Main content
An Litir Bheag 777
Litir Bheag na seachdain sa le Ruairidh MacIlleathain. Litir 脿ireamh 777. Roddy Maclean is back with this week's short letter for G脿idhlig learners.
Last on
Sun 5 Apr 2020
16:00
麻豆社 Radio nan G脿idheal
More episodes
Previous
Next
![]()
Corresponding Litir
Litir do Luchd-ionnsachaidh 1081
Clip
-
An Litir Bheag 777
Duration: 03:27
An Litir Bheag 777
Ann an Litir c貌ig ceud, seasgad 鈥檚 a seachd (567), bha mi ag innse dhuibh mu Cho-ch貌rdadh Pheairt. Thug an co-ch貌rdadh gu cr矛ch an smachd aig na Lochlannaich air taobh an iar na h-Alba 鈥� agus an iar-thuath, na h-eileanan agus Eilean Mhanainn cuideachd. Chaidh an t-aonta a tharraing ri ch猫ile le riochdairean aig Nirribhidh agus Alba ann am Peairt. Bha sin anns a鈥� bhliadhna d脿 cheud deug, seasgad 鈥檚 a sia (1266).聽
Bha an co-ch貌rdadh eadar Alasdair III, R矛gh na h-Alba, agus R矛gh Nirribhidh, M脿nas IV. A r猫ir an aonta, bha Alba a鈥� p脿igheadh ceithir m矛le marg agus an uair sin ceud marg gach bliadhna. Fhuair Alba smachd air na t矛rean a dh鈥檃inmich mi, ach Arcaibh is Sealtainn.
Cha b鈥� e sin deireadh an sge貌il airson Co-ch貌rdadh Pheairt. Chaidh a dhaingneachadh ann an Inbhir Nis nuair a bha Raibeart am Brusach na r矛gh. Bha esan an l脿thair airson ainm a chur ris an sgr矛obhainn.聽
Tha dreach dhen aonta 鈥� air eadar-theangachadh gu Beurla 鈥� anns an leabhar Invernessiana. Chaidh an leabhar a chur ri ch猫ile le Te脿rlach Friseal Mac an T貌isich. Th脿inig an d脿 sgioba c貌mhla air an latha mu dheireadh dhen D脿mhair ann an tr矛 cheud deug 始s a dh脿-dheug (1312). Ann an sgioba na h-Alba, a bharrachd air an r矛gh, bha co-dhi霉 ceathrar easbaigean agus tri霉ir iarlan. Chuir iad uile an seulachan pearsanta ris an sgr矛obhainn.
Cha robh R矛gh Nirribhidh, H氓kon V, an l脿thair. Bha esan air a riochdachadh le 脿rd-easbaig, dithis easbaigean, iarla agus dithis bharan.聽
Cha deach an t-aonta atharrachadh. Dhearbh am Brusach gun cumadh Alba ris na dleastanasan aice. Bhiodh i a鈥� cur ceud marg a h-uile bliadhna gu s矛orraidh gu R矛gh Nirribhidh agus oighrean. Bhiodh an t-airgead air a thoirt seachad air F猫ill E貌in ann an Eaglais an Naoimh Mh脿nais. Tha an t-seann eaglais sin fhathast ann 鈥� ann am Baile na h-Eaglaise ann an Arcaibh. Carson a thachradh e an sin? Uill, bhuineadh Arcaibh fhathast do R矛gh Nirribhidh.聽
A bheil sin a鈥� ciallachadh gu bheil Alba fhathast a鈥� cur s霉im co-ionann ri ceud marg gu Nirribhidh gach bliadhna? Bheir sinn s霉il air sin an ath-sheachdain.
Bha an co-ch貌rdadh eadar Alasdair III, R矛gh na h-Alba, agus R矛gh Nirribhidh, M脿nas IV. A r猫ir an aonta, bha Alba a鈥� p脿igheadh ceithir m矛le marg agus an uair sin ceud marg gach bliadhna. Fhuair Alba smachd air na t矛rean a dh鈥檃inmich mi, ach Arcaibh is Sealtainn.
Cha b鈥� e sin deireadh an sge貌il airson Co-ch貌rdadh Pheairt. Chaidh a dhaingneachadh ann an Inbhir Nis nuair a bha Raibeart am Brusach na r矛gh. Bha esan an l脿thair airson ainm a chur ris an sgr矛obhainn.聽
Tha dreach dhen aonta 鈥� air eadar-theangachadh gu Beurla 鈥� anns an leabhar Invernessiana. Chaidh an leabhar a chur ri ch猫ile le Te脿rlach Friseal Mac an T貌isich. Th脿inig an d脿 sgioba c貌mhla air an latha mu dheireadh dhen D脿mhair ann an tr矛 cheud deug 始s a dh脿-dheug (1312). Ann an sgioba na h-Alba, a bharrachd air an r矛gh, bha co-dhi霉 ceathrar easbaigean agus tri霉ir iarlan. Chuir iad uile an seulachan pearsanta ris an sgr矛obhainn.
Cha robh R矛gh Nirribhidh, H氓kon V, an l脿thair. Bha esan air a riochdachadh le 脿rd-easbaig, dithis easbaigean, iarla agus dithis bharan.聽
Cha deach an t-aonta atharrachadh. Dhearbh am Brusach gun cumadh Alba ris na dleastanasan aice. Bhiodh i a鈥� cur ceud marg a h-uile bliadhna gu s矛orraidh gu R矛gh Nirribhidh agus oighrean. Bhiodh an t-airgead air a thoirt seachad air F猫ill E貌in ann an Eaglais an Naoimh Mh脿nais. Tha an t-seann eaglais sin fhathast ann 鈥� ann am Baile na h-Eaglaise ann an Arcaibh. Carson a thachradh e an sin? Uill, bhuineadh Arcaibh fhathast do R矛gh Nirribhidh.聽
A bheil sin a鈥� ciallachadh gu bheil Alba fhathast a鈥� cur s霉im co-ionann ri ceud marg gu Nirribhidh gach bliadhna? Bheir sinn s霉il air sin an ath-sheachdain.
The Little Letter 777
In Litir 567, I was telling you about the Treaty of Perth. The treaty brought to an end the Scandinavian control of the west of Scotland 鈥� and the north-west, the islands and the Isle of Man as well. The agreement was drawn up by Norwegian and Scottish representatives in Perth. That was in the year 1266.
The treaty was between Alexander III, the King of Scotland, and the King of Norway, Magnus IV. According to the agreement, Scotland was paying four thousand merks and then a hundred merks every year. Scotland got control of the lands I named, except Orkney and Shetland.
That wasn鈥檛 the end of the story for the Treaty of Perth. It was ratified in Inverness when Robert the Bruce was king. He was present to put his name to the document.
A form of the agreement 鈥� translated to English 鈥� is in the book Invernessiana. The book was put together by Charles Fraser-Mackintosh. The two teams came together on the last day of October in 1312. In Scotland鈥檚 team, in addition to the king, there were at least four bishops and three earls. They all put their personal seals to the document.聽
The King of Norway, H氓kon V, was not present. He was represented by an archbishop, two bishops, and earl and two barons.
The agreement was not changed. Bruce confirmed that Scotland would meet its obligations. It would send a hundred merks every year forever to the King of Norway and his heirs. The money would be handed over at the Feast of St John in St Magnus鈥檚 Church [Cathedral]. The old church is still there 鈥� in Kirkwall in Orkney. Why would it happen there? Well, Orkney still belonged to the King of Norway.
Does that mean that Scotland still sends a sum equivalent to a hundred merks to Norway every year? We鈥檒l look at that next week.
The treaty was between Alexander III, the King of Scotland, and the King of Norway, Magnus IV. According to the agreement, Scotland was paying four thousand merks and then a hundred merks every year. Scotland got control of the lands I named, except Orkney and Shetland.
That wasn鈥檛 the end of the story for the Treaty of Perth. It was ratified in Inverness when Robert the Bruce was king. He was present to put his name to the document.
A form of the agreement 鈥� translated to English 鈥� is in the book Invernessiana. The book was put together by Charles Fraser-Mackintosh. The two teams came together on the last day of October in 1312. In Scotland鈥檚 team, in addition to the king, there were at least four bishops and three earls. They all put their personal seals to the document.聽
The King of Norway, H氓kon V, was not present. He was represented by an archbishop, two bishops, and earl and two barons.
The agreement was not changed. Bruce confirmed that Scotland would meet its obligations. It would send a hundred merks every year forever to the King of Norway and his heirs. The money would be handed over at the Feast of St John in St Magnus鈥檚 Church [Cathedral]. The old church is still there 鈥� in Kirkwall in Orkney. Why would it happen there? Well, Orkney still belonged to the King of Norway.
Does that mean that Scotland still sends a sum equivalent to a hundred merks to Norway every year? We鈥檒l look at that next week.
Broadcast
- Sun 5 Apr 2020 16:00麻豆社 Radio nan G脿idheal
All the letters
Tha gach Litir Bheag an seo / All the Little Letters are here.
Podcast: An Litir Bheag
The Little Letter for Gaelic Learners
An Litir Bheag air LearnGaelic
An Litir Bheag is also on LearnGaelic (with PDFs)
Podcast
-
An Litir Bheag
Litirichean do luchd-ionnsachaidh ura. Letters in Gaelic for beginners.
