18/01/2016
Tha litir bheag na seachdain aig Ruaraidh MacIllEathain a' toirt dhuinn fios mun aimsir. The week's short letter for learners is introduced by Ruaraidh MacLean.
Last on
![]()
Corresponding Litir
Litir do Luchd-ionnsachaidh 862
Clip
-
An Litir Bheag 558
Duration: 03:28
An Litir Bheag 558
Nuair a bha mi a鈥� fuireach anns an Eilean Sgitheanach aig toiseach nan naochadan, ghabh mi 霉idh ann an ainmean-脿ite sg矛re an t-Sratha. Mar sin, bha mi gu math toilichte nuair a th脿inig leabhran a-mach air a鈥� chuspair sin an-uiridh. Tha e d脿-ch脿nanach. Bha e air a sgr矛obhadh leis an Oll. Iacob King agus Eilidh Sgaimeal a tha le ch猫ile ag obair don bhuidhinn Ainmean-脌ite na h-Alba. Bha e air fhoillseachadh le Dualchas N脿dair na h-Alba.
聽聽聽聽聽聽聽聽聽聽聽 Bu mhath leam innse dhuibh mu aon ainm anns an leabhran. Gu siar air Loch Slaopan, anns a鈥� mhonadh os cionn an rathaid, tha tobar. Air a鈥� mhapa 鈥檚 e Tobar Ceann a tha air. Ach gu h-ionadail, 鈥檚 e Tobar a鈥� Chinn a chanas daoine ris. Seo mar a fhuair e ainm.
聽聽聽聽聽聽聽聽聽聽聽 Anns an t-seann aimsir, nuair a bha fear a鈥� faighinn b脿s, bha aig an teaghlach no banntrach aige ri mart a thoirt seachad don uachdaran. Chaochail an duine aig t猫 a bha seo. Bha i na banntraich le aon ghille agus bha i gu math bochd. Cha robh aice ach aon mhart. Th脿inig am b脿illidh. Dh鈥檌arr a鈥� bhanntrach air gun am beathach a thoirt air falbh. Ach bha am b脿illidh coma. Dh鈥檉halbh e leis a鈥� mhart.
聽聽聽聽聽聽聽聽聽聽聽 Bha D貌mhnall, mac na banntraich, air falbh bhon taigh nuair a thachair seo. Thill e. Chunnaic e mar a dh鈥櫭╥rich do a mh脿thair. Agus ghabh e an cuthach. Chaidh e an t貌ir air a鈥� bh脿illidh. Ghlac e e air Druim an Fhuarain os cionn Loch Slaopan 鈥� far a bheil Tobar a鈥� Chinn. Mharbh e am b脿illidh agus ghe脿rr e a cheann dheth. Ghlan e an ceann anns an tobar, agus 始s e sin a thug ainm dha 鈥� Tobar a鈥� Chinn.
聽聽聽聽聽聽聽聽聽聽聽 Chaidh D貌mhnall far an robh an ceann-feadhna. Dh鈥檌nns e dha mar a thachair. An toiseach, bha an ceann-feadhna a鈥� dol ga chur bu b脿s. Ach mhe貌raich e air a鈥� ch霉is. Thuirt e ris a鈥� ghille, 鈥楿ill, mharbh thu am b脿illidh. Feumaidh tusa a bhith nad bh脿illidh na 脿ite鈥�. Agus fhuair D貌mhnall obair mar bh脿illidh. Ach saoil an robh e de貌nach mart a thoirt air falbh bho bhanntrach eile, 脿s leth an uachdarain?The Little Letter 558
When I was living on the Isle of Skye at the start of the nineties, I became interested in the place-names of Strath. Thus I was very pleased when a booklet came out on that subject last year. It鈥檚 bilingual. It was written by Dr Jacob King and Eilidh Scammell who both work for the organisation Ainmean-脌ite na h-Alba. It was published by Scottish Natural Heritage.
聽聽聽聽聽聽聽 I鈥檇 like to tell you about one name in the booklet. West of Loch Slapin, on the hill above the road, there is a well. On the map it鈥檚 called Tobar Ceann. But locally people call it Tobar a鈥� Chinn 鈥榯he well of the head鈥�. Here鈥檚 how it got its name.
聽聽聽聽聽聽聽 In the old days, when a man died, his family or widow had to give the landlord a cow. This particular woman鈥檚 husband died. She was a widow with one son and she was very poor. She only had one cow. The bailiff came. The widow asked him not to take away the animal. But the bailiff was indifferent. He left with the cow.
聽聽聽聽聽聽聽 Donald, the widow鈥檚 son, was away from home when this happened. He returned. He saw what had happened to his mother. And he was furious. He went in pursuit of the bailiff. He caught him at Druim an Fhuarain above Loch Slapin 鈥� where Tobar a鈥� Chinn is. He killed the bailiff and cut his head off. He cleaned the head in the well, and that鈥檚 what gave it its name 鈥� Tobar a鈥� Chinn.
聽聽聽聽聽聽聽 Donald went to see the clan chief. He told him what had happened. To begin with, the clan chief was going to put him to death. But he considered the matter. He said to the lad, 鈥榃ell, you killed the bailiff. You must become a bailiff in his stead.鈥� And Donald got work as a bailiff. But I wonder if he was willing to take a cow from another widow, on the landlord鈥檚 behalf?Broadcast
- Mon 18 Jan 2016 19:00麻豆社 Radio nan G脿idheal
All the letters
Tha gach Litir Bheag an seo / All the Little Letters are here.
Podcast: An Litir Bheag
The Little Letter for Gaelic Learners
An Litir Bheag air LearnGaelic
An Litir Bheag is also on LearnGaelic (with PDFs)
Podcast
-
An Litir Bheag
Litirichean do luchd-ionnsachaidh ura. Letters in Gaelic for beginners.
