Main content
An Litir Bheag 711
Tha Ruairidh MacIlleathain air ais le Litir Bheag na seachdain sa. Litir 脿ireamh 711.
Last on
Sun 30 Dec 2018
16:03
麻豆社 Radio nan G脿idheal
More episodes
Previous
Next
![]()
Corresponding Litir
Litir do luchd-ionnsachaidh 1015
Clip
-
An Litir Bheag 711
Duration: 03:02
An Litir Bheag 711
Tha mi airson innse dhuibh mu eucoireach ainmeil ann an Astr脿ilia, a rugadh, a r猫ir choltais, ann an Siorrachd Rois. B鈥� esan Frank Gardiner . Bha e be貌 mun aon 脿m 始s a bha Ned Kelly.聽
Tha na cunntasan-beatha ag innse dhuinn gun do rugadh Gardiner ann an ochd ceud deug is trithead (1830) ann an Siorrachd Rois. Ach chan eil iad ag innse dhuinn c脿ite. Aig aois 貌g, rinn e eilthireachd gu Astr脿ilia cuide ri a ph脿rantan. Agus cha b鈥� e Gardiner an t-ainm ceart aige, ach Christie.聽
Nuair a bha e fhathast 貌g, bha e ag obair le crodh ann am meadhan Bhictoria. C貌mhla ri feadhainn eile, ghoid e treud each. Ach chaidh a ghlacadh, agus chuir e seachad 霉ine sa phr矛osan.
Nuair a fhuair e a-mach, bha e ri eucoir fad na h-霉ine. Ann an ochd ceud deug, seasgad 始s a dh脿 (1862), chaidh e an s脿s le s脿r-mh猫irlich eile. Chuir iad stad air sgioba a bha a鈥� gluasad 貌ir is airgid ann an Cuimrigh Nuadh a Deas. Ghoid iad ulaidh air am biodh luach an-diugh de ch貌ig-deug millean doilear. Rinn seo Gardiner ainmeil, eadhon ann am Breatainn is na St脿itean Aonaichte.
Theich e gu tuath, gu T矛r na Banrigh. Bha e a鈥� ruith b霉th ann am baile Rockhampton ach chaidh aithneachadh le cuideigin. Chaidh a ghlacadh, agus fhuair e binn de ch貌rr is deich bliadhna fichead sa phr矛osan, agus obair chruaidh na cois. Ge-t脿, an d猫idh deich bliadhna fhuair e maitheanas, st猫idhichte air a鈥� chumha gum f脿gadh e Astr脿ilia.
Ann an ochd ceud deug, seachdad 始s a ceithir (1874), chaidh Gardiner gu Hong Kong agus an uair sin gu Calaf貌rnia. Sheatlaig e ann an San Francisco. Cheannaich e taigh-seinnse faisg air a鈥� chala.
Chan eil e soilleir mar a fhuair e b脿s. Chaill San Francisco m貌ran de na cl脿raidhean baile aca anns a鈥� chrith-thalmhainn ann an naoi ceud deug is sia (1906). Co-dhi霉, uaireigin eadar ochd ceud deug, ochdad 始s a dh脿 (1882) agus naoi ceud deug is ceithir (1904), fhuair Gardiner b脿s. An do thill e gu d霉thaich a bhreith ann an Siorrachd Rois? Tha eagal orm nach eil fhios a鈥檓.
Tha na cunntasan-beatha ag innse dhuinn gun do rugadh Gardiner ann an ochd ceud deug is trithead (1830) ann an Siorrachd Rois. Ach chan eil iad ag innse dhuinn c脿ite. Aig aois 貌g, rinn e eilthireachd gu Astr脿ilia cuide ri a ph脿rantan. Agus cha b鈥� e Gardiner an t-ainm ceart aige, ach Christie.聽
Nuair a bha e fhathast 貌g, bha e ag obair le crodh ann am meadhan Bhictoria. C貌mhla ri feadhainn eile, ghoid e treud each. Ach chaidh a ghlacadh, agus chuir e seachad 霉ine sa phr矛osan.
Nuair a fhuair e a-mach, bha e ri eucoir fad na h-霉ine. Ann an ochd ceud deug, seasgad 始s a dh脿 (1862), chaidh e an s脿s le s脿r-mh猫irlich eile. Chuir iad stad air sgioba a bha a鈥� gluasad 貌ir is airgid ann an Cuimrigh Nuadh a Deas. Ghoid iad ulaidh air am biodh luach an-diugh de ch貌ig-deug millean doilear. Rinn seo Gardiner ainmeil, eadhon ann am Breatainn is na St脿itean Aonaichte.
Theich e gu tuath, gu T矛r na Banrigh. Bha e a鈥� ruith b霉th ann am baile Rockhampton ach chaidh aithneachadh le cuideigin. Chaidh a ghlacadh, agus fhuair e binn de ch貌rr is deich bliadhna fichead sa phr矛osan, agus obair chruaidh na cois. Ge-t脿, an d猫idh deich bliadhna fhuair e maitheanas, st猫idhichte air a鈥� chumha gum f脿gadh e Astr脿ilia.
Ann an ochd ceud deug, seachdad 始s a ceithir (1874), chaidh Gardiner gu Hong Kong agus an uair sin gu Calaf貌rnia. Sheatlaig e ann an San Francisco. Cheannaich e taigh-seinnse faisg air a鈥� chala.
Chan eil e soilleir mar a fhuair e b脿s. Chaill San Francisco m貌ran de na cl脿raidhean baile aca anns a鈥� chrith-thalmhainn ann an naoi ceud deug is sia (1906). Co-dhi霉, uaireigin eadar ochd ceud deug, ochdad 始s a dh脿 (1882) agus naoi ceud deug is ceithir (1904), fhuair Gardiner b脿s. An do thill e gu d霉thaich a bhreith ann an Siorrachd Rois? Tha eagal orm nach eil fhios a鈥檓.
The Little Letter 711
I want to tell you about a famous criminal in Australia who was born, apparently, in Ross-shire. He was Frank Gardiner. He was alive at around the same time as Ned Kelly.
The biographies tell us that Gardiner was born in 1830 in Ross-shire. But they don鈥檛 tell us where. At a young age, he emigrated to Australia with his parents. And Gardiner wasn鈥檛 his true name, but Christie.
When he was still young, he was working with cattle in the middle of Victoria. Along with some others, he stole a herd of horses. But he was caught, and he spent time in prison.
When he got out, he was perpetually involved in crime. In 1862, he got involved with other famous robbers (鈥榖ushrangers鈥�). They stopped a team who were moving gold and money in New South Wales. They stole treasure that would be worth fifteen million dollars today. This made Gardiner famous, even in Britain and the United States.
He fled north, to Queensland. He was running a shop in the town of Rockhampton but he was recognised by somebody. He was caught, and he received a sentence of more than thirty years in prison, with hard labour. However, after ten years he was pardoned, based on the condition that he would leave Australia.
In 1874, Gardiner went to Hong Kong and then to California. He settled in San Francisco. He bought a pub near the harbour.
It鈥檚 not clear how he died. San Francisco lost many of its city records in the earthquake in 1906. Anyway, sometime between 1882 and 1904, Gardiner died. Did he return to the land of his birth in Ross-shire? I鈥檓 afraid I don鈥檛 know.
The biographies tell us that Gardiner was born in 1830 in Ross-shire. But they don鈥檛 tell us where. At a young age, he emigrated to Australia with his parents. And Gardiner wasn鈥檛 his true name, but Christie.
When he was still young, he was working with cattle in the middle of Victoria. Along with some others, he stole a herd of horses. But he was caught, and he spent time in prison.
When he got out, he was perpetually involved in crime. In 1862, he got involved with other famous robbers (鈥榖ushrangers鈥�). They stopped a team who were moving gold and money in New South Wales. They stole treasure that would be worth fifteen million dollars today. This made Gardiner famous, even in Britain and the United States.
He fled north, to Queensland. He was running a shop in the town of Rockhampton but he was recognised by somebody. He was caught, and he received a sentence of more than thirty years in prison, with hard labour. However, after ten years he was pardoned, based on the condition that he would leave Australia.
In 1874, Gardiner went to Hong Kong and then to California. He settled in San Francisco. He bought a pub near the harbour.
It鈥檚 not clear how he died. San Francisco lost many of its city records in the earthquake in 1906. Anyway, sometime between 1882 and 1904, Gardiner died. Did he return to the land of his birth in Ross-shire? I鈥檓 afraid I don鈥檛 know.
Broadcast
- Sun 30 Dec 2018 16:03麻豆社 Radio nan G脿idheal
All the letters
Tha gach Litir Bheag an seo / All the Little Letters are here.
Podcast: An Litir Bheag
The Little Letter for Gaelic Learners
An Litir Bheag air LearnGaelic
An Litir Bheag is also on LearnGaelic (with PDFs)
Podcast
-
An Litir Bheag
Litirichean do luchd-ionnsachaidh ura. Letters in Gaelic for beginners.
