Main content
18/11/2013
Tha litir bheag na seachdain aig Ruaraidh MacIllEathain. This week's short letter for learners is introduced by Ruaraidh MacLean.
Last on
Mon 18 Nov 2013
19:00
麻豆社 Radio nan G脿idheal
Clip
-
An Litir Bheag 445
Duration: 03:53
An Litir Bheag 445
Tha sinn ann an taobh siar Eilean Le貌dhais an t-seachdain seo. Air a鈥� mh貌intich deas air Br脿gar, tha loch ann air a bheil Loch 脌irigh na h-Aon Oidhche. Ciamar a fhuair an 脿irigh ainm mar sin? Uill, a r猫ir beul-aithris, seo mar a thachair鈥�
Fad鈥� air ais, thog d脿 theaghlach bothan air an 脿irigh sin. Chan ann 脿 Br脿gar a bha iad, ach 脿 Siabost, faisg air Br脿gar. Air feasgar br猫agha samhraidh, chaidh dithis bhoireannach 貌g ann. 鈥橲 e co-oghaichean a bha annta. 鈥橲 e M脿iri Bh脿n agus M脿iri Dhubh na h-ainmean a bha orra.Rinn iad a鈥� bhleoghann. Bha iad deiseil a dhol a leabaidh. Bha iad a鈥� coimhead air dol-fodha na gr猫ine. Chunnaic iad boireannach a鈥� tighinn dhan ionnsaigh. Bha i 脿rd is dreachmhor.
Chuir na boireannaich 貌ga f脿ilte oirre. Thuirt am boireannach 霉r gun robh i sg矛th agus gun robh a casan goirt. Thug an dithis bhoireannach 貌ga cuid na h-oidhche dhi. Ghabh an tri霉ir biadh c貌mhla. Chaidh iad gu leabaidh. Bha an srainnsear air earrainn ch霉il na leapa. Bha M脿iri Bh脿n ri a taobh. Bha M脿iri Dhubh air earrainn aghaidh na leapa.
Mu 脿m na camhanaich, dh霉isg聽M脿iri Dhubh le clisgeadh. Dh鈥檉hairich i聽sruth de lionn bl脿th f貌idhpe. Leum i 脿s聽an leabaidh. Cha robh sgeul air a鈥櫬燽hoireannach a th脿inig an oidhche聽roimhe. Tharraing M脿iri an t-aodach far聽na leapa. Ghabh i oillt is uabhas. Bha聽M脿iri Bh脿n marbh. Bha fuil a鈥� sruthadh聽脿s a鈥� bhroilleach aice.
Bha doras a鈥� bhothain fosgailte.聽Chunnaic M脿iri Dhubh each glas a鈥櫬燿猫anamh air a鈥� mh貌intich. Thuig i nach聽e boireannach a bha air a bhith a鈥櫬爁uireach aca, ach each-uisge. Bha an teach-uisge a鈥� fuireach ann an loch air a鈥櫬爉h貌intich. Ghabh e riochd boireannaich聽air fh猫in an oidhche roimhe.
Bha dust M脿iri Bh脿n air a聽thiodhlacadh faisg air a鈥� bhothan脿irigh.聽Air s脿illibh na thachair, cha do聽chuir duine sam bith eile seachad聽oidhche anns a鈥� bhothan sin. 鈥橲 e sin as聽coireach gur e ainm an 脿ite 鈥樏�irigh na聽h-Aon Oidhche鈥�. Agus d猫 thachair don聽each-uisge? Chan eil fhios a鈥檓.
Fad鈥� air ais, thog d脿 theaghlach bothan air an 脿irigh sin. Chan ann 脿 Br脿gar a bha iad, ach 脿 Siabost, faisg air Br脿gar. Air feasgar br猫agha samhraidh, chaidh dithis bhoireannach 貌g ann. 鈥橲 e co-oghaichean a bha annta. 鈥橲 e M脿iri Bh脿n agus M脿iri Dhubh na h-ainmean a bha orra.Rinn iad a鈥� bhleoghann. Bha iad deiseil a dhol a leabaidh. Bha iad a鈥� coimhead air dol-fodha na gr猫ine. Chunnaic iad boireannach a鈥� tighinn dhan ionnsaigh. Bha i 脿rd is dreachmhor.
Chuir na boireannaich 貌ga f脿ilte oirre. Thuirt am boireannach 霉r gun robh i sg矛th agus gun robh a casan goirt. Thug an dithis bhoireannach 貌ga cuid na h-oidhche dhi. Ghabh an tri霉ir biadh c貌mhla. Chaidh iad gu leabaidh. Bha an srainnsear air earrainn ch霉il na leapa. Bha M脿iri Bh脿n ri a taobh. Bha M脿iri Dhubh air earrainn aghaidh na leapa.
Mu 脿m na camhanaich, dh霉isg聽M脿iri Dhubh le clisgeadh. Dh鈥檉hairich i聽sruth de lionn bl脿th f貌idhpe. Leum i 脿s聽an leabaidh. Cha robh sgeul air a鈥櫬燽hoireannach a th脿inig an oidhche聽roimhe. Tharraing M脿iri an t-aodach far聽na leapa. Ghabh i oillt is uabhas. Bha聽M脿iri Bh脿n marbh. Bha fuil a鈥� sruthadh聽脿s a鈥� bhroilleach aice.
Bha doras a鈥� bhothain fosgailte.聽Chunnaic M脿iri Dhubh each glas a鈥櫬燿猫anamh air a鈥� mh貌intich. Thuig i nach聽e boireannach a bha air a bhith a鈥櫬爁uireach aca, ach each-uisge. Bha an teach-uisge a鈥� fuireach ann an loch air a鈥櫬爉h貌intich. Ghabh e riochd boireannaich聽air fh猫in an oidhche roimhe.
Bha dust M脿iri Bh脿n air a聽thiodhlacadh faisg air a鈥� bhothan脿irigh.聽Air s脿illibh na thachair, cha do聽chuir duine sam bith eile seachad聽oidhche anns a鈥� bhothan sin. 鈥橲 e sin as聽coireach gur e ainm an 脿ite 鈥樏�irigh na聽h-Aon Oidhche鈥�. Agus d猫 thachair don聽each-uisge? Chan eil fhios a鈥檓.
The Little Letter 445
We鈥檙e on the west side of the Isle of Lewis this week. On the moor south of Bragar, there is a loch called 鈥榯he loch of the shieling of the one night鈥�. How did the shieling get a name like that? Well, according to oral trad-ition, here鈥檚 how it happened...
A long time ago, two families constructed a bothy at that shieling. They weren鈥檛 from Bragar, but from Shawbost, near Bragar. On a beautiful summer鈥檚 afternoon, two young women went there. They were cousins. They were called M脿iri Bh脿n and M脿iri Dhubh.
They did the milking. They were ready to go to bed. They were watching the sunset. They saw a woman coming towards them. She was tall and good-looking.
The young women welcomed her. The new woman said she was tired and that her feet were sore. The two young woman gave her a night鈥檚 hospitality. The three of them had food together. They went to bed. The stranger was on the rear portion of the bed. M脿iri Bh脿n was next to her. M脿iri Dhubh was on the front portion of the bed.
Around dawn, M脿iri awoke聽with a start. She felt a warm liquid聽running under her. She jumped out聽of bed. There was no sign of the聽woman who had come the night聽before. M脿iri pulled the clothes from聽the bed. She was utterly horrified.聽M脿iri Bh脿n was dead. Blood was聽flowing from her breast.
The bothy鈥檚 door was open.聽M脿iri Dhubh saw a grey horse making聽for the moor. She understood聽that it was not a woman who had聽been living with them, but a waterhorse.聽The water-horse was living in聽a loch on the moor. He took on the聽form of a woman the previous night.
M脿iri Bh脿n鈥檚 remains were聽buried near the shieling bothy.聽Because of what happened, nobody聽else spent a night in that bothy.聽That鈥檚 the reason it鈥檚 called 鈥榯he聽shieling of the one night鈥�. And what聽happened to the water-horse? I聽don鈥檛 know.
A long time ago, two families constructed a bothy at that shieling. They weren鈥檛 from Bragar, but from Shawbost, near Bragar. On a beautiful summer鈥檚 afternoon, two young women went there. They were cousins. They were called M脿iri Bh脿n and M脿iri Dhubh.
They did the milking. They were ready to go to bed. They were watching the sunset. They saw a woman coming towards them. She was tall and good-looking.
The young women welcomed her. The new woman said she was tired and that her feet were sore. The two young woman gave her a night鈥檚 hospitality. The three of them had food together. They went to bed. The stranger was on the rear portion of the bed. M脿iri Bh脿n was next to her. M脿iri Dhubh was on the front portion of the bed.
Around dawn, M脿iri awoke聽with a start. She felt a warm liquid聽running under her. She jumped out聽of bed. There was no sign of the聽woman who had come the night聽before. M脿iri pulled the clothes from聽the bed. She was utterly horrified.聽M脿iri Bh脿n was dead. Blood was聽flowing from her breast.
The bothy鈥檚 door was open.聽M脿iri Dhubh saw a grey horse making聽for the moor. She understood聽that it was not a woman who had聽been living with them, but a waterhorse.聽The water-horse was living in聽a loch on the moor. He took on the聽form of a woman the previous night.
M脿iri Bh脿n鈥檚 remains were聽buried near the shieling bothy.聽Because of what happened, nobody聽else spent a night in that bothy.聽That鈥檚 the reason it鈥檚 called 鈥榯he聽shieling of the one night鈥�. And what聽happened to the water-horse? I聽don鈥檛 know.
Broadcast
- Mon 18 Nov 2013 19:00麻豆社 Radio nan G脿idheal
All the letters
Tha gach Litir Bheag an seo / All the Little Letters are here.
Podcast: An Litir Bheag
The Little Letter for Gaelic Learners
An Litir Bheag air LearnGaelic
An Litir Bheag is also on LearnGaelic (with PDFs)
Podcast
-
An Litir Bheag
Litirichean do luchd-ionnsachaidh ura. Letters in Gaelic for beginners.