Main content

25/01/2016

Ann A' Litir Bheag na seachdain 'sa tha Ruairidh Macilleathain a' m矛neachadh mar a fhuair Eas Victoria faisg air Loch MaRuibhe ann an Alba ainm.

Available now

4 minutes

Last on

Mon 25 Jan 2016 19:00

Clip

An Litir Bheag 559

O chionn ghoirid chaidh mi seachad air eas air a bheil 鈥榁ictoria Falls鈥� mar ainm. Ach cha robh mi ann an Afraga. Bha mi ann an Alba.

听听听听听听听听听听听 Tha Victoria Falls eadar Ceann Loch I霉 agus Ge脿rrloch ann an Ros an Iar. Tha e ann an Abhainn Garbhaig ri taobh Loch Ma-ruibhe.

听听听听听听听听听听听 Ach carson fon ghr猫in a tha ainm Beurla air? Uill, tha e a鈥� cuimhneachadh cuspair an ainm 鈥� a鈥� Bhanrigh Bhictoria 鈥� agus turas a rinn i don sg矛re ann an ochd ceud deug, seachdad 鈥檚 a seachd (1877).

听听听听听听听听听听听 Chan eil e uile-gu-l猫ir soilleir carson a chaidh a鈥� Bhanrigh ann. Bha i measail air a鈥� Gh脿idhealtachd, ceart gu le貌r. Bha i a鈥� cur seachad m貌ran 霉ine ann am Both Mhoireil. Agus as t-Sultain ochd ceud deug, seachdad 鈥檚 a seachd (1877), dh鈥檉h脿g i Both Mhoireil. Chaidh i air an tr猫ana gu ruige Obar Dheathain, an uair sin Inbhir Nis, Inbhir Pheofharain agus mu dheireadh a dh鈥橝ch鈥� na S矛ne.

听听听听听听听听听听听 Chaidh a toirt ann an coidse le eich gu ruige Ceann Loch I霉. Fhuair iad eich 霉ra aig an taigh-seinnse an sin. Bha fhathast deich m矛le aca ri dhol chun a鈥� chinn-uidhe aca. Ach b鈥� e sin am p矛os a bu bh貌idhche dhen turas. A bheil 脿ite nas br猫agha ann an Alba na Loch Ma-ruibhe? Tha beanntan 脿rda is coilltean 脿lainn ann. Chunnaic a鈥� Bhanrigh bogha-froise d霉bailte os cionn an locha. Bha i air a be貌-ghlacadh leis an 脿ite.

听

听听听听听听听听听听听 R脿inig i Taigh-貌sta Thealldhadal goirid an d猫idh seachd uairean feasgar. Airson beagan l脿ithean bha i st猫idhichte an sin. Ach thug i coidse gu bailtean eile. Chaidh i a Ghe脿rrloch agus Toirbheartan. Agus thug i turas air b脿ta air Loch Ma-ruibhe. Ach rinn i mearachd an latha sin. 鈥橲 e Latha na S脿baid a bha ann. Bha m貌ran anns an sg矛re m矛-thoilichte gun robh i, nam beachd-san, a鈥� briseadh na S脿baid.

听听听听听听听听听听听 An robh a鈥� Bhanrigh toilichte gun deach a h-ainm a chur air an eas an d猫idh a turais? Chan eil fhios a鈥檓. A r猫ir choltais, thuirt i nach robh e cho dr霉idhteach idir ris na h-easan aig Both Mhoireil!听 Biodh sin mar a bhitheadh e. 鈥橲 e 鈥榁ictoria Falls鈥� a tha air an eas chun an latha an-diugh.

The Little Letter 559

A short while ago I went past a waterfall called 鈥榁ictoria Falls鈥�. But I wasn鈥檛 in Africa. I was in Scotland.

听听听听听听听 鈥榁ictoria Falls鈥� are between Kinlochewe and Gairloch in Wester Ross. They are [it is] in the Abhainn Garbhaig next to Loch Maree.

听听听听听听听 But why on earth do they [does it] have an English name? Well, they [it] remember[s] the subject of the name 鈥� Queen Victoria 鈥� and a journey she made to the area in 1877.

听听听听听听听 It鈥檚 not entirely clear why the Queen went there. She liked the Highlands, certainly. She was spending a lot of time at Balmoral. And in September 1877, she left Balmoral. She went by train to Aberdeen, then to Inverness, Dingwall and finally to Achnasheen.

听听听听听听听 She was taken in a coach with horses to Kinlochewe. They got new horses at the inn there. They still had ten miles to go to their destination. But that was the most beautiful part of the journey. Is there a more beautiful place in Scotland than Loch Maree? There are high mountains and beautiful forests there. The Queen saw a double rainbow above the loch. She was captivated by the place.

听听听听听听听 She reached the Loch Maree [Talladale] Hotel slightly after 7pm. For a few days she was based there. But she took a coach to other settlements. She went to Gairloch and Torridon. And she took a trip by boat on Loch Maree. But she made a mistake that day. It was a Sunday. Many people in the area were unhappy that she was, in their opinion, breaking the Sabbath.

听听听听听听听 Was the Queen pleased that her name was given to the waterfall following her trip? I don鈥檛 know. Apparently she said that it wasn鈥檛 as impressive as the waterfalls at Balmoral. Be that as it may. The falls are called 鈥榁ictoria Falls鈥� to this day.

Broadcast

  • Mon 25 Jan 2016 19:00

All the letters

Tha gach Litir Bheag an seo / All the Little Letters are here.

Podcast: An Litir Bheag

The Little Letter for Gaelic Learners

An Litir Bheag air LearnGaelic

An Litir Bheag is also on LearnGaelic (with PDFs)

Podcast