{\rtf1\ansi \deff114\deflang1033{\fonttbl{\f114\fnil\fcharset0\fprq2 Padarn;}}{\colortbl;\red0\green0\blue0;\red0\green0\blue255;\red0\green255\blue255;\red0\green255\blue0;\red255\green0\blue255;\red255\green0\blue0; \red255\green255\blue0;\red255\green255\blue255;\red0\green0\blue128;\red0\green128\blue128;\red0\green128\blue0;\red128\green0\blue128;\red128\green0\blue0;\red128\green128\blue0;\red128\green128\blue128;\red192\green192\blue192;}{\stylesheet{\widctlpar \f114 \snext0 Normal;}{\*\cs10 \additive Default Paragraph Font;}{\s15\widctlpar\tqc\tx4153\tqr\tx8306 \f114 \sbasedon0\snext15 footer;}{\*\cs16 \additive\sbasedon10 page number;}}{\info{\title Sgript W11}{\author Âé¶¹Éç}{\operator Âé¶¹Éç} {\creatim\yr2000\mo10\dy16\hr11\min47}{\revtim\yr2000\mo12\dy18\hr16\min12}{\printim\yr2000\mo6\dy9\hr11\min35}{\version2}{\edmins0}{\nofpages9}{\nofwords1190}{\nofchars6784}{\*\company Âé¶¹Éç}{\vern57395}}\paperw11880\paperh16820 \widowctrl\ftnbj\aenddoc\pgnstart61\hyphhotz0\sprstsp\otblrul\brkfrm\sprstsm\truncex\nolead\msmcap\hyphcaps0\fracwidth \fet0\sectd \sbknone\pgnrestart\pgnstarts61\linex0\headery709\footery709\colsx709\endnhere {\footer \pard\plain \s15\widctlpar\tqc\tx4153\tqr\tx8306\pvpara\phmrg\posxr\posy0 \f114 {\field{\*\fldinst {\cs16 PAGE }}{\fldrslt {\cs16\lang1024 64}}}{\cs16 \par }\pard \s15\ri360\widctlpar\tqc\tx4153\tqr\tx8306 \par }{\*\pnseclvl1\pnucrm\pnstart1\pnindent720\pnhang{\pntxta .}}{\*\pnseclvl2\pnucltr\pnstart1\pnindent720\pnhang{\pntxta .}}{\*\pnseclvl3\pndec\pnstart1\pnindent720\pnhang{\pntxta .}}{\*\pnseclvl4\pnlcltr\pnstart1\pnindent720\pnhang{\pntxta )}}{\*\pnseclvl5 \pndec\pnstart1\pnindent720\pnhang{\pntxtb (}{\pntxta )}}{\*\pnseclvl6\pnlcltr\pnstart1\pnindent720\pnhang{\pntxtb (}{\pntxta )}}{\*\pnseclvl7\pnlcrm\pnstart1\pnindent720\pnhang{\pntxtb (}{\pntxta )}}{\*\pnseclvl8\pnlcltr\pnstart1\pnindent720\pnhang {\pntxtb (}{\pntxta )}}{\*\pnseclvl9\pnlcrm\pnstart1\pnindent720\pnhang{\pntxtb (}{\pntxta )}}\pard\plain \widctlpar\tx3402 \f114 {\b \tab }{\b\ul GWERS 32}{\b \par \par \tab \tab \tab \tab \par }\pard \widctlpar {\b\ul CYFLWYNYDD:}{\b }{\b\ul BASIL DAVIES \par \par \par NOD}{\b :\tab Dysgu trin arian - learning (how) to handle money. \par \par } \par \pard \widctlpar\tx540\tx1080 \par \pard \widctlpar\tx567\tx1080 \tab {\ul Geirfa} \par \pard \widctlpar \par \pard \widctlpar\tx1276\tx2160\tx2520\tx2977\tx3686\tx5103\tx5760\tx6521\tx7088 \tab punt f\tab \tab \tab - \tab pound\tab ceiniog f\tab -\tab penny \par \pard \widctlpar\tx1276\tx2977\tx3686\tx4500\tx5103\tx5760\tx6521\tx7088 \tab punnoedd\tab - \tab pounds\tab \tab ceiniogau\tab -\tab pence \par \pard \widctlpar\tx1080\tx2160\tx2520\tx4500\tx5760\tx6300 \par \pard \widctlpar\tx1276\tx2977\tx3686\tx5103\tx6521\tx7088 \tab pwys\tab -\tab lb\tab galwyn f\tab -\tab gallon \par \pard \widctlpar\tx1276\tx2977\tx3686\tx5103\tx6521 \tab kilo\tab -\tab kilo\tab litr\tab - litre \par \pard \widctlpar\tx1276\tx2977\tx3686\tx5103\tx6521\tx7088 \tab owns f\tab -\tab ounce\tab chwarter\tab -\tab quarter \par \pard \widctlpar \par \pard \widctlpar\tx1276\tx2977\tx3686\tx5103\tx6521\tx7088 \tab caws\tab -\tab cheese\tab afal(au)\tab -\tab apple(s) \par \pard \widctlpar\tx1276\tx2160\tx2520\tx2977\tx3686\tx4500\tx5103\tx5760\tx6300\tx6521\tx7088 \tab baco\tab \tab \tab -\tab tobacco\tab \tab oren(nau) f\tab -\tab orange(s) \par \pard \fi720\ri-934\widctlpar\tx1276\tx2977\tx3686\tx5103\tx6521\tx7088 \tab pethau\tab -\tab things \tab carden\tab -\tab credit card \par \pard \widctlpar\tx1080\tx2160\tx2520\tx4500\tx5760\tx6300 \tab \tab \tab \tab gredyd f \par \pard \widctlpar\tx1276\tx2160\tx2977\tx3686\tx4500\tx5103\tx5760\tx6521\tx7088 \tab gwin\tab \tab -\tab wine\tab \tab losin\tab \tab -\tab sweets \par \tab (e)sgidiau\tab -\tab shoes\tab \tab tocyn(nau)\tab -\tab ticket(s) \par \tab gwyliau\tab \tab -\tab holiday(s) \par \par \pard \widctlpar\tx1276\tx2160\tx2520\tx2977\tx3686\tx4500\tx5103\tx5760\tx6521\tx7088 \tab eisiau\tab \tab \tab -\tab to want \tab gwerthu\tab -\tab to sell \par \pard \widctlpar\tx1080\tx2160\tx2520\tx4500\tx5760\tx6300 \par \pard \ri-1076\widctlpar\tx1276\tx2977\tx3686\tx5103\tx6521\tx7088 \tab Dyma\tab -\tab Here's\tab i fod yn \tab -\tab to be honest \par \pard \ri-1076\widctlpar\tx1276\tx2977\tx3686 \tab ar y ffordd\tab -\tab on the way\tab onest \par \pard \ri-1076\widctlpar\tx1276\tx2977\tx3686\tx5103\tx6521\tx7088 \tab si\'f0r o fod\tab -\tab sure to \tab pob math o\tab -\tab all kinds of \par \tab benthyg\tab -\tab the loan of \tab y llog ar\tab -\tab the interest on \par \pard \widctlpar\tx1276\tx2977\tx3686\tx5103\tx6521\tx7088 \tab dim byd\tab -\tab nothing \par \par \tab Faint?\tab -\tab How much?\tab \par \par \tab digon\tab -\tab enough \tab mwy\tab -\tab more \par \pard \ri-792\widctlpar\tx1276\tx2977\tx3686\tx5103\tx6521\tx7088 \tab ardderchog\tab -\tab excellent\tab llawer\tab -\tab much, a lot \par \pard \widctlpar\tx1276\tx2977\tx3686\tx5103\tx6521\tx7088 \par \par \par \par \par \par \par \par \par {\b\ul RHAN 1} \par \par \par \par \pard \widctlpar\tx284\tx709\tx1276\tx2977\tx3686\tx5103\tx6521\tx7088 \tab 1.\tab {\b\ul You know your numbers up to 10 \par }{\b \par }\pard \widctlpar\tx540\tx1080\tx2160\tx2520\tx3240\tx3960\tx4500\tx5760\tx6300 {\b \par }\pard \widctlpar\tx540\tx1276\tx2127\tx2520\tx2835\tx3240\tx3960\tx4678\tx5529\tx6237 \tab \tab 1 \tab -\tab \tab un\tab \tab \tab 2 \tab - \tab dau / dwy\tab \par \pard \ri-792\widctlpar\tx540\tx1276\tx2127\tx2520\tx2835\tx3240\tx3960\tx4678\tx5529\tx6237 \tab \tab 3 \tab - \tab tri / tair\tab \tab 4 \tab - \tab pedwar / pedair\tab \par \pard \widctlpar\tx540\tx1276\tx2127\tx2520\tx2835\tx3240\tx3960\tx4678\tx5529\tx6237 \tab \tab 5\tab - \tab pum(p)\tab \tab 6 \tab - \tab chwe(ch) \par \pard \widctlpar\tx540\tx1276\tx2127\tx2835\tx3240\tx3960\tx4678\tx5529\tx6237 \tab \tab 7 \tab - \tab saith\tab \tab 8\tab - \tab wyth\tab \par \pard \widctlpar\tx540\tx1276\tx2127\tx2520\tx2835\tx3240\tx3960\tx4500\tx4536\tx5529\tx6237 \tab \tab 9 \tab - \tab naw\tab \tab \tab 10 \tab - \tab deg \par \par \pard \widctlpar\tx540\tx1080\tx2160\tx2520\tx3240\tx3960\tx4500\tx5760\tx6300 \par \pard \widctlpar\tx284\tx709 \tab 2.\tab {\b\ul punt\tab - a pound} \par {\b\ul \par }\pard \widctlpar {\b\ul \par }\pard \li720\widctlpar This is a {\b feminine}, singular noun and so the {\b feminine} forms of 2, 3 and 4 must be used. Remember also that as with all nouns, we use the {\b singular} form ({\b punt}) after numbers. \par \pard \widctlpar \par \par \pard \widctlpar\tx1276 \tab {\cchs256 \'a3}1\tab -\tab punt\tab (un {\b b}unt)\tab {\cchs256 \'a3}2\tab -\tab dwy {\b b}unt \par \tab {\cchs256 \'a3}3\tab -\tab tair punt\tab \tab {\cchs256 \'a3}4\tab -\tab pedair punt \par \tab {\cchs256 \'a3}5\tab -\tab pum punt\tab \tab {\cchs256 \'a3}6\tab -\tab chwe {\b ph}unt \par \tab {\cchs256 \'a3}7\tab -\tab saith punt\tab \tab {\cchs256 \'a3}8\tab -\tab wyth punt \par \tab {\cchs256 \'a3}9\tab -\tab naw punt\tab \tab {\cchs256 \'a3}10\tab -\tab deg punt \par \par \pard \widctlpar \par \pard \widctlpar\tx709\tx1843\tx2410 \tab {\ul Notice:}\tab \par \par \pard \widctlpar\tx709\tx1276\tx1843\tx2410 \tab (a) \tab {\ul The Soft Mutation after }{\b\ul \lquote un\rquote }{\ul and }{\b\ul \lquote dwy\rquote }{\b \par }\pard \widctlpar\tx709\tx1843\tx2410 {\b \par }\pard \widctlpar {\b \par }\pard \widctlpar\tx2268\tx3261 \tab un {\b b}unt, dwy {\b b}unt \par \pard \widctlpar\tx2694 \par \par \pard \li-142\widctlpar\tx1276\tx2410 \tab There is no real ned to use \lquote {\b un bunt\rquote }. We can just say \lquote {\b punt}\rquote - \tab unless we need to emphasize the number for some reason. \par \pard \li2580\widctlpar \par \par \pard \widctlpar\tx709\tx1276\tx1843\tx2410 \tab (b)\tab {\ul The Aspirate Mutation after \lquote }{\b\ul chwe\rquote \par }\pard \widctlpar\tx1843\tx2410 \par \pard \widctlpar\tx709 \par \pard \widctlpar\tx2268\tx2694\tx3261 \tab chwe {\b ph}unt \par \pard \widctlpar\tx2694\tx3544 \par \pard \widctlpar \par \pard \widctlpar\tx1843\tx2410 \par \pard \widctlpar\tx709\tx1276\tx1843\tx2410 \tab (c)\tab {\ul The way the final letter of both \lquote }{\b\ul pump}{\ul \rquote and \lquote }{\b\ul chwech}{\ul \rquote }{\b }{\ul are omitted } \par \tab \tab {\ul in front of a noun} \par \pard \widctlpar\tx2410 \par \par \pard \widctlpar\tx2268\tx3261 \tab {\b pum} punt; {\b chwe} phunt. \par \pard \widctlpar\tx3261 \par \pard \widctlpar \par \tab As always - the advice is, don't learn rules - learn phrases parrot \tab fashion so that e.g. \lquote {\b pum punt\rquote , \lquote dwy bunt\rquote } and \lquote {\b chwe phunt\rquote } become \tab automatic. \par {\b \tab \tab \tab \tab \tab \tab \tab \tab \par } \par \pard \widctlpar\tx284\tx709 2.\tab \tab {\b\ul ceiniog\tab -\tab penny \par }{\b \par }\pard \widctlpar {\b \par }\tab This is another {\b feminine} singular noun, so the same rules apply as to \par \tab '{\b pun}t'. \par \par \pard \widctlpar\tx1276\tx2127\tx2835 \par \pard \widctlpar\tx1276\tx2127 \tab 1p\tab -\tab ceiniog\tab \tab 2p\tab -\tab dwy {\b g}einiog \par \tab 3p\tab -\tab tair ceiniog\tab \tab 4p\tab -\tab pedair ceiniog \par \tab 5p\tab -\tab pum ceiniog\tab \tab 6p\tab -\tab chwe {\b ch}einiog \par \tab 7p\tab -\tab saith ceiniog\tab \tab 8p\tab -\tab wyth ceiniog \par \pard \widctlpar\tx1276\tx2127\tx2835\tx5103\tx5812\tx6521 \tab 9p\tab -\tab naw ceiniog 10p - deg ceiniog \par \pard \widctlpar \par \tab \par \pard \widctlpar\tx709 \tab Once again learn the following, in particular, parrot fashion: \par \par \pard \widctlpar \par \tab \tab {\b dwy geiniog; pum ceiniog; chwe cheiniog. \par } \par \tab \tab \par \pard \widctlpar\tx284\tx709 \tab 3.\tab {\ul Practise saying the following: \par \par }\pard \widctlpar {\ul \par }\tab \tab {\cchs256 \'a3}1 . 10\tab \tab -\tab punt deg ceiniog \par \tab \tab {\cchs256 \'a3}2 . 10\tab \tab -\tab dwy bunt deg ceiniog \par \tab \tab {\cchs256 \'a3}3 . 05\tab \tab -\tab tair punt pum ceiniog \par \tab \tab {\cchs256 \'a3}4 . 07\tab \tab -\tab pedair punt \tab saith ceiniog \par \tab \tab {\cchs256 \'a3}5 . 06\tab \tab -\tab pum punt chwe cheiniog \par \tab \tab {\cchs256 \'a3}6 . 02\tab \tab -\tab chwe phunt dwy geiniog \par \par \par \par \par \par \par \par \pard \widctlpar\tx284\tx709 \tab 4.\tab \tab There are two ways of counting from 11-100 in Welsh. The traditional \tab \tab way (and at times quite complicated!) is based on the unit of 20. \tab \tab \tab You've seen four of these numbers when learning to tell the time. \par \pard \widctlpar \par \par \pard \fi720\widctlpar \tab \tab 11\tab -\tab un ar ddeg \par \pard \widctlpar \tab \tab \tab 12\tab -\tab deuddeg \par \tab \tab \tab 20\tab -\tab ugain \par \tab \tab \tab 25\tab -\tab pump ar hugain \par \par \par \pard \widctlpar\tx284\tx709 \tab 5.\tab But there is another system based on 10, which is more recent and far \tab \tab easier and which we can use at this stage. \par \pard \widctlpar \par \par \pard \ri-509\widctlpar\tx709 \tab {\b\ul 11 - 19 can be counted by adding the numbers 1 - 9 on to the base \lquote un deg\rquote \par }{\b \par }\pard \widctlpar \par \pard \ri-651\widctlpar\tx1276 \tab 11\tab -\tab un deg un\tab \tab 12\tab -\tab un deg dau / dwy \par \pard \ri-934\widctlpar\tx1276 \tab 13\tab -\tab un deg tri / tair\tab 14\tab -\tab un deg pedwar / pedair \par \pard \widctlpar\tx1276 \tab 18\tab -\tab un deg wyth\tab \tab 19\tab -\tab un deg naw \par \pard \widctlpar \par \par \pard \widctlpar\tx1701 \tab {\cchs256 \'a3}11 . 15\tab -\tab un deg un punt un deg pum (ceiniog){\b \tab \par \tab }{\cchs256 \'a3}12 . 18\tab -\tab un deg dwy punt un deg wyth (ceiniog) \par \tab {\cchs256 \'a3}13 . 14\tab -\tab un deg tair punt un deg pedair (ceiniog) \par \pard \widctlpar \par \par \pard \ri-1359\widctlpar\tx284\tx709 \tab 6.\tab {\b\ul 21 - 29 can be counted by adding the numbers 1 - 9 on to the base \lquote dau ddeg\rquote } \par \par \pard \widctlpar \par \pard \ri-1076\widctlpar\tx1276 \tab 21\tab -\tab dau ddeg un\tab \tab 22\tab -\tab dau ddeg dau / dwy \par \pard \ri-1359\widctlpar\tx1276 \tab 23\tab -\tab dau ddeg tri / tair\tab 24\tab -\tab dau ddeg pedwar / pedair \par \pard \ri-360\widctlpar\tx1276 \tab 25\tab -\tab dau ddeg pump\tab 29\tab -\tab dau ddeg naw \par \pard \ri-360\widctlpar \par \par \pard \ri-360\widctlpar\tx1701 \tab {\cchs256 \'a3}22 . 25\tab -\tab dau ddeg dwy punt dau ddeg pum (ceiniog) \par \tab {\cchs256 \'a3}25 . 10\tab -\tab dau ddeg pum punt deg (ceiniog) \par \tab {\cchs256 \'a3}23 . 28\tab -\tab dau ddeg tair punt dau ddeg wyth (ceiniog) \par \pard \ri-360\widctlpar \par \par \par \par \par \par \par \par \par \pard \ri-360\widctlpar\tx284\tx709 \tab 7.\tab {\b\ul 31 - 39 can be counted by adding the numbers 1 - 9 on to the base \lquote tri deg\rquote \par }{\ul \par }\pard \ri-360\widctlpar {\ul \par }\pard \ri-934\widctlpar\tx1276 \tab 36\tab -\tab tri deg chwech\tab 34\tab -\tab tri deg pedwar / pedair \par \par \pard \ri-360\widctlpar \tab \par \pard \ri-360\widctlpar\tx1701 \tab {\cchs256 \'a3}35 . 30\tab -\tab tri deg pum punt tri deg (ceiniog) \par \tab {\cchs256 \'a3}32 . 39\tab -\tab tri deg dwy punt tri deg (naw ceiniog) \par \par \par \pard \ri-934\widctlpar\tx284\tx709 \tab 8.\tab {\b\ul 41 - 49 can be counted by adding the numbers 1-9 on to the base \lquote pedwar deg\rquote \par } \par \pard \ri-360\widctlpar \par \pard \ri-934\widctlpar\tx1276 \tab 42\tab -\tab pedwar deg dau / dwy\tab 47\tab -\tab pedwar deg saith \par \par \pard \ri-360\widctlpar \par \pard \ri-360\widctlpar\tx1701 \tab {\cchs256 \'a3}42 . 35\tab -\tab pedwar deg dwy punt tri deg pum (ceiniog) \par \tab {\cchs256 \'a3}48 . 20\tab -\tab pedwar deg wyth punt dau ddeg (ceiniog) \par \pard \ri-360\widctlpar \par \par \pard \ri-360\widctlpar\tx284\tx709 \tab 9.\tab {\ul You'll notice that, as with the English '}{\b\ul pence}{\ul ' - it's possible to omit the} \tab \tab \tab {\ul word '}{\b\ul ceiniog}{\ul ' in the above examples}.{\ul \par }\pard \widctlpar {\ul \par } \par \pard \widctlpar\tx284 10.\tab {\ul As }{\b\ul ceiniog}{\ul and }{\b\ul punt}{\ul are feminine nouns, we must use the forms }{\b\ul dwy}, \tab \tab {\b\ul tair}{\ul and }{\b\ul pedair}{\ul with them. But in the higher numbers - e.g. 12, 23,} \tab \tab {\ul 64, 92, 73, 84 etc it is acceptable to use the masculine forms.} \par \pard \li720\widctlpar \par \pard \li1440\widctlpar \tab \par e.g.\tab {\cchs256 \'a3}2 - {\b dwy} bunt\tab {\cchs256 \'a3}3 - {\b tair} punt\tab \tab {\cchs256 \'a3}4 - {\b pedair} punt \par \par \par but\tab {\cchs256 \'a3}22 . 33 \tab -\tab dau ddeg{\b dau} punt tri deg {\b tri }ceiniog \par \pard \li1440\ri-934\widctlpar \tab {\cchs256 \'a3}53 . 74\tab -\tab pum deg{\b tri} punt saith deg {\b pedwar }ceiniog \par \tab {\cchs256 \'a3}94 . 62\tab -\tab naw deg{\b pedwar} punt chwe deg {\b dau} ceiniog \par \pard \widctlpar \tab \par \pard \widctlpar\tx284\tx709 \par \pard \widctlpar {\ul \par }{\b\ul RHAN 2}{\ul \par \par } \par \pard \widctlpar\tx284\tx709 \tab 1.\tab {\ul The other bases are: \par \par }\pard \widctlpar {\ul \par }\pard \widctlpar\tx1276\tx1701\tx2410 \tab \tab {\b 50\tab -\tab pum deg\tab 60 -\tab chwe deg \par \tab \tab 70\tab -\tab saith deg\tab 80 -\tab wyth deg \par \tab \tab 90\tab -\tab naw deg \par }\pard \widctlpar \tab \tab \tab \tab \tab \tab \tab \tab \tab \tab \par \pard \ri-360\widctlpar\tx1276\tx2127\tx2835\tx4820\tx5812\tx6521 \tab 58\tab -\tab pum deg wyth\tab 61\tab -\tab chwe deg un \par \tab 77\tab -\tab saith deg saith\tab 82\tab -\tab wyth deg dau/dwy \par \tab 99\tab -\tab naw deg naw 100\tab -\tab cant \par \pard \ri-360\widctlpar \par \par \pard \ri-360\widctlpar\tx1701 \tab {\cchs256 \'a3}100\tab \tab -\tab can punt \par \tab {\cchs256 \'a3} 65 . 10\tab \tab -\tab chwe deg pum punt deg (ceiniog) \par \tab {\cchs256 \'a3} 98 . 30\tab \tab -\tab naw deg wyth punt tri deg (ceiniog) \par \pard \ri-1076\widctlpar\tx1701 \tab {\cchs256 \'a3} 77 . 99\tab \tab -\tab saith deg saith punt naw deg naw (ceiniog) \par \par \par \pard \ri-1076\widctlpar\tx284\tx709\tx1701 \tab 2.\tab {\b\ul Note also how we can say: \par }\pard \ri-1076\widctlpar\tx1701 {\ul \par }\pard \ri-360\widctlpar {\ul \par }\pard \ri-360\widctlpar\tx1276 \tab 50p\tab -\tab hanner can ceiniog \par \tab {\cchs256 \'a3}50\tab -\tab hanner can punt \par \pard \ri-360\widctlpar \par \par \pard \ri-360\widctlpar\tx284\tx709 \tab 3.\tab {\ul Faint }{\b\ul ydy}{\ul ('r)......?\tab -\tab How much is / are (the)......? \par } \par \pard \ri-360\widctlpar \par \pard \ri-360\widctlpar\tx1276 \tab {\b Faint ydy'r} 'sgidiau? \par \tab - {\b How much are} the shoes? \par \tab {\b Faint ydy'r} bil ff{\cchs256 \'99}n? \par \tab - {\b How much is} the 'phone bill? \par \par \pard \ri-360\widctlpar\tx1276\tx1701 \tab {\b Faint ydy'r} tocynnau i'r g{\cchs256 \'90}m? \par \pard \ri-360\widctlpar\tx1276 \tab - {\b How much are} the tickets for the game? \par \par \pard \ri-360\widctlpar \par \pard \ri-360\widctlpar\tx284\tx709 \tab 4.\tab {\ul Faint }{\b\ul oedd}{\ul (y)......?\tab -\tab How much was / were (the)......? \par } \par \pard \ri-360\widctlpar \par \pard \ri-360\widctlpar\tx1276 \tab {\b Faint oedd} y gwyliau? \par \tab - {\b How much was} the holiday? \par \par \tab {\b Faint oedd} y gwin? \par \tab - {\b How much was} the wine? \par \par \tab {\b Faint oedd} y car? \par \tab - {\b How much was} the car? \par \tab \par \tab {\b Faint oedd} car Bob? \par \tab - {\b How much was} Bob\rquote s car? \par \par \pard \ri-360\widctlpar \par \par \par \pard \ri-360\widctlpar\tx284\tx709 \tab 5.\tab {\ul \tab To reply, keep it simple - just give the amount. There is no need for a} \tab \tab \tab {\ul complete sentence. \par } \par \par \pard \ri-360\widctlpar\tx1276 \tab Faint ydy'r 'sgidiau? \par \tab - Tri deg punt. \par \par \tab Faint oedd y bil? \par \tab - Pum deg punt chwe deg saith ceiniog. \par \pard \ri-360\widctlpar \par \par \pard \ri-1076\widctlpar\tx284\tx709 \tab 6.\tab \tab {\ul When specifiying weights / measures etc. in English we say \lquote }{\b\ul per\'85.}{\ul \rquote or \lquote }{\b\ul a\'85.}{\ul \rquote } \par \pard \widctlpar \par \tab \tab \par \pard \widctlpar\tx1276\tx1701 \tab \tab How much {\b per} pound / {\b a} pound are the potatoes? \par \tab \tab The apples are so much {\b per} kilo / {\b a} kilo. \par \pard \widctlpar \par \par \pard \widctlpar\tx709\tx1276 \tab {\ul In Welsh we use }{\b\ul 'y' ( or }{\ul \lquote }{\b\ul yr\rquote in front of a vowel ).} \par \pard \widctlpar \par \pard \widctlpar\tx1276 {\i\ul \par }\pard \widctlpar\tx1276\tx1701 {\b\i \tab \tab }Faint {\b y} pwys / {\b yr }owns? \par \tab \tab xxxx {\b y} kilo. \par \par \pard \widctlpar\tx1276 \par \tab Faint {\b y litr }/ {\b y galwyn} ydy'r petrol? \par \tab - How much {\b a litre /a gallon}\~is the petrol? \par \par \tab Faint {\b y pwys} oedd y caws? \par \tab - How much {\b a pound} was the cheese? \par \par \pard \widctlpar \par \pard \widctlpar\tx709 \tab {\ul We can specify in our replies too \par } \par \pard \widctlpar \par \pard \widctlpar\tx1276 \tab Faint ydy'r afalau? \par \tab - Punt wyth deg (ceiniog) {\b y kilo}. \par \pard \widctlpar \par \pard \widctlpar\tx1276 \tab Faint oedd y baco? \par \tab - Dwy bunt {\b yr owns}. \par \par \par \par \par \par \par \par \par \pard \widctlpar\tx284\tx709 \tab 7.\tab {\b\ul each \tab -\tab yr un \par }{\b \par }\pard \widctlpar {\b \par }\tab \tab Faint {\b yr un} ydy'r orennau? \par \tab \tab - How much {\b each} are the oranges? \par \par \tab \tab Dau ddeg chwe cheiniog {\b yr un}. \par \tab \tab - Twenty six pence {\b each}. \par \par \par \pard \widctlpar\tx284\tx709 \tab 8.\tab {\b\ul Sgwrs}\tab \tab \tab \tab \tab \tab \tab \tab \tab \tab \par \pard \widctlpar \par \par \tab \tab {\ul Basil}:\tab \tab Oes arian 'da ti, Nigel? \par \tab \tab {\ul Nigel}:\tab \tab Oes. Mae wyth punt.\'85.naw deg ceiniog 'da fi. \par \pard \ri-792\widctlpar \tab \tab {\ul Basil}:\tab \tab Does dim ceiniog 'da fi ac mae rhaid i fi brynu petrol.\tab \tab \tab {\ul Nigel}:\tab \tab Oes carden gredyd 'da ti?\tab \par \pard \widctlpar \tab \tab {\ul Basil}:\tab \tab Nac oes. Does dim byd 'da fi.\tab \par \pard \ri-934\widctlpar \tab \tab {\ul Nigel}:\tab \tab Dyma bum punt i ti. Ydy pum punt yn ddigon? Dydw i \tab \tab \tab \tab ddim yn gallu rhoi mwy i ti achos 'dw i eisiau arian i \tab \tab \tab \tab \tab brynu carden ben - blwydd i fy ffrind yn y gwaith. \par \tab \tab {\ul Basil}:\tab \tab Mae pum punt yn ardderchog. 'Dw i ddim eisiau llawer \par \pard \li2880\widctlpar o betrol. Faint y galwyn ydy petrol yn y garej wrth y Âé¶¹Éç?\tab \tab \tab \tab \tab \par \pard \ri-1076\widctlpar \tab \tab {\ul Nigel}:\tab \tab I fod yn onest, 'dw i ddim yn gwybod. 'Dw i'n prynu \tab \tab \tab \tab petrol ar y ffordd i'r gwaith. \par \pard \widctlpar \tab \tab {\ul Basil}:\tab \tab 'Dw i eisiau prynu'r 'South Wales Echo' hefyd. \par \tab \tab {\ul Nigel}:\tab \tab Pam rwyt ti eisiau'r 'Echo'?\tab \tab \par \tab \tab {\ul Basil}:\tab \tab 'Dw i eisiau darllen am y gemau rygbi neithiwr. \par \pard \ri-934\widctlpar \tab \tab {\ul Nigel}:\tab \tab Ydyn nhw'n gwerthu'r papur yn y garej?\tab \tab \tab \tab {\ul Basil}:\tab \tab Ydyn, si\'f0r o fod. Mae pob garej yn gwerthu papurau a \tab \tab \tab \tab losin a phob math o bethau nawr. Wel, diolch yn fawr \tab \tab \tab \tab am fenthyg yr arian. \par \pard \ri-1076\widctlpar \tab \tab {\ul Nigel}:\tab \tab Gyda llaw, beth ydy'r gair Cymraeg am 'interest'.... \par \pard \widctlpar \tab \tab \tab \tab 'financial interest'?\tab \par \tab \tab {\ul Basil}:\tab \tab Llog.\tab \tab \par \tab \tab {\ul Nigel}:\tab \tab Wyt ti eisiau gwybod faint ydy'r llog ar.... bum \tab \tab \tab \tab punt......? !!\tab \par \par \par \tab \par \par \tab \tab \tab \tab \tab \tab \tab \tab \tab \tab {\ul \par \par }\tab \tab \tab \tab {\b \par \tab } \par \par {\b \tab } \par \par \tab \par \tab \tab \par \tab \tab \tab \par \tab \tab \par \pard \widctlpar\tx540\tx1080\tx2160\tx2520\tx3240\tx3960\tx4500\tx5760\tx6300 \tab \tab \par \tab \par \pard \widctlpar\tx1080\tx2160\tx2520\tx4500\tx5760\tx6300 \par \par \pard \widctlpar\tx540\tx1080\tx1620\tx2160\tx2700\tx3420\tx3780\tx4320\tx4860\tx5400 \tab \par }