ÂéśšÉç

E horo Chalum Mhòir, thugainn comh' rium gu dram
Null do bhÚth Dhòmhnaill 'ic Leòid 's gheibh sinn stòpan de leann,
'S nuair a bhios sinn 'ga òl 's math a chòrdas sinn ann,
Bidh ar n-inntinn air ceòl 's cha bhi òrain oirnn gann
Ann am bÚth Dhòmhnaill 'ic Leòid.

Bidh an seòmar cho blàth, bidh an t-àite cho brèagha,
Air an Ăšrlar fo'r bonn dathan donn, dubh is liath.
ChĂŹ thu putan beag bĂ n air am fĂ isg thu do mheur,
Thig fear-freasgairt mu'n cuairt 's na bheil bhuat a chur sĂŹos
Air do bhialaibh air bòrd.

Dhe gach seòrs' a thèid òl bidh gu leòr fo do shÚil,
Fear a' lÏonadh nan stop 's a' cur cròic air an liunn,
ChĂŹ thu fĂŹon thig o'n SpĂ innt oirr' air fhĂ gail co-dhiĂšbh,
'S chÏ thu eun ann an cèidse shuas gu h àrd os do chionn
Ann am bÚth Dhòmhnaill 'ic Leòid.

ChĂŹ thu togsaidean bhuat, bidh iad suas air an ceann,
ChÏ thu goc anns gach tè leth na rèiseadh o 'bonn,
Fear tha freasgairt na bĂšth tighinn 'gad ionnsaigh le dram,
'S their e 'n t-airgiod a-null 's their e mĂšthadh a-nall
Ann am bÚth Dhòmhnaill 'ic Leòid.

ChĂŹ thu dĂŹsnean is tĂ ileasg 'gan cĂ radh air bĂšird,
Gheibh thu pĂ ipear ri leughadh le speuclair dha d' shĂšil,
Bidh gach nÏ mar is còir eadar Dòmhnall 's a bhÚth,
'S chĂŹ thu staidhre dol sĂŹos, Ă it bhios riatanach dhuinn
Ann am bÚth Dhòmhnaill 'ic Leòid.

Gheibh thu searbhadair shĂŹos, gheibh thu siabann is bĂšrn,
'S los gum falmhaich thu mhias, tog a' chĂŹochag 'na grĂšnnd.
Gheibh thu sgathan is cĂŹr 's rud a shlĂŹobas a-nĂšll,
'S a their loinn air do cheann, ged bhiodh sgall air gu chĂšl
Ann am bÚth Dhòmhnaill 'ic Leòid.

Ann am bÚth Dhòmhnaill 'ic Leòid bidh gach seòrs' innte cruinn,
Thig o thaobh Abhainn Chluaidh 's cuid tha nuas as na glinn.
Bidh a' chĂ braid cho cruaidh ann an cluasan do chinn,
'S ged bhiodh bĂ rd ris gach gualainn dhiot 's fuaim ac' air seinn
Ann am bÚth Dhòmhnaill 'ic Leòid.

"Cuir a-nuas leth tè chruaidh," thuirt fear shuas mu'n cheann àrd,
"Gloine fĂŹon," thuirt fear shĂŹos air bheil fĂŹor choltas ceĂ ird.
"Happy Day, come away," 's e thuirt tè reamhar, bhàn
A bha bhlàth air a sròin, gun do thòisich i tràth
Dhol a bhÚth Dhòmhnaill 'ic Leòid.

ChÏ thu deòraideach ruadh agus spuaic air a mhaol
'N dèidh bhith Dòmhnach gu Luan glaiste suas aig na maoir;
Dh'fhalbh e 's dh'òl e tè chruaidh 's ghabh an truaghan an caoch,
'S chuir e eòlas an uair sin g'eil smuais anns gach braon
Th'ann am bÚth Dhòmhnaill 'ic Leòid.

Ni sinn cinnteach mu'm falbh sinn Ă  balgam no dhĂ 
Thig à Ìle thar fairg' air eil dealbh an Eich Bhàin;
Toradh brĂŹgheil an arbhair as ainmeile grĂ n;
Cha bhi rĂŹoghachd na h-Alba neo-shealbhach gu brĂ th
Fhad 's a dh'fhàsas innt' eòrn'.

Gloine mhòr dhe 'n Each Bhàn 's i air clàr mar ri pinnt,
Thèid an t-àran nas fheàrr leis gach làn a thèid innt';
Cha bhi dhuilgheadas oirn ach chò gann 's tha na buinn,
Cha eil iongnadh ann leam sinn bhith 'g ionndrainn na tĂŹm
Nach robh phrÏs aic' ach gròt'.

Air an aimsir a dh'aom bha mi smaòintinn an raoir,
O, 's ann oidhche Di-h-aoin' bhios am maorach 'ga roinn,
'S mu'n do riaraich mi mhnaoi 's rud an t-aon thoirt d'an chloinn,
Cha b'e pòca cho aotròm a dh'fhaodainn air spiaoid
Thoirt gu bÚth Dhòmhnaill 'ic Leòid.

Bha i fhèin anns an iorghuill 's i cruinneachadh a' mhàil,
Bhiodh am bĂ illidh mu'n cuairt 's e gu gruamach ag rĂ dh-
"Ma tha 'n t-airgiod 'gad dhĂŹth 's mar a lĂŹbhrig thu Ă 
Gheibh thu dearbhadh le cinnt bhith 'nad shĂŹneadh Di-mĂ irt
Air an t-sràid air do thòin."

Their na lĂ ithean a dh'aom orm caoineadh nan diar,
Tha a bhlĂ th air an t-saoghal g'eil saorsa dol sĂŹos;
Nuair tha 'm bàrd 's e Di-h-aoine gun bhraon thèid 'na bhial,
'S e air fhĂ gail cho daor aig na daoine gun chiall,
A luchd-riaghlaidh a th'oirnn.

Anns an aimsir a dh'fhalbh thug iad Albainn fo chĂŹs,
Rinn iad ĂŹocshlaint nam buadh a chur suas ann am prĂŹs,
Gus na gheĂ rr iad o'n t-sluagh e, mo thruaighe ri ĂŹnns',
Gun do thrĂ igh iad am fuaran bu dualach dha 'n tĂŹr
Bha na mÏltean ag òl.

ThrĂ igh iad fuaran nam buadh, dh'fhĂ g iad sluagh ann an cĂ s,
Tha na ceĂ rnachan tuath 's iad air thuar a bhith fĂ s;
Tha na fĂ rdraichean fuar a bha uaireigin blĂ th,
'S chan eil Ă bhachd aig cluais mur eil fuaim a' mhuir-lĂ in,
Far am b'àbhaisteach ceòl.

Tha na ceĂ rnachan tuath ac' air thuar a bhith fĂ s,
'S ann tha Ă ireamh an t-sluaigh a' dol suas tha 'nan tĂ mh.
Bidh am BĂ rd Mac-an-t-Saoir fhathast daonnan an sĂ s,
Ach ma tha 's ann 's a' pholl agus toll air a mhĂ s,
Ged tha iad-san air dòigh.

Ach fhuair mi airgiod an dè 's bha e feumail 's an àm,
Ruith an t-ainmhidh a rèis 's fhuair e 'r èiginn a cheann
Chur air thus air a chòrr: bhuidhinn Dòmhnall an geall,
'S mi cho beartach ri Lord; thugainn còmhla rium-teann,
Sguir a chnuasach dò phòc.

An cuala sibh naidheachd, an cuala sibh naidheachd,
An cuala sibh naidheachd tha an-diugh feadh an Ă it'?
Na leugh sibh na forms a thàinig bhon Bhòrd
Ag innse mar 's còir dhan a' bhò dhol a dhàir?

Ma thuig mi na briathran, gach nĂŹ bha iad ag iarraidh:
Bha tubhailt le siabann bha mias is bĂšrn blĂ th;
Bha form le ainm ann an litrichean dearga
Ach an lorgadh an tarbh far robh 'n t-earball a' fĂ s.

Tha bodach is cailleach ri mo thaobh anns a' bhaile -
Chaidh mise an urras nach innsinn dhuibh cĂ il -
Sa mhadainn a' bhòn-dè chaidh a' chÚis mach à òrdugh -
'S e 'n ràn bh' aig a' bhò chuir na seòid ud an-àird.

Thuirt a' chailleach ris a' bhodach, "Bidh an-Ă ird air do chasan,
Thoir leat as an sporan ud tasdan no dhĂ ;
Theirg a-null chun a' fòn is cuir cÚisean an òrdugh,
Is innis don Bhòrd gu bheil a' bhò leis an dàir."

Thuirt am bodach 's e 'g èirigh, "Cha tèid, theirig fhèin ann,
'S tu as luaithe gheibh èisdeachd 's tu ag èigheach cho àrd;
Cha chuala 's cha d' leugh mi 's chan fhaca mi 'm pĂ ipear,
Chan eil fhios a'm fon ghrèin dè a' Bheurl' th' air an dàir."

Thuirt a' chailleach cho seòlta, "Cuiridh mis' air do dhòigh thu,
Thoir thusa leat ròp 's biodh a' bhò na do laimh;
Nuair thogas tu fòn is a chluinneas iad a crònan,
Bidh fios aig a' Bhòrd dè as còir dhut a ràdh."

ThĂ inig an tarbh ud na shuidh' ann an carbaid,
Gun adhairc, gun earball, cha robh calg air a' fĂ s;
Ma bha ruinge na chuinnlean chan eil e rim chuimhne -
'S gu faic mi chuid laogh cha bhi m' inntinn aig tĂ mh.

Bha bhò 's an damh ruadh anns a' bhàthaich an uair sin,
Nuair chaidh an duin'-uasal mun cuairt air na dhĂ ;
Thuirt a' chailleach ris a' bhodach nuair fhuair iad a-mach e,
"Mur 'eil mis' air mo mhealladh 's e an damh chaidh a dhĂ ir."

An sin nuair thuirt esan, "Eil sibh 'g iarraidh crodh bainne? -
Tha 'n seòrsa sin agam, an class dhiubh as fheàrr;"
'S ann a threagair a' chailleach, "Cha ghlèidh sinn cho fad iad,
Ma thèid iad rin athair, gun chas ach a dhà."

Ma bha siud ann rim linn-sa chan eil e nam chuimhne,
Ach dh'innis mi dhuibhse gu cinnteach mar bha;
Cumaibh nam chuimhn' e 's bithibh daonnan a' faighneachd,
Is innsidh mi dhuibh ma bhios laogh anns na dhĂ .

[Song lyrics sourced by the (GRD) for educational purposes only.]

[Na facail le cead bho Kenna Chaimbeul.]

ł§Ă¨žą˛őłŮ:
E horò fàth mo liondubh,
FĂ th mo liondubh mar tha mĂŹ,
'S bochd leam a nochd, 's goirt leam a nochd,
'S bochd leam a nochd mar tha mĂŹ;
FĂ th mo chruadail cruaidh ri aithris,
Gum bidh 'n coileach agam sgĂŹth,
Chuala mi gun deach a leagail
'S coileach Peigi ris a' strĂŹth.

Siud far an robh 'n naidheachd aoibhneach
Thogadh fonn orm 's mi sgĂŹth,
Mun oifigeach aig a' bhanntraich
Gun do chaill e anns an t-srĂŹth;
ThĂ inig e a thoirt dĂšbhlain
Chun an dĂšnain agam fhĂŹn,
Sheas mo choileach beag gu duineil,
'S cuiream urram air a chaoidh.

Nuair a thòisich iad ri batal
Dh' fhĂ g a' phlapartaich mi tinn,
'S iad coltach ri dithis ghaisgeach
Bhiodh ag eathgarsaich a' ring ;
Coileach Peigi 's e na shiubhal
'G iarraidh cumhachan sĂŹth
Nuair a chunnaic e chuid itean
Falbh na milteagan 's a' ghaoith.

ChĂŹ mi null 's a nall na gillean
Le 'n cuid gliogadaich gun bhrĂŹgh,
Faodaidh geĂ rrd bhi air am brollach
'S e bhi fosgailt' aig na cinn;
Faodaidh uaireadair bhi cosgail
Agus dosgainn bhi na luib
'S e bhi eòlach air a' phosda
Falbh a dh'ospadal PhortrĂŹgh.

Chan eil Gearmailteach no Frangach
ThĂ inig riamh a nall dhan tĂŹr,
Dheanadh uaireadair le dial
Nach tig call orra ri tĂŹd;
Saoilidh mi nach eil e furasd
Bhi gan cumail ris an tĂŹm,
Ach 's ann tha'n cleoc nach caill a' mhionaid
Air a'spiris agam fhĂŹn.

Chaidh mi laighe mu naoidh uairean,
'N dĂšil gun gluaisean ann an tĂŹm,
'mas cuireadh an coileach cuairt
Gum bithinn suas aig Meall a' GhnĂŹob;
'S ann a dhĂšisgear mi le uamhas
Leis an fhuaim a bh'aig a'ghaoith,
Toirt an tughaidh far nan cruachan'
'S iad air thuar a dhol a dhĂŹth.

Cuiream urram agus onair
Air a' chloc neach caill an tĂŹm,
Ghearras mo chadal 's mo bhruadar
A cheart cho luath 's a ni e bĂŹog,
Eiridh mi gu luath air m' uilinn,
Ged tha 'n druinnein agam sgĂŹth,
Chan eil lethsgeul agam fuireach
'S tĂŹde Lunnainn os mo chinn.

[Gabh an t-sèist às dèidh gach rann.]