Â鶹Éç

Aonghas Caimbeul (Am Bocsair)

Rugadh Aonghas Caimbeul, mac Alasdair Mhurchaidh Òig à Suaineabost, air 3 Sultain 1908, ann an Nis, Leòdhas. Bha e na b' òige na a bhràthair, air an robh an t-ainm Aonghas cuideachd agus am far-ainm, Am Puilean.

Anns an ro-ràdh a sgrìobh Am Puilean don leabhar as a bheil bàrdachd a bhràthair air fhoillseachadh, tha e ag ràdh:

"Thug iad Am Bocsair air na bhalach òg an Sgoil Chrois, air sgàth gu robh e sgileil agus cruaidh air sabaid dhòrn am measg a chomhaoisean."

B' e miseanaraidh san Eaglais Shaor a bha na athair agus ghluais an teaghlach gu Beàrnaraigh na Hearadh nuair a bha e 10. Bha iad an sin bho 1918 gu 1926 agus cha do chaill e riamh an ceangal a bha aige ris an eilean agus ri muinntir Bheàrnaraigh:

Ghluais an teaghlach an uair sin gu Beàrnaraigh Ùige Leòdhais agus à sin chaidh Aonghas a Ghlaschu. Chaochail a mhàthair ann an 1930, agus le athair a' dol a dh'Uibhist a Tuath goirid an dèidh sin, thill Aonghas a Nis.

"'S e bliadhnaichean aighearach, sòlasach a chuir e seachad an Nis. Bha e na sheinneadair anabarrach math agus ceòlmhor agus aig an àm ud cha robh banais, fèisd-chiùil no cèilidh aig nach robh coitheanal làn-riaraichte nuair a bhiodh e fhèin agus Kitty NicLeòid a' seinn, duine mu seach."

Bha Am Bocsair a' cumail bùth an Nis gus an do thill e a-rithist a Ghlaschu, ann an 1933. Fhuair e obair ann an Ospadal Hawkhead, far an robh e mu shia bliadhna:

Ann an 1937, phòs Aonghas Màiri Mhoireach, Màiri Dhoileara, nighean le piuthar Dhòmhnaill Chràisgein, Bàrd Bharabhais. Bha iad an toiseach a' fuireach an Glaschu ach, ann an 1940, thill iad a Leòdhas agus rinn iad an dachaigh ann an Dail bho Dheas, far na thòisich Aonghas ag obair na mharsanta.

Bha ceathrar a theaghlach aca, triùir mhac, Dòmhnall, Alasdair agus Tormod agus aon nighean, Cairistìona. Tha Alasdair agus Tormod an-diugh aithnichte mar sgrìobhaichean.

Cha robh Am Bocsair làidir, no gu tur slàn. Mar a mhìnich a bhràthair, Am Puilean:

"Ghabh e dà thinneas cudthromach an Glaschu a chuir gaiseadh na shlàinte agus bho nach robh e gu tur saor a riamh tuilleadh, ged bha e na chomas a ghnothaichean làitheil a chur gu buil gus an dà bhliadhna mu dheireadh de bheatha.

Cha robh ìocshlaint no cungaidh-leigheis da eucail ann san àm ud; agus ged is ann air ceuman mall na feall-fholaich a bha an creachadair a' lagachadh a threòir, bha an deireadh doilgheasach do-sheachnach."

Thàinig atharrachadh am beatha Aonghais mu thrì bliadhna mus do bhàsaich e agus thug sin buaidh air na dàin mu dheireadh a rinn e:

Chaochail Am Bocsair ann an 1949. Chaidh cuid dhe bhàrdachd fhoillseachadh an toiseach ann an leabhar beag Ã’°ù²¹¾±²Ô Ghàidhlig, ann an 1943, agus chaidh cruinneachadh na bu mhotha, Bàrdachd a' Bhocsair fhoillseachadh le MacDonald Publishers an Dùn Èideann ann an 1978.

Tha seinneadairean fhathast measail air cuid de na h-òrain aige, gu h-àraidh 'Osag Chùbhraidh nam Beannaibh' agus 'Air Bhàrr nan Tonn gu Siùbhlamaid'.