13/06/2016
Anns an litir bheag aig Ruaraidh MacIllEathain gheibh sinn a-mach an iomadach ainm G脿idhlig a th'ann son an t-eun 'Crane'. A letter for learners.
Last on
![]()
Corresponding Litir
Litir do Luchd-ionnsachaidh 883
Clip
-
An Litir Bheag 579
Duration: 03:31
An Litir Bheag 579
D猫 a鈥� Gh脿idhlig air crane? Chan eil mi a鈥� ciallachadh inneal-togail. Tha mi a鈥� smaoineachadh air an eun mh貌r. Tha na h-ainmean a leanas ann am faclair Dwelly: corra, corra-ghritheach, corra-mhonaidh, corra-bh脿n, corra na h-easgann, t貌n-dubh, corra th貌n-dubh, bonnan-buidhe, corra-iasg agus corra-ghlas.
听听听听听听听聽聽聽聽 Tha t貌rr ainmean an sin airson aon eun! Mar sin, d猫 tha mi a鈥� dol a ghabhail air an eun seo? Feumaidh mi rudeigin a thaghadh! Uill, thug mi s霉il ann am faclair a tha air leth feumail, gu h-脿raidh do luchd-ionnsachaidh 鈥� The Essential Gaelic Dictionary le Boyd Robasdan agus Iain MacDh貌mhnaill. 鈥橲 e corra-mhonaidh a tha acasan airson crane.
听听听听听听听聽聽聽聽 O chionn beagan sheachdainean bha mi ann an ceann a deas Shasainn. Bha mi aig t猫armann-n脿dair. Chunnaic mi corrachan-monaidh an sin. Tha an t-eun glas agus c貌rr is meatair a dh鈥櫭爄rde. Tha amhaich fhada, casan fada agus gob fada aice. Tha itean dubha air a t貌in. Tha dubh air a ceann agus air a h-amhaich. Agus tha p矛os dearg os cionn a s霉ilean. Tha i rud beag coltach ris a鈥� chorra-ghrithich ach nas motha.
听听听听听听听聽聽聽聽 D猫 cho bitheanta 鈥檚 a bha a鈥� chorra-mhonaidh ann am Breatainn anns an t-seann aimsir? Chaidh e貌laichean ann an Oilthigh Mhanchester gu ainmean-脿ite airson fianais air sin.
听听听听听听听聽聽聽聽 Anns an t-Seann Bheurla, 鈥檚 e cran, cron, corn no cranuc a bha air a鈥� chorra-mhonaidh. Anns an t-Seann Lochlannais, 鈥檚 e trani a chanadh daoine. Agus ann an C貌rnais,鈥檚 e garan a bha oirre. Anns na tr矛 c脿nanan sin, lorg an luchd-rannsachaidh d脿 cheud, seachdad 鈥檚 a h-aon 脿iteachan anns an robh a鈥� chorra-mhonaidh air a h-ainmeachadh.
听听听听听听听聽聽聽聽 Tha na h-脿iteachan sin air feadh Shasainn. Tha iad gu s貌nraichte ann an sg矛rean a bha fliuch. Bha t貌rr bhoglaichean ann an Sasainn aig aon 脿m. Chaidh na boglaichean a dhr猫anadh airson 脿iteachas.
听听听听听听听聽聽聽聽 鈥橲 toigh le corrachan-monaidh a bhith be貌 ann an 脿rainnean far a bheil uisge. Tha t貌rr uisge ann an Alba. Mar sin, an robh a鈥� chorra-mhonaidh pailt ann an Alba? An robh i ann an Alba idir? Agus a bheil i ann an ainmean-脿ite G脿idhlig air a鈥� Gh脿idhealtachd? Bheir sinn s霉il air an fhianais airson sin an-ath-sheachdain.The Little Letter 579
What is the Gaelic for crane? I don鈥檛 mean a lifting crane. I鈥檓 thinking of the big bird. The names that follow are in Dwelly鈥檚 dictionary: corra, corra-ghritheach, corra-mhonaidh, corra-bh脿n, corra na h-easgann, t貌n-dubh, corra th貌n-dubh, bonnan-buidhe, corra-iasg and corra-ghlas.
听听听听听听听 That鈥檚 a lot of names for one bird! So, what am I going to call this bird? I have to choose something! Well, I looked in a dictionary which is exceptionally useful, particularly for learners 鈥� The Essential Gaelic Dictionary by Boyd Robertson and Iain MacDonald. They call the crane 鈥榗辞谤谤补-尘丑辞苍补颈诲丑鈥�.
听听听听听听听 A few weeks ago I was in southern England. I was at a nature reserve. I saw cranes there. The bird is grey and more than a metre high. It has a long neck, long legs and a long beak. It has black feathers on its rump. There is black on its head and on its neck. And it has a red piece above its eyes. It鈥檚 a bit like a heron, but bigger.
听听听听听听听 How common was the crane in Britain in olden times? Academics in Manchester University went to place names for evidence on that.
听听听听听听听 In Old English, the crane was called cran, cron, corn or cranuc. In Old Norse, people said trani. And in Cornish, it was called garan. In those three languages, the researchers found two hundred and seventy one places in which the crane was named.
听听听听听听听 Those names are throughout England. They are particularly in areas that were wet. There were many boglands in England at one time. The boglands were drained for agriculture.
听听听听听听听 Cranes like to live in habitats where there is water. There is much water in Scotland. So, was the crane plentiful in Scotland? Was it in Scotland at all? And is it in Gaelic place names in the Highlands? We鈥檒l look at the evidence for that next week?
Broadcast
- Mon 13 Jun 2016 19:00麻豆社 Radio nan G脿idheal
All the letters
Tha gach Litir Bheag an seo / All the Little Letters are here.
Podcast: An Litir Bheag
The Little Letter for Gaelic Learners
An Litir Bheag air LearnGaelic
An Litir Bheag is also on LearnGaelic (with PDFs)
Podcast
-
An Litir Bheag
Litirichean do luchd-ionnsachaidh ura. Letters in Gaelic for beginners.
