Main content

25/09/2017

Tha Ruairaidh MacIlleathain air ais le Litir Bheag na seachdain 'sa.

Available now

3 minutes

Last on

Mon 25 Sep 2017 19:00

Clip

An Litir Bheag 646

Bha mi ag innse dhuibh mu Dh貌mhnall mac Fhionnla鈥� nan D脿n 鈥� am b脿rd agus sealgair Abrach. Chaidh a thiodhlacadh ann an Cladh Cille Choirill. Tha mi airson innse dhuibh mu a bh脿s, a r猫ir beul-aithris.听

Bha D貌mhnall ochdad 始s a h-ochd bliadhna a dh鈥檃ois. Chaochail a bhean air thoiseach air. Bha e a鈥� fuireach cuide ri a nighinn. Latha a bha seo, bha e gu h-脿rd taobh Loch Tr猫ig ann am bothan, a鈥� coimhead a-mach air an uinneig. Bha a nighean ag obair air aran a dh猫anamh. Leig D貌mhnall osna.

鈥楧猫 th鈥� ort, a dhuine?鈥� thuirt i.

鈥楾ha mi a鈥� faicinn 霉dlaiche a鈥� tighinn a-nuas. Agus chan urrainn dhomh a thilgeil leis an t-saighead.鈥�

鈥極ch, na bithibh a鈥� coimhead air rudan mar sin, a dhuine,鈥� thuirt i.

鈥楾hoir thusa saighead a-nuas dhomh,鈥� thuirt D貌mhnall. 鈥楩aigh an t猫 as fhe脿rr sme貌ir.鈥�

Rinn an nighean sin. Leag D貌mhnall a thaic ris an uinneig. Tharraing e an t-saighead. Leig e air falbh i. Thuit am fiadh. Agus cha mh貌r nach do thuit am bodach taobh an teine leis a鈥� bhriosgadh a thug e air.

鈥楽in agad an damh mu dheireadh a thilgeas mi,鈥� thuirt e. 鈥楩eann e agus th猫id mo thiodhlacadh na sheiche ann an Cille Choirill. Na cuir air mo dhruim idir mi. Cuir m鈥� aghaidh air Loch Tr猫ig is air na monaidhean air a bheil m鈥� inntinn a鈥� siubhal a h-uile latha.鈥�

Tha mi airson soraidh a leigeil le Cladh Cille Choirill. Ach bu mhath leam d矛reach ge脿rr-aithris a dh猫anamh air an eaglais anns a鈥� chladh. Tha i gu math sean. A r猫ir beul-aithris, chaidh a togail 鈥� no 始s d貌cha ath-thogail 鈥� ann an ceithir deug, ochdad 始s a ceithir (1484) le ceann-cinnidh nan Camshronach, Ailean nan Creach.

Thog Ailean seachd creachan. Ach, an d猫idh l脿imhe, ghabh e aithreachas 脿s. Chuir e roimhe seachd eaglaisean a thogail airson a chuid aithreachais a dhearbhadh. B鈥� e t猫 dhiubh Cille Choirill. Bha an eaglais anns a鈥� chladh mu thr脿th nuair a chaidh D貌mhnall mac Fhionnla鈥� nan D脿n a thiodhlacadh ann, le seiche daimh timcheall air agus aghaidh air Loch Tr猫ig 始s na monaidhean.听


The Little Letter 646

I was telling you about D貌mhnall mac Fhionnla鈥� nan D脿n 鈥� the poet and hunter from Lochaber. He was buried in the Cille Choirill graveyard. I want to tell you about his death, according to oral tradition.

听听听听听听听 Donald was 88 years of age. His wife died before him. He was living with his daughter. One day, he was high above Loch Treig in a bothy, looking out of the window. His daughter was making bread. Donald let out a sigh.

听

听听听听听听听 鈥榃hat鈥檚 wrong with you, man?鈥� she said.

听听听听听听听 鈥業 am seeing a stag coming down. And I can鈥檛 shoot at it.鈥�

听

听听听听听听听 鈥極ch, don鈥檛 be looking at things like that, man,鈥� she said.

听听听听听听听 鈥榊ou get an arrow down for me,鈥� said Donald. 鈥楪et the one with the best shaft.鈥�

听听听听听听听 The daughter did that. Donald supported himself on the window. He drew the bow. He let the arrow go. The deer fell. And the old man almost fell beside the fire with the aftershock it gave him.

听听听听听听听 鈥楾hat鈥檚 the last stag I鈥檒l shoot,鈥� he said. 鈥楽kin it and I鈥檒l be buried in its hide at Cille Choirill. Don鈥檛 put me on my back at all. Face me towards Loch Treig and the hills on which my mind travels every day.

听

听听听听听听听 I want to farewell Cille Choirill graveyard. But I鈥檇 like just to give a short account of the church in the graveyard. It鈥檚 very old. According to oral tradition, it was built 鈥� or perhaps rebuilt 鈥� in 1484 by the clan chief of the Camerons, Ailean nan Creach [Allan of the Forays].

听听听听听听听 Allan was involved in plundering on seven occasions. But, afterwards, he regretted it. He decided to build seven churches in order to display his regret. One of them was Cille Choirill. The church was already in the graveyard when D貌mhnall mac Fhionnla鈥� nan D脿n was buried there, with a stag鈥檚 pelt around him and his face towards Loch Treig and the hills.

Broadcast

  • Mon 25 Sep 2017 19:00

All the letters

Tha gach Litir Bheag an seo / All the Little Letters are here.

Podcast: An Litir Bheag

The Little Letter for Gaelic Learners

An Litir Bheag air LearnGaelic

An Litir Bheag is also on LearnGaelic (with PDFs)

Podcast