Main content

02/10/2017

Tha Ruairaidh MacIlleathain air ais le Litir Bheag na seachdain 'sa.

Available now

3 minutes

Last on

Mon 2 Oct 2017 19:00

Clip

An Litir Bheag 647

Tha mi a鈥� dol a th貌iseachadh na Litreach seo le seanfhacal. Cha tuit caoran 脿 cliabh falamh. A small peat will not fall from an empty creel. Gu gn脿thasach, tha e a鈥� ciallachadh 鈥�don鈥檛 expect wise words from an empty head鈥�. Cha tuit caoran 脿 cliabh falamh.

Tha am facal caoran inntinneach. Tha e a鈥� tighinn 脿 caor no caoir a tha a鈥� ciallachadh rudeigin 脿s an tig solas no teas, no an d脿 chuid 鈥� coltach ri 猫ibhleag ann an teine. 始S e caoran p矛os m貌ine a tha a鈥� de脿lradh ann an teine. Ach tha am facal a鈥� seasamh cuideachd airson dearc dearg coltach ris an fheadhainn a tha a鈥� nochdadh air craobh-chaorainn. Seadh 鈥� caorann.


Tha t貌rr fhaclan anns na faclairean co-cheangailte ri caor no caoir, agus tha solas no de脿lradh co-cheangailte riutha ann an d貌igh air choreigin. Tha caoir-bianag a鈥� ciallachadh 鈥�phosphorescence in the sea鈥�. Tha caoir-sholas a鈥� ciallachadh 鈥榞leaming light鈥�. Tha caoir-gheal a鈥� ciallachadh 鈥�white crest of waves in a gale鈥�.


Leis gun robh daoine a鈥� cleachdadh an fhacail caor no caoran ann an co-cheangail ri measan, tha am facal a-nise a鈥� seasamh airson 鈥榙earc鈥� no berry ann am Beurla, eadhon ged nach bitheadh e dearg. Gu tric tha e a鈥� nochdadh san dreach caora. Mar eisimpleir caora-dhromain 鈥�elderberry鈥�, caora-staoin 鈥�juniper berry鈥� agus caora-mhitheig 鈥�blaeberry鈥�.


Tha am facal caorachan a鈥� nochdadh ann an ainmean-脿ite, mar eisimpleir ann an Sg霉rr a鈥� Chaorachain air a鈥� Chomraich ann an Siorrachd Rois. Tha sin a鈥� ciallachadh 鈥�the peak of the gleaming torrent鈥�. Nuair a tha uisge a鈥� sruthadh far beinn air latha dorch, tha na sruthan car coltach ri solais oir tha iad cho b脿n. Solas 鈥� caor, caorachan.

听

Gu tuath air a鈥� Chomraich tha Coire Chaorachain agus Gleann Chaorachain ann an sg矛re an Locha Bhig. Tha mi an d霉il gur e an aon chiall a tha orra. Agus gu sear air a鈥� Chomraich anns na beanntan deas air Achadh nan Seileach, tha Toll a鈥� Chaorachain 鈥�the deep corrie of the gleaming torrent鈥�. Toll a鈥� Chaorachain.

听

Tha mi an d貌chas gun do ch貌rd ar turas timcheall caor is caoran ribh. Mar sin leibh an-dr脿sta.

The Little Letter 647

I鈥檓 going to start this Litir with a proverb. Cha tuit caoran 脿 cliabh falamh. A small peat will not fall from an empty creel. Idiomatically it means 鈥榙on鈥檛 expect wise words from an empty head鈥�. Cha tuit caoran 脿 cliabh falamh.


The word caoran is interesting. It comes from caor or caoir which means something from which light or heat, or both, emanate 鈥� like a glowing coal in a fire. A caoran is a piece of peat that shines in a fire. But the word also stands for a red berry like those that appear on a rowan tree. Yes 鈥� caorann [rowan].


There are many words in the dictionaries connected to caor or caoir, and light or shining is connected to them in some way or another. Caoir-bianag means 鈥榩hosphorescence in the sea鈥�. Caoir-sholas means 鈥榞leaming light鈥�. Caoir-gheal means 鈥榳hite crest of waves in a gale鈥�.


Because people were using the words caor or caoran in connection with fruit, the word now stands for 鈥榙earc鈥� or berry in English, even if it鈥檚 not red. Often, it appears in the form caora. For example, caora-dhromain 鈥榚濒诲别谤产别谤谤测鈥�, caora-staoin 鈥榡uniper berry鈥� and caora-mhitheig 鈥榖濒补别产别谤谤测鈥�.

听

The word caorachan appears in place names, for example in Sg霉rr a鈥� Chaorachain in Applecross in Ross-shire. That means 鈥榯he peak of the gleaming torrent鈥�. When water streams off a mountain on a dark day, the streams are somewhat like lights because they are so white. Light 鈥� caor, caorachan.


North of Applecross there are Coire Chaorachain and Gleann Chaorainn in the area around Little Loch Broom. I expect that they mean the same. And east of Applecross in the mountains south of Achnashellach, there is Toll a鈥� Chaorachain 鈥榯he deep corrie of the gleaming torrent鈥�. Toll a鈥� Chaorachain.


I hope you enjoyed our tour around caor and caoran. Cheerio just now.

Broadcast

  • Mon 2 Oct 2017 19:00

All the letters

Tha gach Litir Bheag an seo / All the Little Letters are here.

Podcast: An Litir Bheag

The Little Letter for Gaelic Learners

An Litir Bheag air LearnGaelic

An Litir Bheag is also on LearnGaelic (with PDFs)

Podcast