Â鶹Éç

Available for over a year

Yn y clip yma cawn hanes ffrwydriad yn ffatri Cookes, Penrhyndeudraeth, yn 1915 drwy eiriau athrawes o Minffordd o'r enw Catherine Williams a ysgrifennodd lythyr am y digwyddiad at ei chyfneither. Roedd y ffatri'n eiddo i Cookes Explosives Ltd ac yn creu ffrwydron ar gyfer y rhyfel gan roi hwb mawr i economi'r ardal ar y pryd. Fe gaeodd y ffatri yn 1997 ac mae nawr yn safle i warchodfa natur. Does dim tystiolaeth swyddogol o’r digwyddiad yma gan nad oedd y wasg yn cael creu adroddiadau ar ddigwyddiadau’r o’r fath oherwydd eu cysylltiad ag ymgyrch y rhyfel. Ond diolch i lythyr Catherine Williams fe fedrwn ail-fyw digwyddiadau y diwrnod hwnnw yn 1915. Aled Ellis sy’n trafod pwysigrwydd y ffatri.