{\rtf1\ansi \deff57\deflang1033{\fonttbl{\f57\fnil\fcharset0\fprq2 Padarn;}}{\colortbl;\red0\green0\blue0;\red0\green0\blue255;\red0\green255\blue255;\red0\green255\blue0;\red255\green0\blue255;\red255\green0\blue0; \red255\green255\blue0;\red255\green255\blue255;\red0\green0\blue128;\red0\green128\blue128;\red0\green128\blue0;\red128\green0\blue128;\red128\green0\blue0;\red128\green128\blue0;\red128\green128\blue128;\red192\green192\blue192;}{\stylesheet{\widctlpar \f57 \snext0 Normal;}{\*\cs10 \additive Default Paragraph Font;}{\s15\widctlpar\tqc\tx4153\tqr\tx8306 \f57 \sbasedon0\snext15 footer;}{\*\cs16 \additive\sbasedon10 page number;}}{\info{\title WYTHNOS 71}{\author Âé¶¹Éç}{\operator Âé¶¹Éç} {\creatim\yr2000\mo8\dy31\hr14\min51}{\revtim\yr2001\mo1\dy18\hr14\min42}{\printim\yr2001\mo1\dy18\hr11\min55}{\version2}{\edmins0}{\nofpages4}{\nofwords601}{\nofchars3429}{\*\company Âé¶¹Éç}{\vern57395}}\paperw11880\paperh16820 \widowctrl\ftnbj\aenddoc\pgnstart61\hyphhotz0\sprstsp\otblrul\brkfrm\sprstsm\truncex\nolead\msmcap\hyphcaps0\fracwidth \fet0\sectd \sbknone\pgnrestart\pgnstarts61\linex0\headery709\footery709\colsx709\endnhere {\footer \pard\plain \s15\widctlpar\tqc\tx4153\tqr\tx8306\pvpara\phmrg\posxr\posy0 \f57 {\field{\*\fldinst {\cs16 PAGE }}{\fldrslt {\cs16\lang1024 61}}}{\cs16 \par }\pard \s15\ri360\widctlpar\tqc\tx4153\tqr\tx8306 \par }{\*\pnseclvl1\pnucrm\pnstart1\pnindent720\pnhang{\pntxta .}}{\*\pnseclvl2\pnucltr\pnstart1\pnindent720\pnhang{\pntxta .}}{\*\pnseclvl3\pndec\pnstart1\pnindent720\pnhang{\pntxta .}}{\*\pnseclvl4\pnlcltr\pnstart1\pnindent720\pnhang{\pntxta )}}{\*\pnseclvl5 \pndec\pnstart1\pnindent720\pnhang{\pntxtb (}{\pntxta )}}{\*\pnseclvl6\pnlcltr\pnstart1\pnindent720\pnhang{\pntxtb (}{\pntxta )}}{\*\pnseclvl7\pnlcrm\pnstart1\pnindent720\pnhang{\pntxtb (}{\pntxta )}}{\*\pnseclvl8\pnlcltr\pnstart1\pnindent720\pnhang {\pntxtb (}{\pntxta )}}{\*\pnseclvl9\pnlcrm\pnstart1\pnindent720\pnhang{\pntxtb (}{\pntxta )}}\pard\plain \widctlpar\tx3402 \f57 {\b \tab }{\b\ul GWERS 57}{\b \par \par \tab \tab \tab \tab \tab \par }\pard \widctlpar {\b\ul CYFLWYNYDD:}{\b }{\b\ul ANN M. JONES}{\b \par \par \par }\pard \ri-509\widctlpar {\b\ul NOD:}{\b Cymharu pobl, pethau a lleoedd (Comparing people, things and \par places - by using the Equative Degree of} {\b the adjective).} \par \pard \widctlpar \par \par \pard \widctlpar\tx567\tx1276\tx3060 \tab {\ul Geirfa \par }\pard \widctlpar\tx720\tx1440\tx3060 \par \par \pard \widctlpar\tx720\tx1276\tx2060\tx2420\tx2977\tx3686\tx5103\tx6521\tx7088 \tab \tab tal\tab \tab \tab -\tab tall\tab byr\tab -\tab short \par \pard \widctlpar\tx720\tx1276\tx2060\tx2420\tx2977\tx3686\tx5103\tx6020\tx6521\tx7088 \tab \tab tenau\tab \tab \tab -\tab thin\tab tew\tab \tab -\tab fat \par \pard \widctlpar\tx720\tx1276\tx2060\tx2977\tx3060\tx3686\tx4500\tx5103\tx6020\tx6521\tx7088 \tab \tab golau\tab \tab -\tab \tab light, fair\tab tywyll\tab \tab -\tab dark \par \pard \widctlpar\tx720\tx1276\tx2060\tx2420\tx2977\tx3686\tx4500\tx5103\tx6020\tx6521\tx7088 \tab \tab swnllyd\tab \tab -\tab noisy\tab \tab tawel \tab \tab -\tab quiet \par \tab \tab ifanc\tab \tab \tab -\tab young\tab \tab hen\tab \tab - \tab old \par \pard \ri-1340\widctlpar\tx720\tx1276\tx2520\tx2960\tx3686\tx5103\tx6521\tx7088 {\b \tab }\tab da\tab \tab - \tab good\tab drwg\tab - \tab bad, naughty \tab \par \pard \widctlpar\tx720\tx1276\tx2520\tx2960\tx3686\tx5103\tx6521\tx7088 \tab \tab mawr {\b \tab \tab }- \tab big, large\tab bach \tab - \tab small, little \par \pard \widctlpar\tx720\tx1276\tx2060\tx2420\tx2977\tx3686\tx4500\tx5103\tx6020\tx6521\tx7088 \par \pard \ri-509\widctlpar\tx720\tx1276\tx2835\tx2977\tx3686\tx4500\tx5103\tx5940\tx6200\tx6521\tx7088 \tab \tab pell\tab \tab -\tab far\tab \tab agos\tab \tab \tab -\tab near, close to \par \pard \widctlpar\tx720\tx1276\tx2977\tx3140\tx3686\tx4500\tx5103\tx5940\tx6521\tx7088 \tab \tab brwnt (SW) \tab -\tab \tab dirty\tab \tab gl{\cchs256 \'89}n\tab \tab -\tab clean \par \pard \ri-792\widctlpar\tx720\tx1276\tx2780\tx3140\tx4500\tx5103\tx5940\tx6200\tx6521\tx7088 \tab \tab budr (NW)\tab \tab \tab \tab prysur\tab \tab \tab -\tab busy \par \pard \ri-509\widctlpar\tx720\tx1276\tx2977\tx3140\tx3686\tx4500\tx5103\tx5940\tx6200\tx6521\tx7088 \tab \tab gwledig\tab -\tab \tab rural\tab \tab diwydiannol\tab -\tab industrial \tab \par \pard \widctlpar\tx720\tx1276\tx2977\tx3140\tx3686\tx4500\tx5103\tx5940\tx6200\tx6521\tx7088 \tab \tab sych\tab -\tab \tab dry\tab \tab gwlyb\tab \tab \tab -\tab wet \par \pard \widctlpar\tx720\tx1276\tx2700\tx2977\tx3060\tx3686\tx4680\tx5103\tx5840\tx6120\tx6521 \tab \tab oer \tab \tab -\tab \tab cold\tab \tab poeth\tab \tab \tab -\tab hot \par \pard \widctlpar\tx720\tx1276\tx1440\tx2700\tx2977\tx3686\tx5103\tx5840\tx6521 \tab \tab diddorol \tab \tab -\tab interesting\tab diflas\tab \tab -\tab boring \par \pard \widctlpar\tx720\tx1276\tx1440\tx2977\tx3060\tx3686\tx5103\tx5840\tx6521 \tab \tab melys \tab -\tab \tab sweet\tab sur\tab \tab -\tab sour \par \pard \ri-934\widctlpar\tx720\tx1276\tx1440\tx2977\tx3060\tx3686\tx4680\tx5103\tx5840\tx6120\tx6521 \tab \tab meddal\tab -\tab \tab soft \tab \tab caled \tab -\tab hard, difficult\tab \tab \tab byr\tab -\tab \tab short\tab \tab hir \tab -\tab long \par \pard \widctlpar\tx720\tx1276\tx2060\tx2420\tx2977\tx3686\tx4500\tx5103\tx6020\tx6521\tx7088 \tab \tab llaethog\tab \tab -\tab milky \par \par \pard \widctlpar\tx720\tx1276\tx1440\tx2520\tx2960\tx3686\tx5103\tx6521\tx6840\tx7088 \tab \tab eleni\tab \tab - \tab this year\tab y llynedd\tab - \tab \tab last year \par \pard \widctlpar\tx720\tx1276\tx2520\tx2960\tx3686\tx5103\tx6521\tx6840\tx7088 \tab \tab rhaglen f\tab \tab - \tab programme\tab ffilm f\tab - \tab \tab film \par \pard \widctlpar\tx720\tx1276\tx2060\tx2420\tx2977\tx3686\tx4500\tx5103\tx6020\tx6521\tx7088 \tab \tab drama f \tab \tab - \tab play\tab \tab nofel f\tab \tab - \tab \tab novel \par \par \pard \widctlpar \par \par {\b\ul RHAN I} \par \par \par \pard \widctlpar\tx284\tx720 \tab 1.\tab {\b\ul mor .\'85.. }{\b\ul\cchs256 \'89}{\b\ul / ag - as .\'85.. as}{\b \par }\pard \widctlpar\tx720\tx1440 {\b \par }\pard \widctlpar\tx720\tx1440\tx1701\tx2960\tx3500\tx3828\tx4536 \tab \tab \tab mor {\b d}al {\cchs256 \'89} / ag\tab \tab -\tab as tall as \par \pard \widctlpar\tx720\tx1440\tx1701\tx3500\tx3828\tx4536 \tab \tab \tab mor {\b f}yr {\cchs256 \'89} / ag\tab \tab - \tab as short as \par \pard \widctlpar\tx720\tx1440\tx1701\tx3420\tx3828\tx4536 \tab \tab \tab mor {\b d}enau {\cchs256 \'89} / ag\tab - \tab as thin as \par \pard \widctlpar\tx709\tx1418\tx1701\tx3420\tx3828\tx4536 \tab \tab \tab mor {\b d}ew {\cchs256 \'89} / ag \tab \tab - \tab as fat as \par \par \par {\b\ul \par }\pard \widctlpar\tx284\tx709\tx1440\tx2780\tx3140\tx4500\tx5940\tx6200 \tab 2.\tab {\ul Notice the Soft Mutation after \lquote }{\b\ul mor\rquote \par } \par \tab \tab \tab \par \pard \widctlpar\tx284\tx709\tx1440\tx1701\tx2780\tx3140\tx3402\tx3686\tx4500\tx5940\tx6200 \tab \tab \tab tenau\tab -\tab \tab mor {\b d}enau \'e2 / ag \par \pard \widctlpar\tx284\tx709\tx1440\tx2780\tx3140\tx3402\tx4500\tx5940\tx6200 \tab \tab \tab pell\tab -\tab \tab mor {\b b}ell \'e2 / ag \par \tab \tab \tab melys\tab -\tab \tab mor {\b f}elys \'e2 / ag \par \tab \tab \tab golau\tab -\tab \tab mor {\b o}lau \'e2 / ag \par \par \par \pard \li-1\widctlpar\tx284\tx709\tx1440\tx2780\tx3140\tx3402\tx4500\tx5940\tx6200 {\b \tab }3{\b .\tab \lquote }{\b\ul\cchs256 \'89}{\b\ul \rquote }{\ul is used in front of a consonant and \lquote }{\b\ul ag\rquote }{\ul is used in front of a vowel.} \par \pard \widctlpar\tx284\tx709\tx1440\tx2780\tx3140\tx3402\tx4500\tx5940\tx6200 \par \tab \tab \par \pard \widctlpar\tx284\tx709\tx1418\tx2780\tx3140\tx3402\tx4500\tx5940\tx6200 \tab \tab \tab mor dew {\b \'e2} {\b m}ochyn \par \tab \tab \tab mor dew {\b ag e}liffant \par \tab \tab \tab mor bell {\b \'e2 Ll}undain \par \tab \tab \tab mor bell {\b ag A}beraeron \par \pard \widctlpar\tx284\tx709\tx1440\tx2780\tx3140\tx3402\tx4500\tx5940\tx6200 \tab \tab \par \pard \widctlpar\tx284\tx709\tx1440\tx2780\tx3140\tx4500\tx5940\tx6200 \par \pard \widctlpar\tx284\tx709\tx1418\tx2780\tx3140\tx4500\tx5940\tx6200 \tab 4.\tab {\ul Notice that}{\b\ul '}{\b\ul\cchs256 \'89}{\b\ul ' }{\ul causes an Aspirate Mutation in any word that follows it}{\b\ul \par }\pard \widctlpar\tx720\tx1440 \par \par \tab \tab \tab c > ch \par \tab \tab \tab p > ph \par \pard \widctlpar\tx720\tx1440\tx1701 \tab \tab \tab \tab t > th \par \pard \widctlpar\tx720\tx1440 \par \par \pard \widctlpar\tx720\tx1418 \tab \tab mor bell {\cchs256 \'89} {\b Ch}aerffili \par \tab \tab mor swnllyd {\cchs256 \'89} {\b Ph}ontypridd \par \tab \tab mor l{\cchs256 \'89}n {\cchs256 \'89} {\b Th}ywyn \par \pard \widctlpar\tx284\tx709\tx1701 \par \pard \widctlpar\tx709\tx1701 \tab \tab \tab \par \pard \widctlpar\tx284\tx709\tx1418\tx1701\tx3420\tx3828\tx4536 \tab 5.\tab {\b\ul Examples} \par \pard \widctlpar\tx709\tx1276\tx1701\tx3420\tx3828\tx4536 \par \tab (a)\tab {\b\ul Describing people} \par \pard \widctlpar\tx720\tx1276 \par \par \pard \widctlpar\tx720\tx1276\tx1701 \tab \tab \tab Mae Bob {\b yn dal}. \par \tab \tab \tab - Bob is {\b tall}. \par \tab \tab \tab Mae Tom {\b mor dal }{\b\cchs256 \'89}{\b }Bob ({\b mor dal ag} e). \par \tab \tab \tab - Tom is {\b as tall as} Bob ({\b as tall as} he).\tab \par \pard \widctlpar\tx720\tx1440 \par \pard \widctlpar\tx720\tx1276\tx1701 \tab \tab \tab Roedd Marilyn Monroe {\b yn olau}. \par \tab \tab \tab - Marilyn Monroe {\b was fair}. \par \tab \tab \tab Roedd Jayne Mansfield {\b mor olau }{\b\cchs256 \'89} Marilyn Monroe / hi. \par \tab \tab \tab - Jayne Mansfield was {\b as fair as} Marilyn Monroe / her (she). \par \par \tab \tab \tab Mae Bill {\b yn dew}. \par \tab \tab - Bill is {\b fat}. \par \tab \tab \tab Ydy! Mae e {\b mor dew ag} eliffant! \par \tab \tab \tab - Yes! He's {\b as fat as} an eliffant! \par \pard \widctlpar\tx720\tx1440 \par \pard \widctlpar\tx720\tx1276\tx1701 \tab \tab \tab Mae Mair {\b yn swnllyd}. \par \tab \tab \tab - Mair is {\b noisy}. \par \tab \tab \tab Dydy Si{\cchs256 \'89}n ddim {\b mor swnllyd }{\b\cchs256 \'89} Mair (hi). \par \tab \tab \tab - Si{\cchs256 \'89}n isn't {\b as noisy as} Mair (she). \par \pard \widctlpar \tab \tab \par \par \pard \widctlpar\tx709\tx1276 \tab (b)\tab {\b\ul Describing places} \par \pard \widctlpar \par \par \pard \widctlpar\tx1701 \tab Mae Llundain {\b yn bell} o Gaerdydd. \par \pard \widctlpar\tx720\tx1701 \tab \tab - London is {\b far} from Cardiff. \par \tab \tab Mae Wolverhampton {\b mor bell }{\b\cchs256 \'89}{\b }Llundain o Gaerdydd. \par \tab \tab - Wolverhampton is {\b as far as }London from Cardiff.{\ul \par }\pard \widctlpar\tx720\tx1440 \tab \tab \tab \tab \tab \tab \tab \par \pard \widctlpar\tx720\tx1701 \tab \tab Mae Caernarfon {\b yn agos} i Fangor. \par \tab \tab - Caernarfon is {\b near} to Bangor. \par \tab \tab Dydy Aberystwyth ddim {\b mor agos }{\b\cchs256 \'89}{\b Ch}aernarfon. \par \tab \tab - Aberystwyth isn't {\b as near as} Caernarfon. \par \par \tab \tab Dydy Llandudno ddim {\b mor ddiwydiannol }{\b\cchs256 \'89}{\b Ph}ort Talbot. \par \tab \tab - Llandudno isn't {\b as industrial as} PortTalbot. \par \tab \tab Mae Aberhonddu {\b mor wledig ag} Aberaeron. \par \pard \widctlpar\tx709\tx1701 \tab \tab - Brecon is {\b as rural as} Aberaeron. \par \par \par \pard \widctlpar\tx720\tx1701 \par \pard \widctlpar\tx720\tx1276 {\b\ul RHAN 2} \par \tab \par \par \pard \widctlpar\tx284\tx709\tx1276 \tab 1.\tab {\b\ul Describing things \par }\pard \widctlpar\tx720\tx1276\tx1701 {\b\ul \par }\pard \widctlpar\tx720\tx1440 {\ul \par }\pard \widctlpar\tx720\tx1440\tx1701 \tab \tab \tab Mae car Cennard {\b mor swnllyd }{\b\cchs256 \'89}{\b ch}ar Basil. \par \pard \widctlpar\tx720\tx1701 \tab \tab - Cennard's car is {\b as noisy as} Basil's car. \par \pard \widctlpar\tx720\tx1440 \par \pard \widctlpar\tx720\tx1701 \tab \tab Doedd y tywydd ddoe ddim {\b mor oer }{\b\cchs256 \'89} heddiw. \par \tab \tab - The weather yesterday wasn't {\b as cold as} today. \par \pard \widctlpar\tx720\tx1440 \par \pard \widctlpar\tx720\tx1701 \tab \tab Dydy 'War and Peace' ddim {\b mor ddiddorol }{\b\cchs256 \'89} 'Dr Zhivago'. \par \pard \widctlpar\tx720\tx1560 \tab \tab - 'War and Peace' isn't {\b as interesting as} 'Dr Zhivago'. \par \pard \widctlpar\tx720\tx1440 \par \pard \widctlpar\tx720\tx1701 \tab \tab Dydy siocled tywyll ddim {\b mor felys }{\b\cchs256 \'89} siocled llaethog. \par \tab \tab - Dark chocolate isn't {\b as sweet as} milk chocolate. \par \tab \tab Ydy leim {\b mor sur }{\b\cchs256 \'89} lemwn? - Ydy! \par \tab \tab - Is lime {\b as sour as }a lemon? - Yes! \par \pard \widctlpar\tx1701 \par \tab {\ul \par }\pard \widctlpar\tx720\tx1440\tx2520\tx2960\tx5040\tx6480\tx6840 \tab \tab \par \pard \widctlpar\tx284\tx709\tx1440\tx2520\tx2960\tx5040\tx6480\tx6840 \tab 2.\tab {\b\ul Some adjectives are irregular and so must be learnt separately. \par }\pard \widctlpar\tx720\tx1440\tx2520\tx2960\tx5040\tx6480\tx6840 \par \par \pard \ri-1340\widctlpar\tx720\tx1701\tx2520\tx2960\tx5040\tx6480\tx6840 \tab \tab {\b da}\tab \tab {\b cystal }{\b\cchs256 \'89}{\b / ag\tab }- as good as \par \pard \widctlpar\tx720\tx1701\tx2520\tx2960\tx5040\tx6480\tx6840 \tab \tab {\b drwg}\tab \tab {\b cynddrwg }{\b\cchs256 \'89}{\b / ag} \tab - as bad / naughty as \par \tab \tab {\b mawr \tab }\tab {\b cymaint }{\b\cchs256 \'89}{\b / ag} \tab - as big / much as \par \pard \ri-1160\widctlpar\tx720\tx1701\tx2520\tx2960\tx5040\tx6480\tx6840 \tab \tab {\b bach} \tab \tab {\b cyn lleied }{\b\cchs256 \'89}{\b / ag} \tab - as small / little as \par \pard \widctlpar \par \pard \qr\widctlpar\tx1276 \par \pard \widctlpar\tx1276 \tab Oedd y parti eleni {\b cystal }{\b\cchs256 \'89}'r llynedd? \par \tab - Was the party this year {\b as good as} last year? \par \pard \widctlpar \par \pard \widctlpar\tx1276 \tab Mae Tom {\b cynddrwg }{\b\cchs256 \'89}{\b }Si{\cchs256 \'99}n. \par \tab - Tom is {\b as bad (naughty) as} Si{\cchs256 \'99}n. \par \pard \widctlpar \par \pard \widctlpar\tx1276 \tab Ydy Llundain {\b cymaint }{\b\cchs256 \'89}{\b Ph}aris? \par \tab - Is London {\b as big as} Paris? \par \pard \widctlpar \par \pard \widctlpar\tx1276 \tab Dydy Tregaron ddim {\b cyn lleied }{\b\cchs256 \'89}{\b }Llanuwchllyn. \par \tab - Tregaron isn't {\b as small as }Llanuwchllyn.{\b \par }\pard \widctlpar {\b \par } \par {\ul \par } \par {\ul \par } \par \par \tab \par \tab \par \tab \par \par }