{\rtf1\ansi \deff94\deflang1033{\fonttbl{\f94\fnil\fcharset0\fprq2 Padarn;}}{\colortbl;\red0\green0\blue0;\red0\green0\blue255;\red0\green255\blue255;\red0\green255\blue0;\red255\green0\blue255;\red255\green0\blue0; \red255\green255\blue0;\red255\green255\blue255;\red0\green0\blue128;\red0\green128\blue128;\red0\green128\blue0;\red128\green0\blue128;\red128\green0\blue0;\red128\green128\blue0;\red128\green128\blue128;\red192\green192\blue192;}{\stylesheet{\widctlpar \f94 \snext0 Normal;}{\s1\fi-22\keepn\widctlpar\tx3402 \b\f94\ul \sbasedon0\snext0 heading 1;}{\s2\ri-180\keepn\widctlpar\tx540\tx1080\tx2880\tx3402\tx4320\tx5040\tx5760\tx6480\tx6840 \b\f94\ul \sbasedon0\snext0 heading 2;}{\*\cs10 \additive Default Paragraph Font;}{\s15\widctlpar\tqc\tx4153\tqr\tx8306 \f94 \sbasedon0\snext15 footer;}{\*\cs16 \additive\sbasedon10 page number;}}{\info{\title Sgript W29}{\author Âé¶¹Éç}{\operator Âé¶¹Éç}{\creatim\yr2000\mo4\dy17\hr14\min48} {\revtim\yr2000\mo8\dy16\hr10\min54}{\printim\yr2000\mo4\dy17\hr14\min54}{\version6}{\edmins3}{\nofpages8}{\nofwords949}{\nofchars5413}{\*\company Âé¶¹Éç}{\vern57395}}\paperw11879\paperh16817\margl1797\margr1797 \widowctrl\ftnbj\aenddoc\pgnstart77\hyphhotz0\sprstsp\otblrul\brkfrm\sprstsm\truncex\nolead\msmcap\hyphcaps0\fracwidth \fet0\sectd \sbknone\pgnrestart\pgnstarts77\linex0\headery709\footery709\colsx709\endnhere {\footer \pard\plain \s15\widctlpar\tqc\tx4153\tqr\tx8306\pvpara\phmrg\posxr\posy0 \f94 {\field{\*\fldinst {\cs16 PAGE }}{\fldrslt {\cs16\lang1024 83}}}{\cs16 \par }\pard \s15\ri360\widctlpar\tqc\tx4153\tqr\tx8306 \par }{\*\pnseclvl1\pndec\pnstart3\pnindent420\pnsp120\pnhang{\pntxta .}}{\*\pnseclvl2\pnlcltr\pnstart1\pnindent360\pnsp120\pnhang{\pntxta .}}{\*\pnseclvl3\pnlcrm\pnstart1\pnindent180\pnsp120\pnhang{\pntxta .}}{\*\pnseclvl4 \pndec\pnstart1\pnindent360\pnsp120\pnhang{\pntxta .}}{\*\pnseclvl5\pnlcltr\pnstart1\pnindent360\pnsp120\pnhang{\pntxta .}}{\*\pnseclvl6\pnlcrm\pnstart1\pnindent180\pnsp120\pnhang{\pntxta .}}{\*\pnseclvl7\pndec\pnstart1\pnindent360\pnsp120\pnhang {\pntxta .}}{\*\pnseclvl8\pnlcltr\pnstart1\pnindent360\pnsp120\pnhang{\pntxta .}}{\*\pnseclvl9\pnlcrm\pnstart1\pnindent180\pnsp120\pnhang{\pntxta .}}\pard\plain \fi720\li1440\widctlpar\tx3402 \f94 {\b \tab }{\b\ul GWERS 23}{\b \par \par \tab \tab \tab \par }\pard\plain \s1\fi-22\keepn\widctlpar\tx3402 \b\f94\ul CYFLWYNYDD:{\ulnone }CENNARD DAVIES \par \pard\plain \widctlpar \f94 {\b\ul \par \par }\pard \ri-792\widctlpar {\b\ul NOD}{\b :\tab Learning to describe people further by commenting on personal features. \par }\pard \widctlpar\tx567\tx993 \par {\b \par }\pard \ri-180\widctlpar\tx540\tx1080\tx2880\tx3240\tx4320\tx5040\tx5760\tx6480\tx6840 {\b \par \tab }{\b\ul Geirfa \par \par }\pard \ri-180\widctlpar\tx540\tx1080\tx2880\tx3402\tx4320\tx5103\tx5760\tx6521\tx6840 {\b \tab \tab wyneb\tab -\tab face}\tab \tab \par \tab \tab hir\tab -\tab long\tab \tab sgw\'e2r\tab -\tab \tab square \par \pard \ri-180\widctlpar\tx540\tx1080\tx2880\tx3402\tx4320\tx5040\tx5760\tx6480\tx6840 \tab \tab crwn\tab -\tab round \par \par \pard \ri-180\widctlpar\tx540\tx1080\tx2880\tx3402\tx4320\tx5103\tx5760\tx6521\tx6840 \tab \tab {\b trwyn\tab -\tab nose}\tab \tab \par \tab \tab smwt\tab -\tab snub\tab \tab syth\tab \tab -\tab \tab straight \par \pard \ri-180\widctlpar\tx540\tx1080\tx2880\tx3402\tx4320\tx5040\tx5760\tx6480\tx6840 \tab \tab cam\tab -\tab crooked \par \par \pard \ri-180\widctlpar\tx540\tx1080\tx2880\tx3402\tx4320\tx5103\tx5760\tx6521\tx6840 \tab \tab {\b clust(iau)\tab -\tab ear(s)}\tab \tab \par \tab \tab bach\tab -\tab small\tab \tab mawr\tab \tab -\tab \tab large, big \par \pard \ri-180\widctlpar\tx540\tx1080\tx2880\tx3402\tx4320\tx5040\tx5760\tx6480\tx6840 \tab \tab amlwg\tab -\tab prominent \par \par \pard \ri-440\widctlpar\tx540\tx1080\tx2340\tx2880\tx3420\tx4860\tx5760\tx6660\tx6840 \tab \tab {\b gwallt\tab \tab -\tab hair \par }\pard \ri-440\widctlpar\tx540\tx1080\tx2340\tx2880\tx3420\tx5103\tx5760\tx6521\tx6840 \tab \tab cyrliog\tab \tab -\tab curly\tab syth\tab \tab -\tab \tab straight \par \tab \tab hir\tab \tab -\tab long\tab byr\tab \tab -\tab \tab short \par \tab \tab trwchus\tab \tab -\tab thick\tab tenau\tab \tab -\tab \tab thin \par \pard \ri-440\widctlpar\tx540\tx1080\tx2340\tx2880\tx3420\tx4860\tx5760\tx6660\tx6840 \tab \tab tonnog\tab \tab -\tab wavy\tab \par \pard \ri-440\widctlpar\tx540\tx1080\tx2340\tx2880\tx3420\tx5103\tx5760\tx6660\tx6840 \par \pard \ri-180\widctlpar\tx540\tx1080\tx2880\tx3402\tx4320\tx5103\tx5760\tx6480\tx6840\tx7230 \tab \tab {\b llygaid\tab -\tab eyes\tab \tab boch(au)\tab - \tab \tab cheek(s) \par \par }\pard \ri-440\widctlpar\tx540\tx1080\tx2160\tx2880\tx3402\tx4395\tx4680\tx5103\tx6020\tx6521\tx6840\tx7230 \tab \tab glas\tab \tab -\tab blue\tab \tab \tab brown\tab \tab -\tab \tab brown \par \pard \ri-440\widctlpar\tx540\tx1080\tx2160\tx2880\tx3402\tx4680\tx5103\tx6020\tx6521\tx6840\tx7230 \tab \tab gwyrdd\tab \tab -\tab green\tab \tab coch\tab \tab -\tab \tab red, rosy \par \pard \ri-440\widctlpar\tx540\tx1080\tx2340\tx2880\tx3420\tx5103\tx5760\tx6521\tx6840 \tab \tab du\tab \tab -\tab black\tab brown\tab -\tab \tab brown \par \tab \tab melyn\tab \tab -\tab fair, blond\tab coch\tab \tab -\tab \tab ginger \par \tab \tab gwyn\tab \tab -\tab white\tab llwyd\tab \tab -\tab \tab grey \par \pard \ri-440\widctlpar\tx540\tx1080\tx2340\tx2880\tx3420\tx4860\tx5760\tx6660\tx6840 \tab \tab \par \pard \ri-440\widctlpar\tx540\tx1080\tx2160\tx2880\tx3402\tx4680\tx6020\tx6840 \tab \tab moel\tab \tab -\tab bald \par \par \pard \ri-440\widctlpar\tx540\tx1080\tx2160\tx2880\tx3402\tx4680\tx5103\tx6020\tx6521\tx6840 \tab \tab rhai\tab \tab -\tab ones\tab \tab rhai bach\tab -\tab \tab small ones \par \tab \tab un\tab \tab -\tab one\tab \tab un coch\tab \tab -\tab \tab a red one \par \pard \ri-440\widctlpar\tx540\tx1080\tx2160\tx2880\tx4680\tx6020\tx6840 {\b \par }\pard \ri-180\widctlpar\tx540\tx1080\tx2880\tx3402\tx4320\tx5040\tx5760\tx6480\tx6840 \par \par \par \pard\plain \s2\ri-180\keepn\widctlpar\tx540\tx1080\tx2880\tx3402\tx4320\tx5040\tx5760\tx6480\tx6840 \b\f94\ul {\b0\ulnone \par }RHAN 1 \par \pard\plain \ri-180\widctlpar\tx540\tx1080\tx2880\tx3402\tx4320\tx5040\tx5760\tx6480\tx6840 \f94 \par \pard \li285\ri-180\widctlpar\tx284\tx705\tx1080\tx2880\tx3402\tx4320\tx5040\tx5760\tx6480\tx6840 \par \pard \li285\ri-180\widctlpar\tx284\tx645\tx705\tx1080\tx2880\tx3402\tx4320\tx5040\tx5760\tx6480\tx6840 1.\tab I'm{\b\ul sure you recall the 'possession' pattern (see Gwersi 8 + 9}). \par \pard \li285\ri-180\widctlpar\tx284\tx709\tx1080\tx2880\tx3402\tx4320\tx5040\tx5760\tx6480\tx6840 \par \pard \ri-180\widctlpar\tx540\tx1080\tx1440\tx2880\tx3240\tx4320\tx5040\tx5760\tx6480\tx6840 \par \pard \ri-367\widctlpar\tx540\tx1080\tx1440\tx1701\tx2880\tx3240\tx4320\tx5040\tx5760\tx6480\tx6840 \tab \tab \tab \tab Mae car 'da fi (gen i).\tab \tab \par \pard \ri-367\widctlpar\tx540\tx993\tx1080\tx1701\tx2880\tx3240\tx4320\tx5040\tx5760\tx6480\tx6840 \tab \tab \tab \tab - I have a car. \par \pard \li1005\ri-367\widctlpar\tx540\tx1080\tx1440\tx1701\tx2880\tx3240\tx4320\tx5040\tx5760\tx6480\tx6840 \par \pard \ri-180\widctlpar\tx540\tx1080\tx1440\tx1620\tx2880\tx3240\tx4320\tx5040\tx5760\tx6480\tx6840 \tab \tab \tab \tab Oes ff\'f4n 'da ti? (gen ti?)\tab \tab \par \tab \tab \tab \tab - Do you have a 'phone? \par \pard \li1500\ri-180\widctlpar\tx540\tx1080\tx1440\tx1620\tx2880\tx3240\tx4320\tx5040\tx5760\tx6480\tx6840 \par \pard \ri-180\widctlpar\tx540\tx1080\tx1440\tx1620\tx2880\tx3240\tx4320\tx5040\tx5760\tx6480\tx6840 \tab \tab \tab \tab Does dim video 'da Tom (gan Tom). \par \pard \li1500\ri-180\widctlpar\tx540\tx1080\tx1440\tx1620\tx1860\tx2880\tx3240\tx4320\tx5040\tx5760\tx6480\tx6840 \tab - Tom hasn't got a video. \par \pard \li1500\ri-180\widctlpar\tx540\tx709\tx1080\tx1440\tx1620\tx2880\tx3240\tx4320\tx5040\tx5760\tx6480\tx6840 \par \par \pard \ri-180\widctlpar\tx709\tx1080\tx1440\tx1620\tx2880\tx3240\tx4320\tx5040\tx5760\tx6480\tx6840 \tab {\b\ul We use this pattern also when we describe people: \par \par }\pard \ri-180\widctlpar\tx540\tx1080\tx1440\tx1620\tx2880\tx3240\tx4320\tx5040\tx5760\tx6480\tx6840 \par \pard \ri-180\widctlpar\tx540\tx1080\tx1440\tx1701\tx2880\tx3240\tx4320\tx5040\tx5760\tx6480\tx6840 \tab \tab \tab \tab Mae {\b wyneb crwn} 'da hi . (ganddi hi) \par \tab \tab \tab \tab - She has {\b a round face}. \par \pard \ri-180\widctlpar\tx540\tx1080\tx1440\tx1620\tx2880\tx3240\tx4320\tx5040\tx5760\tx6480\tx6840 \par \pard \ri-440\widctlpar\tx540\tx1080\tx1701\tx2340\tx2880\tx3420\tx4860\tx5760\tx6660\tx6840 \tab \tab \tab Mae {\b gwallt} {\b byr} 'da Nigel (gan Nigel). \par \pard \ri-180\widctlpar\tx540\tx1080\tx1701\tx2880\tx3240\tx4320\tx5040\tx5760\tx6480\tx6840 \tab \tab \tab - Nigel has {\b short hair}. \par \pard \ri-180\widctlpar\tx540\tx1080\tx1440\tx1620\tx2880\tx3240\tx4320\tx5040\tx5760\tx6480\tx6840 \par \pard \ri-180\widctlpar\tx540\tx1080\tx1620\tx1701\tx2880\tx3240\tx4320\tx5040\tx5760\tx6480\tx6840 \tab \tab \tab \tab Mae c{\b lustiau amlwg} 'da Gwyn. (gan Gwyn). \par \pard \ri-180\widctlpar\tx540\tx1080\tx1701\tx2880\tx3240\tx4320\tx5040\tx5760\tx6480\tx6840 \tab \tab \tab - Gwyn has {\b prominent ears}. \par \pard \li1500\ri-180\widctlpar\tx540\tx1080\tx1440\tx1620\tx2880\tx3240\tx4320\tx5040\tx5760\tx6480\tx6840 \par \pard \li1500\ri-180\widctlpar\tx540\tx1080\tx1560\tx1701\tx2880\tx3240\tx4320\tx5040\tx5760\tx6480\tx6840 \tab \tab Mae {\b trwyn smwt} \lquote da hi. (ganddi hi). \par \pard \li1500\ri-180\widctlpar\tx540\tx1080\tx1440\tx1701\tx2880\tx3240\tx4320\tx5040\tx5760\tx6480\tx6840 \tab - She has {\b a snub nose}. \par \par \par \par \pard \ri-180\widctlpar\tx284\tx709\tx1080\tx1560\tx1701\tx2880\tx3240\tx4320\tx5040\tx5760\tx6480\tx6840 \tab 2.\tab {\b\ul We could ask questions:} \par \pard \ri-180\widctlpar\tx540\tx1080\tx1440\tx1620\tx2880\tx3240\tx4320\tx5040\tx5760\tx6480\tx6840 \par \par \pard \ri-180\widctlpar\tx540\tx1080\tx1440\tx1701\tx2880\tx3240\tx4320\tx5040\tx5760\tx6480\tx6840 \tab \tab \tab \tab {\b Oes} clustiau mawr 'da Gwyn? (gan Gwyn) \par \pard \li1500\ri-180\widctlpar\tx540\tx1080\tx1440\tx1701\tx2880\tx3240\tx4320\tx5040\tx5760\tx6480\tx6840 \tab - {\b Does} Gwyn {\b have} large ears? \par \pard \ri-180\widctlpar\tx540\tx1080\tx1440\tx1701\tx2880\tx3240\tx4320\tx5040\tx5760\tx6480\tx6840 \par \tab \tab \tab \tab {\b Oes }wyneb sgw\'e2r \lquote da fe ? (ganddo fo) \par \tab \tab \tab \tab - {\b Has he got} a square face? \par \pard \ri-180\widctlpar\tx284\tx540\tx1080\tx1440\tx1620\tx2880\tx3240\tx4320\tx5040\tx5760\tx6480\tx6840 \par \pard \ri-180\widctlpar\tx284\tx540\tx1080\tx1440\tx1701\tx2880\tx3240\tx4320\tx5040\tx5760\tx6480\tx6840 \tab \tab \tab \tab \tab {\b Oes }bochau coch \lquote da hi? (ganddi hi) \par \tab \tab \tab \tab \tab - {\b Does she have }rosy cheeks? \par \pard \ri-180\widctlpar\tx284\tx540\tx1080\tx1440\tx1620\tx2880\tx3240\tx4320\tx5040\tx5760\tx6480\tx6840 \par \pard \ri-180\widctlpar\tx540\tx1080\tx1440\tx1620\tx2880\tx3240\tx4320\tx5040\tx5760\tx6480\tx6840 \par \pard \li285\ri-180\widctlpar\tx284\tx705\tx1080\tx1440\tx1620\tx2880\tx3240\tx4320\tx5040\tx5760\tx6480\tx6840 3.\tab {\b\ul Or we could make negative statements: \par }\pard \li285\ri-180\widctlpar\tx284\tx709\tx1080\tx1440\tx1620\tx2880\tx3240\tx4320\tx5040\tx5760\tx6480\tx6840 \par \pard \ri-180\widctlpar\tx540\tx1080\tx1440\tx1620\tx2880\tx3240\tx4320\tx5040\tx5760\tx6480\tx6840 \par \pard \ri-180\widctlpar\tx540\tx1080\tx1440\tx1701\tx2880\tx3240\tx4320\tx5040\tx5760\tx6480\tx6840 \tab \tab \tab \tab {\b Does dim} trwyn smwt 'da'r plentyn. (gan y plentyn) \par \pard \li1500\ri-180\widctlpar\tx540\tx1080\tx1440\tx1701\tx1860\tx2880\tx3240\tx4320\tx5040\tx5760\tx6480\tx6840 \tab - The child {\b doesn\rquote t have} a snub {\b nose}. \par \pard \li1500\ri-180\widctlpar\tx540\tx1080\tx1440\tx1620\tx2880\tx3240\tx4320\tx5040\tx5760\tx6480\tx6840 \par \pard \ri-180\widctlpar\tx540\tx1080\tx1440\tx1701\tx2880\tx3240\tx4320\tx5040\tx5760\tx6480\tx6840 \tab \tab \tab \tab {\b Does dim }wyneb sgw\'e2r \lquote da fe. (ganddo fo) \par \tab \tab \tab \tab - He {\b hasn\rquote t got} a square face. \par \pard \ri-180\widctlpar\tx540\tx1080\tx1440\tx1620\tx2880\tx3240\tx4320\tx5040\tx5760\tx6480\tx6840 \par \par \par \pard \fi284\ri-180\widctlpar\tx284\tx709\tx1080\tx1440\tx1701\tx2880\tx3240\tx4320\tx5040\tx5760\tx6480\tx6840 4.\tab {\b\ul We could also use the Past Tense quite easily:} \par \pard \ri-180\widctlpar\tx540\tx1080\tx1440\tx1620\tx2880\tx3240\tx4320\tx5040\tx5760\tx6480\tx6840 \par \par \pard \ri-180\widctlpar\tx540\tx1080\tx1620\tx1701\tx2880\tx3240\tx4320\tx5040\tx5760\tx6480\tx6840 \tab \tab \tab \tab {\b Roedd} clustiau amlwg 'da Gwyn. (gan Gwyn). \par \pard \ri-180\widctlpar\tx540\tx1080\tx1701\tx2880\tx3240\tx4320\tx5040\tx5760\tx6480\tx6840 \tab \tab \tab - Gwyn {\b had} prominent ears. \par \pard \ri-180\widctlpar\tx540\tx1080\tx1440\tx1620\tx2880\tx3240\tx4320\tx5040\tx5760\tx6480\tx6840 \par \pard \ri-180\widctlpar\tx540\tx1080\tx1440\tx1701\tx2880\tx3240\tx4320\tx5040\tx5760\tx6480\tx6840 \tab \tab \tab \tab {\b Oedd }wyneb sgw\'e2r \lquote da hi ? (ganddi hi) \par \tab \tab \tab \tab - {\b Did she have} a square face? \par \pard \ri-180\widctlpar\tx540\tx1080\tx1440\tx1620\tx2880\tx3240\tx4320\tx5040\tx5760\tx6480\tx6840 \tab \tab \tab \par \pard \ri-180\widctlpar\tx540\tx1080\tx1440\tx1701\tx2880\tx3240\tx4320\tx5040\tx5760\tx6480\tx6840 \tab \tab \tab \tab {\b Doedd dim }gwallt cyrliog \lquote da fe. (ganddo fo) \par \tab \tab \tab \tab - {\b He didn\rquote t have }curly hair. \par \par \par \par \pard \ri-180\widctlpar\tx284\tx709\tx1080\tx1440\tx1701\tx2880\tx3240\tx4320\tx5040\tx5760\tx6480\tx6840 \tab 5.\tab {\ul Note for learners in North Wales. When using the '}{\b\ul gan'}{\ul pattern, }\tab \tab \tab {\ul there is a choice of word order. } \par \pard \ri-180\widctlpar\tx540\tx1080\tx1440\tx1620\tx2880\tx3240\tx4320\tx5040\tx5760\tx6480\tx6840 \par \par \pard \ri-180\widctlpar\tx540\tx1080\tx1620\tx1701\tx2880\tx3240\tx4320\tx5040\tx5760\tx6480\tx6840 \tab \tab \tab Mae wyneb crwn ganddi hi. \par \tab \tab \tab Mae ganddi hi {\b w}yneb crwn. \par \pard \ri-180\widctlpar\tx540\tx1080\tx1440\tx1620\tx2880\tx3240\tx4320\tx5040\tx5760\tx6480\tx6840 \par \pard \ri-180\widctlpar\tx540\tx1080\tx1620\tx1701\tx2880\tx3240\tx4320\tx5040\tx5760\tx6480\tx6840 \tab \tab \tab Roedd trwyn smwt gan y plentyn. \par \tab \tab \tab Roedd gan y plentyn {\b d}rwyn smwt. \par \pard \ri-180\widctlpar\tx540\tx1080\tx1440\tx1620\tx2880\tx3240\tx4320\tx5040\tx5760\tx6480\tx6840 \par \pard \ri-180\widctlpar\tx540\tx1080\tx1620\tx1701\tx2880\tx3240\tx4320\tx5040\tx5760\tx6480\tx6840 \tab \tab \tab Oes clustiau amlwg gan Gwyn? \par \pard \ri-180\widctlpar\tx540\tx1080\tx1440\tx1701\tx2880\tx3240\tx4320\tx5040\tx5760\tx6480\tx6840 \tab \tab \tab Oes gan Gwyn {\b g}lustiau amlwg? \par \pard \ri-180\widctlpar\tx540\tx1080\tx1440\tx1620\tx2880\tx3240\tx4320\tx5040\tx5760\tx6480\tx6840 \par \par \pard \ri-180\widctlpar\tx709\tx1080\tx1440\tx1620\tx2880\tx3240\tx4320\tx5040\tx5760\tx6480\tx6840 \tab {\ul Notice the Soft Mutation in the 2nd of the two sentences.} \par \pard \ri-180\widctlpar\tx540\tx1080\tx2880\tx3240\tx4320\tx5040\tx5760\tx6480\tx6840 \par \tab \tab \par \pard \ri-440\widctlpar\tx540\tx1080\tx2700\tx2880\tx4320\tx4860\tx5760\tx6660\tx6840 \par \par \par \par \par \par \pard \ri-440\widctlpar\tx284\tx709\tx851\tx1080\tx1701\tx2700\tx2880\tx4320\tx4860\tx5760\tx6660\tx6840 \tab 6.\tab {\ul Sometimes, we wish to use more than one adjective}: \par \pard \ri-440\widctlpar\tx540\tx1080\tx2340\tx2880\tx3420\tx4860\tx5760\tx6660\tx6840 \par \tab \tab \par \pard \ri-440\widctlpar\tx540\tx1080\tx1701\tx2340\tx2880\tx3420\tx4860\tx5760\tx6660\tx6840 \tab \tab \tab Oedd gwallt {\b hir, tonnog, melyn} 'da'r ferch? (gan y ferch) \par \pard \li1755\ri-440\widctlpar\tx540\tx1080\tx1701\tx2340\tx2880\tx3420\tx4860\tx5760\tx6660\tx6840 - Did the girl have {\b long, wavy} hair? \par \par \pard \ri-440\widctlpar\tx540\tx1080\tx1701\tx2340\tx2880\tx3420\tx4860\tx5760\tx6660\tx6840 \tab \tab \tab Mae gwallt {\b byr, cyrliog, du} 'da Nigel. (gan Nigel) \par \pard \ri-180\widctlpar\tx540\tx1080\tx1701\tx2880\tx3240\tx4320\tx5040\tx5760\tx6480\tx6840 \tab \tab \tab - Nigel has {\b short, curly, black} hair. \par \pard \li1755\ri-440\widctlpar\tx540\tx1080\tx1701\tx2340\tx2880\tx3420\tx4860\tx5760\tx6660\tx6840 \par \pard \ri-440\widctlpar\tx540\tx1080\tx2340\tx2880\tx3420\tx4860\tx5760\tx6660\tx6840 \par \pard \ri-440\widctlpar\tx284\tx1080\tx2340\tx2880\tx3420\tx4860\tx5760\tx6660\tx6840 \par \pard \ri-440\widctlpar\tx540\tx1080\tx2340\tx2880\tx3420\tx4860\tx5760\tx6660\tx6840 {\b\ul RHAN 2} \par \par \par \pard \ri-440\widctlpar\tx284\tx709\tx1080\tx2700\tx3060\tx4320\tx4860\tx5760\tx6660\tx6840 \tab 1.\tab {\b\ul Pa fath o ......?\tab - What sort of ......? / What kind of ......?}{\b \par }\pard \ri-440\widctlpar\tx540\tx1080\tx2700\tx3060\tx4320\tx4860\tx5760\tx6660\tx6840 {\b \tab \tab \tab \tab \tab } \par \par \pard \ri-440\widctlpar\tx709\tx1080\tx2700\tx3060\tx4320\tx4860\tx5760\tx6660\tx6840 \tab {\ul As always, }{\b\ul 'o'}{\ul is followed by a Soft Mutation. \par } \par \pard \ri-440\widctlpar\tx540\tx1080\tx2700\tx3060\tx4320\tx4860\tx5760\tx6660\tx6840 \par \pard \ri-440\widctlpar\tx540\tx1418\tx2700\tx3060\tx4320\tx4860\tx5760\tx6660\tx6840 \tab \tab Pa fath o {\b w}allt?\tab -\tab What kind of hair? \par \tab \tab Pa fath o {\b d}rwyn?\tab -\tab What sort of nose?\tab \par {\ul \par }\pard \ri-440\widctlpar\tx540\tx1080\tx1701\tx2700\tx3060\tx4320\tx4860\tx5760\tx6660\tx6840 {\ul \par }\pard \qr\ri-440\widctlpar\tx540\tx1080\tx1701\tx2700\tx2880\tx4320\tx4860\tx5760\tx6660\tx6840 {\ul \par }\pard \ri-440\widctlpar\tx284\tx709\tx1080\tx2700\tx2880\tx4320\tx4860\tx5760\tx6660\tx6840 \tab 2.\tab {\ul In the Present Tense, the form of the verb which follows this pattern \par }\pard \ri-440\widctlpar\tx709\tx1080\tx2700\tx2880\tx4320\tx4860\tx5760\tx6660\tx6840 \tab {\ul is \lquote }{\b\ul sydd\rquote (sy'}{\ul )} \par \par \pard \ri-440\widctlpar\tx540\tx1080\tx2700\tx2880\tx4320\tx4860\tx5760\tx6660\tx6840 \par \pard \ri-440\widctlpar\tx540\tx1080\tx1701\tx2700\tx2880\tx4320\tx4860\tx5760\tx6660\tx6840 \tab \tab \tab Pa fath o wallt {\b sy\rquote 'da Tom} ? (gan Tom) \par \tab \tab \tab - What kind of hair {\b does Tom have}? \par \pard \ri-440\widctlpar\tx540\tx1080\tx2700\tx2880\tx4320\tx4860\tx5760\tx6660\tx6840 \par \pard \ri-440\widctlpar\tx540\tx1080\tx1701\tx2700\tx2880\tx4320\tx4860\tx5760\tx6660\tx6840 \tab \tab \tab Pa fath o lygaid{\b sy' 'da hi}? (ganddi hi). \par \pard \li1695\ri-440\widctlpar\tx540\tx1080\tx1701\tx2700\tx2880\tx4320\tx4860\tx5760\tx6660\tx6840 - What kind of eyes {\b has she got}? \par \par \pard \ri-440\widctlpar\tx540\tx1080\tx2700\tx2880\tx4320\tx4860\tx5760\tx6660\tx6840 \par \pard \ri-440\widctlpar\tx284\tx709\tx1080\tx2700\tx2880\tx4320\tx4860\tx5760\tx6660\tx6840 \tab 3.\tab {\ul In the Past Tense, the form of the verb is \lquote }{\b\ul oedd}{\ul \rquote } \par \par \par \pard \ri-440\widctlpar\tx284\tx709\tx1080\tx1701\tx2700\tx2880\tx4320\tx4860\tx5760\tx6660\tx6840 \tab \tab \tab \tab Pa fath o drwyn {\b oedd \lquote da Pinoccio}?{\b (gan Pinoccio) \par \tab \tab \tab \tab - }What kind of nose{\b did Pinoccio have? \par } \par \tab \tab \tab \tab Pa fath o wyneb{\b oedd \lquote da Napoleon}? ({\b gan Napoleon) } \par \pard \ri-440\widctlpar\tx540\tx1080\tx1701\tx2700\tx2880\tx4320\tx4860\tx5760\tx6660\tx6840 \tab \tab \tab - What sort of face {\b did Napoleon have}? \par \par \par \pard \ri-440\widctlpar\tx284\tx709\tx1080\tx1701\tx2700\tx2880\tx4320\tx4860\tx5760\tx6660\tx6840 \tab 4.\tab {\ul We don\rquote t have to use a complete sentence in our reply} \par \par \par \tab \tab \tab \tab Pa fath o wallt {\b sy\rquote 'da Tom} ? (gan Tom) \par \pard \ri-440\widctlpar\tx540\tx1080\tx1701\tx2700\tx2880\tx4320\tx4860\tx5760\tx6660\tx6840 \tab \tab \tab - Gwallt syth, byr. \par \tab \tab \tab - Short, straight hair. \par \par \tab \tab \tab Pa fath o lygaid{\b sy' 'da hi}? (ganddi hi). \par \tab \tab \tab - Llygaid mawr, glas. \par \tab \tab \tab - Big, blue eyes. \par \par \tab \tab \tab Pa fath o drwyn {\b oedd \lquote da Pinoccio}?{\b }(gan Pinoccio){\b \par }\tab \tab \tab - Trwyn hir iawn. \par \pard \ri-440\widctlpar\tx540\tx1080\tx1701\tx2700\tx2880\tx4320\tx4860\tx5760\tx6660\tx6840 \tab \tab \tab - A very long nose. \par \par \tab \tab \tab Pa fath o wyneb{\b oedd \lquote da Napoleon}? ({\b gan Napoleon) \par \tab \tab \tab - }Wyneb crwn{\b . \par }\tab \tab \tab - A round face. \par \par \par \pard \ri-440\widctlpar\tx284\tx709\tx1080\tx1701\tx2700\tx2880\tx4320\tx4860\tx5760\tx6660\tx6840 \tab 5.\tab {\ul It is more natural to avoid repeating the noun and to use \lquote }{\b\ul one}{\ul \rquote (\lquote }{\b\ul un}{\ul \rquote ) or \par }\tab \tab {\ul \lquote }{\b\ul ones}{\ul \rquote (\lquote }{\b\ul rhai}{\ul \rquote ) instead.} \par \par \par \tab \tab \tab \tab Pa fath o drwyn {\b oedd \lquote da Pinoccio}?{\b }(gan Pinoccio) \par \tab \tab \tab \tab - {\b Un }hir iawn. \par \pard \ri-440\widctlpar\tx540\tx1080\tx1701\tx2700\tx2880\tx4320\tx4860\tx5760\tx6660\tx6840 \tab \tab \tab - A very long {\b one}. \par \par \pard \ri-440\widctlpar\tx540\tx1080\tx1701\tx2700\tx2880\tx4320\tx4860\tx5760\tx6660\tx6840 \tab \tab \tab Pa fath o lygaid{\b sy' 'da hi}? (ganddi hi). \par \pard \ri-440\widctlpar\tx540\tx1080\tx1701\tx2700\tx2880\tx4320\tx4860\tx5760\tx6660\tx6840 \tab \tab \tab - {\b Rhai }mawr, glas. \par \tab \tab \tab - Big, blue {\b ones}. \par \par \par \par \pard \ri-440\widctlpar\tx284\tx709\tx1080\tx2340\tx2880\tx3420\tx4860\tx5760\tx6660\tx6840 \tab 6.\tab {\ul Notice the difference between these pairs of sentences. \par }\pard \ri-440\widctlpar\tx540\tx1080\tx2340\tx2880\tx3420\tx4860\tx5760\tx6660\tx6840 \par \par \pard \ri-440\widctlpar\tx540\tx1080\tx1701\tx2340\tx2880\tx3420\tx4860\tx5760\tx6660\tx6840 \tab \tab \tab Mae {\b gwallt cyrliog}, 'da Tom. (gan Tom) \par \tab \tab \tab - Tom has {\b curly hair}. \par \tab \tab \tab Mae gwallt Tom{\b yn gyrliog}. \par \pard \ri-440\widctlpar\tx284\tx709\tx1080\tx1701\tx2700\tx2880\tx4320\tx4860\tx5760\tx6660\tx6840 \tab \tab \tab \tab - Tom's hair is {\b curly}. \par \pard \qr\ri-720\widctlpar\tx540\tx1080\tx2700\tx2880\tx4320\tx4860\tx5760\tx6660\tx6840 \par \pard \ri-440\widctlpar\tx284\tx709\tx1080\tx2340\tx2880\tx3420\tx4860\tx5760\tx6660\tx6840 \par \pard \ri-440\widctlpar\tx540\tx1080\tx1701\tx2340\tx2880\tx3420\tx4860\tx5760\tx6660\tx6840 \tab \tab \tab Roedd {\b trwyn cam }\lquote da Julius Caesar. (gan Julius Caesar) \par \tab \tab \tab - Julius Caesar had a {\b crooked nose}. \par \tab \tab \tab Roedd trwyn Julius Caesar {\b yn gam}. \par \tab \tab \tab - Julius Caesar\rquote s nose was {\b crooked}. \par \tab \tab \tab Mae {\b llygaid glas} \lquote da\rquote r plant. (gan y plant) \par \pard \ri-440\widctlpar\tx709\tx1080\tx1701\tx2340\tx2880\tx3420\tx4860\tx5760\tx6660\tx6840 \tab \tab \tab - The children have{\b blue eyes}. \par \tab \tab \tab Mae llygaid y plant {\b yn las.} \par \tab \tab \tab - The children\rquote s eyes are {\b blue}. \par \pard \ri-440\widctlpar\tx709\tx1080\tx2340\tx2880\tx3420\tx4860\tx5760\tx6660\tx6840 \par \par \tab {\ul You\rquote ll remember from }{\b\ul Gwersi 2, 10, 16}{\ul and }{\b\ul 20}{\ul in particular that we always \par }\tab {\ul place \lquote }{\b\ul yn}{\ul \rquote in front of an adjective when it stands independently. \par } \par \tab {\ul The adjective which follows \lquote }{\b\ul yn}{\ul \rquote undergoes a Soft Mutation. \par \par }\tab {\ul Do you remember such sentences as the following? } \par \par \par \pard \ri-440\widctlpar\tx709\tx1080\tx1701\tx2340\tx2880\tx3420\tx4860\tx5760\tx6660\tx6840 \tab \tab \tab Mae hi\rquote {\b n boeth }yn y Sahara. \par \pard \ri-440\widctlpar\tx540\tx1080\tx1701\tx2340\tx2880\tx3420\tx4860\tx5760\tx6660\tx6840 \tab \tab \tab Roedd Marilyn Monroe {\b yn bert}. \par \tab \tab \tab \lquote Dw i\rquote {\b n dal}. \par \par \pard \ri-440\widctlpar\tx540\tx1080\tx2340\tx2880\tx3420\tx4860\tx5760\tx6660\tx6840 \par \pard \ri-440\widctlpar\tx709\tx1080\tx2340\tx2880\tx3420\tx4860\tx5760\tx6660\tx6840 \tab {\ul If we refer to more than one characteristic, we must repeat the}{\b\ul 'yn'}{\ul . \par \par }\pard \ri-440\widctlpar\tx540\tx1080\tx2340\tx2880\tx3420\tx4860\tx5760\tx6660\tx6840 {\ul \par }\pard \ri-440\widctlpar\tx540\tx1080\tx1701\tx2340\tx2880\tx3420\tx4860\tx5760\tx6660\tx6840 \tab \tab \tab Mae gwallt Emyr {\b yn fyr} ac {\b yn gyrliog. \par \tab \tab \tab }- Emyr's hair is {\b short }and{\b curly. \par }\pard \ri-440\widctlpar\tx540\tx1080\tx2700\tx2880\tx4320\tx4860\tx5760\tx6660\tx6840 {\b \par }\pard \ri-440\widctlpar\tx540\tx1701\tx2160\tx2880\tx4680\tx6020\tx6840 \tab \tab Roedd llygaid Elin {\b yn fawr }ac {\b yn las.} \par \tab \tab - Elin\rquote s eyes were {\b large }and{\b blue}. \par \pard \ri-440\widctlpar\tx540\tx1080\tx2160\tx2880\tx4680\tx6020\tx6840 \tab \tab \tab \par \par \pard \ri-440\widctlpar\tx284\tx709\tx1080\tx2160\tx2880\tx4680\tx6020\tx6840 \tab 7.\tab {\b\ul Sgwrs} \par \pard \ri-440\widctlpar\tx540\tx1080\tx2160\tx2880\tx4680\tx6020\tx6840 \tab \par \pard \ri-720\widctlpar\tx540\tx1080\tx2700\tx2880\tx4320\tx4860\tx5760\tx6660\tx6840 \tab \par \pard \fi-1340\li1880\ri-720\widctlpar\tx540\tx1080\tx2880\tx3240\tx4320\tx5040\tx5760\tx6480\tx6840 \tab {\ul Cennard}:\tab Mae cwestiwn 'da fi i ti, Nigel. Mae e'n dal, yn denau ac \tab yn olau. Mae e'n dod o Abertawe'n wreiddiol ac mae e'n \tab Dori. Pwy ydy e? \par \pard \fi-1340\li1880\ri-720\widctlpar\tx540\tx1080\tx2880\tx3240\tx4320\tx5040\tx5760\tx6480\tx6840 \tab {\ul Nigel}:\tab \tab Michael Heseltine, wrth gwrs. Cwestiwn hawdd iawn! \tab Nawr cwestiwn i ti. Mae e'n dal. Mae gwallt byr, \tab cyrliog 'da fe ac mae e'n gallu rhedeg yn dda iawn. Pwy \tab ydy e, Cennard? \par \pard \fi-1340\li1880\ri-720\widctlpar\tx540\tx1080\tx2880\tx3240\tx4320\tx5040\tx5760\tx6480\tx6840 \tab {\ul Cennard}:\tab Ydy e'n chwarae rygbi? \par \tab {\ul Nigel}:\tab \tab Nac ydy, ond mae e'n dod o Gaerdydd. \par \tab {\ul Cennard}:\tab Colin Jackson? \par \tab {\ul Nigel}:\tab \tab Iawn, unwaith eto. \par \pard \fi-1340\li1880\ri-720\widctlpar\tx540\tx1080\tx2880\tx3240\tx4320\tx5040\tx5760\tx6480\tx6840 \tab {\ul Cennard}:\tab Un cwestiwn i orffen. Mae hi'n dal ac yn denau. Mae \tab wyneb crwn 'da hi ac mae hi'n bert iawn. Mae hi'n \tab gweithio ar y teledu. \par \pard \fi-1340\li1880\ri-720\widctlpar\tx540\tx1080\tx2880\tx3240\tx4320\tx5040\tx5760\tx6480\tx6840 \tab {\ul Nigel}:\tab \tab Ydy hi'n dod o Gymru? \par \tab {\ul Cennard}:\tab Ydy. \par \tab {\ul Nigel}:\tab \tab Oes map 'da hi? \par \tab {\ul Cennard}:\tab Oes. \par \tab {\ul Nigel}:\tab \tab Ac mae hi'n dweud, 'Mae hi'n bwrw glaw yng Nghymru' \par \tab \tab \tab bob dydd. \par \tab {\ul Cennard}:\tab Ydy, rwyt ti'n iawn unwaith eto. \par \tab {\ul Nigel}:\tab \tab Ydw, wrth gwrs. Michael Fish !!! \par \par \par \pard \fi-1340\li1880\ri-900\widctlpar\tx540\tx1080\tx2880\tx3240\tx4320\tx5040\tx5760\tx6480\tx6840 wrth gwrs\tab \tab -\tab of course\tab \tab \tab hawdd\tab \tab -\tab easy \par gallu\tab \tab \tab -\tab to be able to (can)\tab unwaith eto\tab -\tab once again \par i orffen\tab \tab -\tab to finish\tab \tab \tab dweud\tab \tab -\tab to say \par bwrw glaw\tab \tab -\tab to rain\tab \tab \tab bob dydd\tab \tab -\tab every day \par \par \par \par \par \par \par \par \par \par \par \par \par \par \par \par \par \par \par \par \par \par \par \par \par \par \par \par \par \par \par \par \par \par \par \par \par \par \par \par {\ul \par }}