11/05/2015
Anns an litir bheag tha Ruaraidh MacIllEathain ag innse sgeulachd 脿 Uibhist mun teine mh貌r agus lus le dath dearg - Lus an Leasaich.
Last on
![]()
Corresponding Litir
Litir do Luchd-ionnsachaidh 826
Clip
-
An Litir Bheag 522
Duration: 03:13
An Litir Bheag 522
Ann an Uibhist is Beinn a鈥� Bhaoghla, bhathar a鈥� buain an 谤霉, Lady鈥檚 Bedstraw, anns an t-seann aimsir. Bha iad a鈥� d猫anamh dath dearg, no ruadh, leis na freumhaichean. Tha an 谤霉 a鈥� f脿s air a鈥� mhachair.
聽聽聽聽聽聽聽聽聽聽聽 Bha daoine a鈥� buain cus dheth. Agus bha gainmheach a鈥� mhachaire air a siabadh air falbh leis a鈥� ghaoith. Mar sin, chuir na h-uachdarain stad air buain an 谤霉. Ach bha daoine fhathast measail air an dath. Bha boireannaich a鈥� falbh a-mach ann an dorchadas na h-oidhche airson a bhuain.
聽聽聽聽聽聽聽聽聽聽聽 Bha tuathanach ann am Beinn a鈥� Bhaoghla ris an abradh iad 鈥楥alum Sagart鈥�. 鈥橲 e duine modhail a bha ann. Ach bha a bhean olc. 鈥橲 e baobh a bha innte.
聽聽聽聽聽聽聽聽聽聽聽 Bha nighean aig Calum 鈥檚 a bhean. Chuir i roimhpe 谤霉 a bhuain air a鈥� mhachair. Bha i a鈥� dol a dh鈥檉halbh a-mach an d猫idh meadhan-oidhche Oidhche Dh貌mhnaich.
聽聽聽聽聽聽聽聽聽聽聽 Bha a m脿thair anabarrach fada an aghaidh dhi a dhol a bhuain an 谤霉. Ach cha tug an nighean cluas dhi. Nuair a bha an nighean a鈥� dol a-mach air an doras, thuirt a m脿thair, 鈥楾ha thu a鈥� falbh le mollachd do mh脿thar air do cheann.鈥� Thuirt i nach tilleadh a nighean be貌.
聽聽聽聽聽聽聽聽聽聽聽 Agus, mar a thuirt, 鈥檚 ann a thachair. Cha do thill a nighean. Chaidh a coimhearsnaich a-mach ga h-iarraidh. Ach cha do lorg iad an nighean riamh. Fhuair iad lorg air buill-aodaich aice air a鈥� mhachair far an robh i a鈥� buain an 谤霉. Ach cha d鈥� fhuair iad lorg air a corp.
聽聽聽聽聽聽聽聽聽聽聽 An ceann beagan 霉ine an d猫idh dha seo tachairt, chunnaic daoine an solas ris an abrar An Teine M貌r. Bha cuid ga shamhlachadh ri teine ann an cliabh. Agus bha feadhainn a鈥� creidsinn gun robh an teine ann an com nighean Chaluim Shagairt.
聽聽聽聽聽聽聽聽聽聽聽 Bha iad ag r脿dh gur e taibhs na h-矛ghne a bha ann. Bha i a鈥� dol a shiubhal gun sgur gu latha a鈥� bhreitheanais. Agus bha gr脿in an uilc aig muinntir an 脿ite air m脿thair na h-矛ghne leis gun do chuir i mollachd air ceann na h-矛ghne air an oidhche sin.聽The Little Letter 522
In Uist and Benbecula, the Lady鈥檚 Bedstraw, or 谤霉 was being dug up in olden times. They were making red dye with the roots. 搁霉 grows on the machair.
聽聽聽聽聽聽聽 People were harvesting too much of it. And the machair sand was being swept away by the wind. So the landlords banned the harvesting of the 谤霉. But people were still keen on the colour. Women were going out in the darkness of the night to harvest it.
聽聽聽聽聽聽聽 There was a farmer in Benbecula called 鈥楥alum Sagart鈥�. He was a polite man. But his wife was evil. She was a wicked woman/witch.
聽聽聽聽聽聽聽 Calum and his wife had a daughter. She decided to harvest 谤霉 on the machair. She was going to go out after midnight on Sunday night.
聽聽聽聽聽聽聽 Her mother was very much against her going to harvest the 谤霉. But the daughter refused to listen to her. When the girl was going out the door, her mother said, 鈥榊ou are going out carrying your mother鈥檚 curse.鈥� She said her daughter would not return alive.
聽聽聽聽聽聽聽 And, as was predicted, so it happened. Her daughter did not return. Her neighbours went out to look for her. But they never found the daughter. They found items of her clothing on the machair where she was picking the 谤霉. But they never found her body.
聽聽聽聽聽聽聽 A short time after this happened, people saw a light that is called An Teine M貌r (will-o鈥�-the-wisp). Some likened it to a fire in a creel (or a human chest cavity). And some were believing that the fire was in the chest cavity of Calum Sagart鈥檚 daughter.
聽聽聽聽 聽聽聽They were saying that it was the ghost of the daughter. She was going to travel ceaselessly until judgement day. And the local people had a terrible hatred for the girl鈥檚 mother because she had lain a curse upon her that night.Broadcast
- Mon 11 May 2015 19:00麻豆社 Radio nan G脿idheal
All the letters
Tha gach Litir Bheag an seo / All the Little Letters are here.
Podcast: An Litir Bheag
The Little Letter for Gaelic Learners
An Litir Bheag air LearnGaelic
An Litir Bheag is also on LearnGaelic (with PDFs)
Podcast
-
An Litir Bheag
Litirichean do luchd-ionnsachaidh ura. Letters in Gaelic for beginners.
