bho chionn fhada. Chan eil iad uaireannan a鈥 mothachadh do na h-uibhir de dh鈥檉haclan-iasaid a th鈥 air a dhol a-steach don Bheurla. 鈥淨uestionnaire鈥, mar eisimpleir. Facal Frangach. Ach canaidh sinne ann an G脿idhlig 鈥渃eisteachan鈥, facal G脿idhlig a tha co-cheangailte ri 鈥渃eist鈥.
Ann am Beurla nuair a tha iomadh dath air rudeigin, canaidh daoine gu bheil e 鈥渕ulticoloured鈥. 鈥橲 ann 脿s a鈥 Laidinn a th脿inig an d脿 ph脿irt dhen fhacal sin. Ach ann an G脿idhlig bidh sinn a鈥 cur d脿 fhacal G脿idhlig ri ch猫ile, is canaidh sinn 鈥渋oma-dhathte.鈥 Tha m貌ran eisimpleirean eile ann mar sin, far a bheil am facal Beurla air tighinn bho ch脿nan eile, neo far a bheil e air a chur ri ch猫ile le freumhan a th脿inig bho ch脿nan, neo c脿nanan, eile. Tha am facal G脿idhlig, ge-t脿, gu math 鈥 uill 鈥 Gaidhealach. Seo grunn eisimpleirean eile, leis an fhacal Bheurla an toiseach, air a leantainn leis a鈥 Gh脿idhlig.
Suburb: fo-bhaile. Centrifugal: meadhan-sheachnach. Omnipotence: uile-chumhachd. Philanthropy: gr脿dh-daonna. Ambidextrous: co-dheas-l脿mhach. Synchronous neo contemporaneous: co-th矛meil.
Nise, chan eil mi ag r脿dh gu bheil c脿nan seach c脿nan 鈥渘as fhe脿rr鈥 nan t鈥 eile air sg脿th sin. 鈥橲 d貌cha gur e sin aon adhbhar 鈥檚 gu bheil a鈥 Bheurla cho neartmhor 鈥 gu bheil i a鈥 gabhail a-steach m貌ran fhaclan bho ch脿nanan eile gu furasta. Ach chanainn cuideachd gu bheil neart aig a鈥 Gh脿idhlig anns an t-seadh 鈥檚 gun urrainn dhuinn m貌ran fhaclan a chruthachadh innte gun a bhith a鈥 dol don Laidinn neo seann Ghr猫igis.
Co-dhi霉, tha an t-脿m ann airson an t貌imhseachain. Faodaidh sibh smaoineachadh mu dheidhinn mus coinnich sinn a-rithist.
Tri霉ir air muin tr矛
鈥橲 tr矛 nan d猫idh.
B鈥 iad sin tri霉ir bhr脿ithrean,
Dol a dh鈥檌arraidh bean dom m脿thair fh猫in.
Feumaidh sibh me貌mhrachadh air! Agus bu ch貌ir dhomh r脿dh gun deach a chruthachadh aig 脿m nuair nach robh c脿raichean air a鈥 Ghaidhealtachd. Nan robh duine ann an cabhaig, 鈥檚 ann air muin eich a bhiodh e a鈥 falbh. 鈥橲 d貌cha gum bi sin na chuideachadh. Seo an t貌imhseachan a-rithist:
Tri霉ir air muin tr矛
鈥橲 tr矛 nan d猫idh.
B鈥 iad sin tri霉ir bhr脿ithrean,
Dol a dh鈥檌arraidh bean dom m脿thair fh猫in.
D猫 am fuasgladh? Innsibh mi dhuibh an ath sheachdain.
Faclan na seachdaine
Abairtean na seachdaine
Puing ghr脿mair na seachdaine
Gn脿ths-cainnt na seachdaine
Litir do Luchd-ionnsachaidh air LearnGaelic
Tha Litir do Luchd-ionnsachaidh air LearnGaelic (le PDFs)
All letters
Tha na litrichean uile an seo / The letters are available here
Podcast: Litir do Luchd-ionnsachaidh
Letter To Gaelic Learners
Podcast
-
Litir do Luchd-ionnsachaidh
Litrichean Gaidhlig do luchd-ionnsachaidh. Gaelic letters for students of the language.