21/09/2015
Tha litir bheag na seachdain ag innse sgeulachd nan Rothaich a bha c脿mpachadh ann an Gleann Fearnaid ann an 1333 agus d猫 thachair dhaibh nuair nach do dh'iarr iad cead.
Last on
![]()
Corresponding Litir
Litir do Luchd-ionnsachaidh 845
Clip
-
An Litir Bheag 541
Duration: 03:14
An Litir Bheag 541
Mus fh脿g sinn Srath 脌rdail tha mi airson innse dhuibh mu chath eadar fineachan a tha ainmeil ann an eachdraidh na G脿idhealtachd. Tha e a鈥� toirt a-steach Srath 脌rdail agus Inbhir Nis.
Thachair e ann an tr矛 cheud deug, trithead 鈥檚 a tr矛 (1333). Bha buidheann de Rothaich 脿 taobh sear Rois a鈥� tilleadh dhachaigh 脿 D霉n 脠ideann. Bha iad a鈥� siubhal tro Shrath 脌rdail agus Gleann Fe脿rnaid.
Champaich iad airson na h-oidhche. Ach cha do dh鈥檌arr iad cead bhon uachdaran. Th脿inig muinntir an 脿ite a-mach. Ghe脿rr iad na h-earbaill far eich nan Rothach. 鈥橲 e Dail nan Earball ainm an 脿ite air sg脿th sin.
Chuir na Rothaich feachd ri ch猫ile. Thill iad gu Srath 脌rdail agus rinn iad sgrios. Thug iad air falbh an crodh gu l猫ir.
Air an rathad dhachaigh, chaidh iad tron Mh貌igh, d霉thaich Mhic an T貌isich. Dh鈥檌arr Mac an T貌isich leth dhen fheudail. Dhi霉lt na Rothaich sin agus lean iad air an slighe. Bha Mac an T貌isich feargach. Chuir e feachd ri ch猫ile. Chaidh na Rothaich tro Inbhir Nis. Bha iad air an rathad don Mhanachainn. Fhuair Clann 鈥檌c an T貌isich gr猫im orra aig Clach na h-Aithrigh.
Chuir an Rothach an leth-chuid de na daoine aige dhachaigh leis an fheudail. Thionndaidh c脿ch airson cath a chur ri Clann 鈥檌c an T貌isich. Bha b脿s uabhasach ann. Tha an cath sin fhathast ann an cuimhne muinntir Inbhir Nis.
Chan eil Dail nan Earball, far an do th貌isich an sgeul seo, comharraichte air na mapaichean. Ach tha fios againn far a bheil e. Rinn Te脿rlach MacFhearghais 脿 Srath 脌rdail rannsachadh air.
Bhruidhinn e ri seann daoine anns an sg矛re, feuch faighinn a-mach c脿鈥� robh Dail nan Earball. Airson aon bhliadhn鈥� deug, dh鈥檉h脿ilnich air. Bha e an amharas gun robh fios air sin air chall.
Ge-t脿, bha an seann mhaighstir-sgoile aig Te脿rlach a鈥� bruidhinn ri bodach, Raibeart Fleming, ann an Gleann S矛th. Bha Fleming a鈥� fuireach ann an Gleann Fe脿rnaid nuair a bha e 貌g. Bha e e貌lach air Dail nan Earball. Agus, leis an sin, tha fios againn an-diugh far an deach na h-earbaill a ghearradh far eich nan Rothach.The Little Letter 541
Before we leave Strathardle, I want to tell you about a battle between clans that is famous in the history of the Highlands. It brings in Strathardle and Inverness.
聽聽聽聽聽聽聽 It happened in 1333. A group of Munros from Easter Ross were returning home from Edinburgh. They were travelling through Strathardle and Glen Fernate.
聽聽聽聽聽聽聽 They camped for the night. But they didn鈥檛 seek permission from the landlord. Local people came out. They cut the tails from the Munros鈥� horses. The place is called 鈥榯he field of the tails鈥� because of that.
聽聽聽聽聽聽聽 The Munros put together a force. They returned to Strathardle and engaged in plunder. They took away all the cattle.
聽聽聽聽聽聽聽 On the way home, they went through Moy, Mackintosh country. The Mackintosh wanted half of the booty. The Munros refused that and continued on their way. The Mackintosh was angry. The Munros went through Inverness. They were on the road to Beauly. The Mackintoshes caught them at Clachnaharry.
聽聽聽聽聽聽聽 Munro sent half of his men home with the booty. The others turned to fight the Mackintoshes. There was terrible death. That battle is still remembered by the people of Inverness.
聽聽聽聽聽聽聽 Dail nan Earball, where this story began, is not marked on the maps. But we know where it is. Charles Fergusson聽 from Strathardle researched it.
聽聽聽聽聽聽聽 He spoke to old folk in the area in an attempt to find out where Dail nan Earball was. For eleven years, he failed. He suspected that the knowledge was lost.
聽聽聽聽聽 聽聽However, Charles鈥� old schoolmaster was speaking to an elderly man, Robert Fleming, in Glenshee. Fleming was living in Glen Fernate when he was young. He knew Dail nan Earball. And, because of that, we know today where the tails were cut off the Munros鈥� horses.Broadcast
- Mon 21 Sep 2015 19:00麻豆社 Radio nan G脿idheal
All the letters
Tha gach Litir Bheag an seo / All the Little Letters are here.
Podcast: An Litir Bheag
The Little Letter for Gaelic Learners
An Litir Bheag air LearnGaelic
An Litir Bheag is also on LearnGaelic (with PDFs)
Podcast
-
An Litir Bheag
Litirichean do luchd-ionnsachaidh ura. Letters in Gaelic for beginners.
