Main content
Litir do Luchd-ionnsachaidh 1017
Tha Ruairidh MacIlleathain air ais le Litir do Luchd-ionnsachaidh na seachdain sa. Litir 脿ireamh 1017.
Last on
Wed 16 Jan 2019
23:00
麻豆社 Radio nan G脿idheal
More episodes
![]()
Corresponding Litir Bheag
An Litir Bheag 713
Clip
-
Litir do Luchd-ionnsachaidh 1017
Duration: 05:00
Litir 1017: Ball-coise agus Alba
Tha an Litir an t-seachdain seo mu dheidhinn ball-coise. Ball-coise na h-Alba. Ged nach eil sinn, ann an Alba, cho soirbheachail ann an saoghal a鈥� bhuill-choise 始s a b鈥� 脿bhaist, 始s e geama m貌r a th鈥� ann dhuinn fhathast. Tha Pr矛omh L矛og Ball-coise na h-Alba a鈥� cumail a-mach gum bi barrachd dhaoine a鈥� dol a choimhead gheamannan ball-coise ann an Alba seach d霉thaich sam bith eile anns an Roinn E貌rpa, co-dhi霉 a r猫ir meud an t-sluaigh.聽
Ach seo ceist dhuibh. Cuin mu dheireadh a bha a h-uile duine a bha a鈥� cluich ann an Cuairt Dheireannach Cupa na h-Alba, a鈥� gabhail a-staigh nam manaidsearan is nan r猫itirean, nan Albannaich? Uill, bidh sibh a鈥� smaoineachadh, 始s d貌cha, nach robh Celtic no Rangers an s脿s anns a鈥� gh猫am. Agus bhiodh sibh ceart.聽
Agus am fuasgladh? An g猫am eadar St Mirren agus D霉n D猫 Aonaichte ann an naoi ceud deug, ochdad 始s a seachd (1987). Bha e air a chluich aig P脿irc Hampden ann an Glaschu air beulaibh caogad 始s a dh脿 m矛le duine, agus bhuannaich St Mirren 1-0. B鈥� iad na manaidsearan Ailig Mac a鈥� Ghobhainn aig St Mirren agus Jim MacIllEathain aig D霉n D猫 Aonaichte.
Tha ball-coise ann an Alba air atharrachadh gu m貌r bhon uair sin. A鈥� bhliadhna ron gh猫am sin, nuair a bha sgioba n脿iseanta na h-Alba air a slighe a Mheagsago airson Cupa na Cruinne, bha 97% de na cluicheadairean anns a鈥� phr矛omh L矛og againn nan Albannaich.聽
Bhon uair sin, tha am figear sin air a dhol an lughad. A-nise, tha an 矛re mhath leth de na cluicheadairean anns a鈥� phr矛omh L矛og nan Albannaich. Agus chan eil sinn air faighinn gu cuairtean deireannach Cupa na Cruinne airson c貌rr is fichead bliadhna. Saoil a bheil ceangal ann eadar an d脿 rud sin? No an e rudeigin eile as coireach ris an t-suidheachadh thruagh anns a bheil ar sgioba n脿iseanta?
Agus seo ceist eile dhuibh. Cuin mu dheireadh a bhuannaich Alba g猫am anns na cuairtean deireannach aig Cupa na Cruinne? Agus c貌 bha sinn a鈥� cluich? Uill, cha do thachair e an turas mu dheireadh a bha sinn ann 鈥� ann an naoi ceud deug, naochad 始s a h-ochd (1998) anns an Fhraing. Aig an fharpais sin, bha sinn co-ionann 1-1 le Nirribhidh ach chaill sinn an aghaidh Brasil (2-1) agus Morogo (3-0).
An turas mu dheireadh a bhuannaich sinn, bha e ann an naoi ceud deug is naochad (1990) anns an Eadailt 鈥� aig an fharpais far an t脿inig a鈥� Ghearmailt an Iar am b脿rr. Agus seo an sgioba a chuir Alba a-mach an latha sin: Leighton, McLeish, Malpas, Levein, McPherson, Durie, MacLeod, Aitken, McCall, Fleck, Johnston. B鈥� e am manaidsear Andaidh Roxburgh. Chuir McCall agus Johnston na tadhail airson Alba ann an Genoa 鈥� an aghaidh na Suain.聽
Ged a bhuannaich sinn an g猫am sin, chaill sinn gu Costa Rica agus Brasil 鈥� a-rithist 鈥� agus an d猫idh nan tr矛 geamannan, bha ar cluicheadairean is luchd-leantainn air an rathad dhachaigh. Ach, bu ch貌ir dhomh a r脿dh gun do bhuannaich Alba rudeigin aig an fharpais mu dheireadh far an do nochd ar sgioba n脿iseanta 鈥� anns an Fhraing ann an naoi ceud deug, naochad 始s a h-ochd (1998). Bhuannaich an luchd-leantainn againn duais airson a bhith gan gi霉lan fh猫in ann an d貌igh laghach is sp貌rsail. Tha e math a bhith a鈥� buannachadh rudeigin!
Ach seo ceist dhuibh. Cuin mu dheireadh a bha a h-uile duine a bha a鈥� cluich ann an Cuairt Dheireannach Cupa na h-Alba, a鈥� gabhail a-staigh nam manaidsearan is nan r猫itirean, nan Albannaich? Uill, bidh sibh a鈥� smaoineachadh, 始s d貌cha, nach robh Celtic no Rangers an s脿s anns a鈥� gh猫am. Agus bhiodh sibh ceart.聽
Agus am fuasgladh? An g猫am eadar St Mirren agus D霉n D猫 Aonaichte ann an naoi ceud deug, ochdad 始s a seachd (1987). Bha e air a chluich aig P脿irc Hampden ann an Glaschu air beulaibh caogad 始s a dh脿 m矛le duine, agus bhuannaich St Mirren 1-0. B鈥� iad na manaidsearan Ailig Mac a鈥� Ghobhainn aig St Mirren agus Jim MacIllEathain aig D霉n D猫 Aonaichte.
Tha ball-coise ann an Alba air atharrachadh gu m貌r bhon uair sin. A鈥� bhliadhna ron gh猫am sin, nuair a bha sgioba n脿iseanta na h-Alba air a slighe a Mheagsago airson Cupa na Cruinne, bha 97% de na cluicheadairean anns a鈥� phr矛omh L矛og againn nan Albannaich.聽
Bhon uair sin, tha am figear sin air a dhol an lughad. A-nise, tha an 矛re mhath leth de na cluicheadairean anns a鈥� phr矛omh L矛og nan Albannaich. Agus chan eil sinn air faighinn gu cuairtean deireannach Cupa na Cruinne airson c貌rr is fichead bliadhna. Saoil a bheil ceangal ann eadar an d脿 rud sin? No an e rudeigin eile as coireach ris an t-suidheachadh thruagh anns a bheil ar sgioba n脿iseanta?
Agus seo ceist eile dhuibh. Cuin mu dheireadh a bhuannaich Alba g猫am anns na cuairtean deireannach aig Cupa na Cruinne? Agus c貌 bha sinn a鈥� cluich? Uill, cha do thachair e an turas mu dheireadh a bha sinn ann 鈥� ann an naoi ceud deug, naochad 始s a h-ochd (1998) anns an Fhraing. Aig an fharpais sin, bha sinn co-ionann 1-1 le Nirribhidh ach chaill sinn an aghaidh Brasil (2-1) agus Morogo (3-0).
An turas mu dheireadh a bhuannaich sinn, bha e ann an naoi ceud deug is naochad (1990) anns an Eadailt 鈥� aig an fharpais far an t脿inig a鈥� Ghearmailt an Iar am b脿rr. Agus seo an sgioba a chuir Alba a-mach an latha sin: Leighton, McLeish, Malpas, Levein, McPherson, Durie, MacLeod, Aitken, McCall, Fleck, Johnston. B鈥� e am manaidsear Andaidh Roxburgh. Chuir McCall agus Johnston na tadhail airson Alba ann an Genoa 鈥� an aghaidh na Suain.聽
Ged a bhuannaich sinn an g猫am sin, chaill sinn gu Costa Rica agus Brasil 鈥� a-rithist 鈥� agus an d猫idh nan tr矛 geamannan, bha ar cluicheadairean is luchd-leantainn air an rathad dhachaigh. Ach, bu ch貌ir dhomh a r脿dh gun do bhuannaich Alba rudeigin aig an fharpais mu dheireadh far an do nochd ar sgioba n脿iseanta 鈥� anns an Fhraing ann an naoi ceud deug, naochad 始s a h-ochd (1998). Bhuannaich an luchd-leantainn againn duais airson a bhith gan gi霉lan fh猫in ann an d貌igh laghach is sp貌rsail. Tha e math a bhith a鈥� buannachadh rudeigin!
Faclan na Litreach
Faclan na Litreach: Ball-coise: football, soccer; Cuairt Dheireannach Cupa na h-Alba: Scottish Cup Final; am fuasgladh: the solution; D霉n D猫 Aonaichte: Dundee United; gu coimeirsealta: commercially.
Abairtean na Litreach
Abairtean na Litreach: 始s e geama m貌r a th鈥� ann dhuinn fhathast: it鈥檚 still a big game for us; a鈥� cumail a-mach gum bi barrachd dhaoine a鈥� dol a choimhead gheamannan ball-coise: maintain that more people go to watch football games; seach d霉thaich sam bith eile anns an Roinn E貌rpa: compared to any other country in Europe; a鈥� gabhail a-staigh nam manaidsearan is nan r猫itirean: including the managers and referees; air beulaibh caogad 始s a dh脿 m矛le duine: in front of fifty two thousand people; nuair a bha sgioba n脿iseanta na h-Alba air a slighe a Mheagsago: when Scotland鈥檚 national team was on its way to Mexico; tha an 矛re mhath leth de na cluicheadairean anns a鈥� phr矛omh L矛g nan Albannaich: pretty much half of the players in the Premier League are Scots; chan eil sinn air faighinn gu cuairtean deireannach Cupa na Cruinne airson c貌rr is fichead bliadhna: we haven鈥檛 reached the World Cup finals for more than twenty years; an e rudeigin eile as coireach ris an t-suidheachadh thruagh: is something else responsible for the poor situation; bha sinn co-ionann le Nirribhidh: we drew with Norway; aig an fharpais far an t脿inig a鈥� Ghearmailt an Iar am b脿rr: in the competition where West Germany came out on top; chuir X na tadhail: X scored the goals; an aghaidh na Suain: against Sweden; an d猫idh nan tr矛 geamannan, bha ar cluicheadairean is luchd-leantainn air an rathad dhachaigh: after the three games, our players and fans were on the/their way home; duais airson a bhith gan gi霉lan fh猫in ann an d貌igh laghach is sp貌rsail: a prize for behaving in a nice and sporting manner.
Puing-ch脿nain na Litreach
Puing-ch脿nain na Litreach: tha am figear sin air a dhol an lughad: that figure has diminished. Lughad is an example of a noun that can be grammatically characterized as a 鈥榯hird comparative adjective鈥�. It is formed by adding 鈥�-补诲鈥� to the comparative form of an adjective (eg nas lugha 鈥�smaller鈥�) and is used largely today only with the verb rach. Other examples are chaidh e an gilead 鈥榠t got whiter鈥�; tha peatrail a鈥� s矛or dhol an daoiread 鈥�petrol is continually getting more expensive鈥�.
Gn脿thas-cainnt na Litreach
Gn脿thas-cainnt na Litreach: a r猫ir meud an t-sluaigh: per head of population [鈥榓ccording to population size鈥橾.
Broadcasts
- Sun 13 Jan 2019 22:30麻豆社 Radio nan G脿idheal
- Wed 16 Jan 2019 23:00麻豆社 Radio nan G脿idheal
Litir do Luchd-ionnsachaidh air LearnGaelic
Tha Litir do Luchd-ionnsachaidh air LearnGaelic (le PDFs)
All letters
Tha na litrichean uile an seo / The letters are available here
Podcast: Litir do Luchd-ionnsachaidh
Letter To Gaelic Learners
Podcast
-
Litir do Luchd-ionnsachaidh
Litrichean Gaidhlig do luchd-ionnsachaidh. Gaelic letters for students of the language.
