Main content

24/12/2017

Tha Ruairidh MacIlleathain air ais le Litir Bheag na seachdain sa. Litir 脿ireamh 658.

Available now

3 minutes

Last on

Christmas Eve 2017 10:30

Clip

An Litir Bheag 658

Chaidh mi tron Chan脿l Chailleannach as t-samhradh, agus abair gun do ch貌rd e rium. Bha an t-slighe br猫agha air fad. Agus thachair mi ri daoine laghach. Bha gu le貌r ann 脿 d霉thchannan eile a bharrachd air Alba.

聽聽聽聽聽聽聽聽聽聽聽 Tha an Can脿l Cailleannach gu math eachdraidheil. B鈥� e Seumas Watt a rinn a鈥� chiad shuirbhidh airson can脿l tron Ghleann Mh貌r ann an seachd ceud deug, seachdad 始s a tr矛 (1773). Ach 始s ann trithead bliadhna an d猫idh sin a chaidh achd air a shon tron Ph脿rlamaid. Chuir sin airgead mu choinneimh a鈥� phr貌iseict. Thug an riaghaltas cead don einnseanair, T貌mas Telford, an can脿l a dhealbhachadh. Rinn e sin cuide ri fear Uilleam Jessop gus an do chaochail Jessop ann an ochd ceud deug is ceithir-deug(1814). An uair sin, rinn Telford an c貌rr leis fh猫in.

聽聽聽聽聽聽聽聽聽聽聽 Bha Telford am measg an luchd-einnseanairidh a b鈥� ainmeile ri a linn. Rugadh e ann an seachd ceud deug, caogad 始s a seachd (1757) ann an Eskdale ann an Siorrachd Dh霉n Phris. Chaochail athair nuair a bha T貌mas na leanabh. Bha an gille 貌g air a thogail le a mh脿thair ann am bochdainn. Dh鈥檌onnsaich e clachaireachd an toiseach, ach bha e airson a bhith na ailtire. Chaidh e a Lunnainn agus an uair sin gu Shropshire.

聽聽聽聽聽聽聽聽聽聽聽 Ann an seachd ceud deug, naochad 始s a tr矛 (1793) chaidh Telford an s脿s ann an dealbhachadh chan脿laichean. Am measg sin bha amaran-uisge ann an Sasainn agus sa Chuimrigh a bha air an d猫anamh de dh鈥檌arann. Tha iad fhathast mar ph脿irt de shiostam nan can脿laichean an-diugh. An uair sin am pr貌iseact m貌r 鈥� an Can脿l Cailleannach, a thug c貌rr is fichead bliadhna.

聽聽聽聽聽聽聽聽聽聽聽 Bha an riaghaltas an d貌chas an toiseach nach toireadh am pr貌iseact ach seachd bliadhna, seach fichead. Agus bha iad an d霉il gun cosgadh e ceithir cheud is seachdad m矛le not. Aig a鈥� cheann thall, chosg e naoi ceud m矛le not.

聽聽聽聽聽聽聽聽聽聽聽 Th貌isich sgioba aig gach ceann aig an aon 脿m. Bha e na b鈥� fhasa an uair sin stuth a thoirt don 脿ite-obrach nuair a bha gach p矛os dheth deiseil. An ath-sheachdain, innsidh mi dhuibh tuilleadh mun phr貌iseact iongantach seo.

The Little Letter 658

I went through the Caledonian Canal in the summer, and I really enjoyed it. The whole route was beautiful. And I met nice people. Many were from other countries in addition to Scotland.

聽聽聽聽聽聽聽 The Caledonian Canal is very historic. It鈥檚 James Watt that made the first survey for a canal through the Great Glen in 1773. But it鈥檚 thirty years after that that an act for it went through the Parliament. That allocated funding for the project. The government gave permission to the engineer, Thomas Telford, to design the canal. He did that along with Willam Jessop until Jessop died in 1814. Then Telford did the rest by himself.

聽聽聽聽聽聽聽 Telford was among the most famous engineers of his day. He was born in 1757 in Eskdale in Dumfriesshire. His father died when Thomas was a baby. The young lad was raised by his mother in poverty. He learned masonry to begin with, but he wanted to be an architect. He went to London and then to Shropshire.

聽聽聽聽聽聽聽 In 1793, Telford got involved in designing canals. Among those were aqueducts in England and Wales that were made of iron. They are still part of the canal system today. Then the big project 鈥� the Caledonain Canal, which lasted more than twenty years.

聽聽聽聽聽聽聽 The government was initially hoping that the project would only last seven years, rather than twenty. And they expected it to cost four hundred and seventy thousand pounds. In the end it cost nine hundred thousand pounds.

聽聽聽聽聽聽聽 A team began at each end at the same time. It was easier then to transport material to the workplace when each part of it was finished. Next week, I鈥檒l tell you more about this amazing project.

Broadcast

  • Christmas Eve 2017 10:30

All the letters

Tha gach Litir Bheag an seo / All the Little Letters are here.

Podcast: An Litir Bheag

The Little Letter for Gaelic Learners

An Litir Bheag air LearnGaelic

An Litir Bheag is also on LearnGaelic (with PDFs)

Podcast