Main content

An Litir Bheag 778

Litir Bheag na seachdain sa le Ruairidh MacIlleathain. Litir 脿ireamh 778. Roddy Maclean is back with this week's short letter for G脿idhlig learners.

Available now

4 minutes

Last on

Sun 12 Apr 2020 16:00

Clip

An Litir Bheag 778

Bha mi ag innse dhuibh mun choinneimh ann an Inbhir Nis eadar Raibeart am Brusach agus riochdairean Nirribhidh. Bha sin ann an tr矛 cheud deug is dh脿-dheug (1312). Bha an R矛gh ann airson aonta eadar an d脿 dh霉thaich 鈥� Co-ch貌rdadh Pheairt 鈥� a dhaingneachadh.聽

Bha aig Alba ri ceud marg a chur gu Nirribhidh gach bliadhna. Ach d猫 thachair don aonta sin? Am bi Alba fhathast a鈥� cur airgead gu Nirribhidh gach bliadhna?聽

Uill, cha bhi. Chaidh a chur 脿s don d矛oladh ann an ceithir cheud deug, seasgad 鈥檚 a naoi (1469), nuair a ph貌s a鈥� bhana-phrionnsa D脿nach 鈥� M脿iread 鈥� R矛gh Seumas III. Tr矛 bliadhna an d猫idh sin, cha robh R矛gh na Danmhairg air an tochradh a ph脿igheadh. Mar sin, th脿inig Arcaibh is Sealtainn fo smachd na h-Alba an 脿ite an tochraidh.聽

Fhuair mi a-mach mun choinneimh ann an Inbhir Nis mar ph脿irt de rannsachadh air a鈥� bhaile agus na sg矛rean mun chuairt air. Am measg nan sg矛rean sin, tha Peitidh agus 脌ird nan Saor 鈥� gu sear air Inbhir Nis.聽

Airson 霉ine mh貌r bha G脿idhlig aig na daoine an sin. Bha cultar G脿idhealach aca. Bha gu le貌r dhiubh a鈥� creidsinn anns na s矛thichean. P矛os beag a-mach 脿 baile 脌ird nan Saor, tha tom beag ris an canar Tom Eanraig. Tha e air na mapaichean fhathast. Bha daoine ag r脿dh gum biodh s矛thichean a鈥� dol ann, gu h-脿raidh air an oidhche fo sholas na gealaich.

Timcheall air a鈥� bhliadhna seachd ceud deug is trithead (1730), bha fear ann air an robh Rothach mar ainm. Bha leanabh aige. Bha an leanabh lag is neo-chomasach. Bha ar caraid dhen bheachd gur e t脿charan a bha ann. B鈥� e sin leanabh a dh鈥檉h脿g na s矛thichean an 脿ite an naoidhein aige fh猫in. Tha mi an d霉il gur e Eanraig a bha air an leanabh mar ainm.

Co-dhi霉, bha Mgr Rothach a鈥� creidsinn, nam f脿gadh e an leanabh air an tom thairis air an oidhche, gum biodh an leanabh ceart ann na 脿ite sa mhadainn. Dh鈥檉h脿g e an leanabh air an tom. Chaidh e dhachaigh. Ach, nuair a thill e sa mhadainn, bha an leanabh bochd marbh. Agus sin agaibh mo sgeul.

The Little Letter 778

I was telling you about the meeting in Inverness between Robert the Bruce and Norwegian representatives. That was in 1312. The King was there to ratify an agreement between the two countries 鈥� the Treaty of Perth.

Scotland had to send a hundred merks to Norway every year. But what happened to that agreement? Does Scotland still send money to Norway every year?

Well, no. The compensation was cancelled in 1469, when the Danish princess 鈥� Margaret 鈥� married King James III. Three years after that, the King of Denmark had not paid the dowry. Thus, Orkney and Shetland came under the control of Scotland in place of the dowry.

I found out about the meeting in Inverness as part of research on the city and the areas around it. Among those areas are Petty and Ardersier 鈥� east of Inverness.

For a long time the people there spoke Gaelic. They had a Gaelic culture. Many of them believed in the fairies. A short distance from the village of Ardersier, there is a small knoll called Tom Eanraig 鈥楬enry鈥檚 knoll鈥�. People said the fairies would go there, particularly at night under moonlight.

Around the year 1730, there was a man called Munro. He had a baby. The baby was weak and 鈥榓trophied鈥�. Our friend was of the opinion that it was a changeling. That was a child the fairies left in place of his own child. I expect that the child鈥檚 name was Henry.

Anyway, Mr Munro believed that if he left the baby on the knoll overnight, that the correct baby would be there in its place in the聽 morning. He left the baby on the knoll. He went home. But, when he returned in the morning, the poor baby was dead. And that鈥檚 my story.

Broadcast

  • Sun 12 Apr 2020 16:00

All the letters

Tha gach Litir Bheag an seo / All the Little Letters are here.

Podcast: An Litir Bheag

The Little Letter for Gaelic Learners

An Litir Bheag air LearnGaelic

An Litir Bheag is also on LearnGaelic (with PDFs)

Podcast