Main content

Litir do Luchd-ionnsachaidh 1101

Litir do Luchd-ionnsachaidh le Ruairidh MacIlleathain. Litir 脿ireamh 1101. Roddy Maclean reads this week's letter for G脿idhlig learners.

Available now

5 minutes

Last on

Wed 26 Aug 2020 23:00

Clip

Litir 1101: Briathrachas Fhuaimean (3)

An t-seachdain sa chaidh thug mi am facal 蝉驳颈霉肠补苍 dhuibh. Fuaim na circe-fraoich. 始S e gog no gogadaich a chanas sinn ri gairm a鈥� choilich-fhraoich. A bheil sibh e貌lach air an fhacal 肠脿苍谤补苍? Tha e a鈥� ciallachadh a bhith a鈥� d猫anamh gearan no pronndal 鈥� grumbling, muttering. Sin am fuaim a bhios ge貌idh a鈥� d猫anamh. C脿nran nan g猫adh.

Ann am Beurla, bidh tunnagan ag r脿dh, 鈥�quack, quack鈥�. Ann an G脿idhlig, bidh iad ag r脿dh f脿-ug, f脿-ug. F脿-ug, f脿-ug. Bidh cearcan ag r脿dh gog gog ann an G脿idhlig seach cluck cluck. Gog gog. Agus bidh coileach a鈥� gairm Gog-a-Ghuidh-Ghaoith, an 脿ite Cock-a-doodle-do. Gog-a-Ghuidh-Ghaoith.聽

始S e g脿g g脿g a bhios aig feannagan is starragan. G脿g g脿g. Bidh iad ri 驳谤脿肠补苍. Bidh fithich ag r脿dh gr貌g gr貌g. Gr貌g gr貌g. Ann am Beurla, canaidh a鈥� chuthag cuckoo, cuckoo. Ach, ann an G脿idhlig, bidh i ag r脿dh gug-g霉g, gug-g霉g. Agus bidh an iolaire-bhuidhe ag r脿dh gl矛-ug, gl矛-ug. Chan ann tric a chluinneas sinn iolaire-bhuidhe, ge-t脿.

An robh sibh riamh ann an uamh far am bi ur guth iongantach m貌r, fad-脿s is domhainn? Le beagan de mhac-talla ann. Tha e mar gu bheil am fuaim a鈥� tighinn bho shaoghal eile. 始S e sin 尘貌迟丑补谤 ann an G脿idhlig. A deep unearthly sound. M貌thar.

Nan cluinneadh sibh clach a鈥� tuiteam a dh鈥檜isge, d猫 am fuaim a bhiodh ann? 始S e sin plub. Plub. Nam biodh sreath chlachan a鈥� tuiteam a dh鈥檜isge, t猫 an d猫idh a ch猫ile gu sgiobalta, 始s e plubraich a bhiodh ann. Plubraich.

D猫 mu dheidhinn fuaimean nach eil cho cumanta? Ciamar a chanas sinn sizzle ann an G脿idhlig? Tha 诲谤霉颈蝉别补诲丑 ann. Dr霉iseadh. Tha dearrasan ann cuideachd. No dearrasanaich. Tha sin a鈥� gabhail a-steach crackling, agus fuaim brataich air latha gaothach. Agus tha 谤脿蝉迟补濒 ann. Airson 谤脿蝉迟补濒, tha faclair Dwelly ag r脿dh sizzling sound, as of flesh being fried. Facal math airson barbaici霉, 始s d貌cha!

Agus hiss? Ciamar a chanas sinn hiss ann an G脿idhlig? Uill, bidh sinn a鈥� cleachdadh an fhacail fead airson sin uaireannan. Fead 鈥� a whistle or hiss. Fead an aonaich 鈥� 始s e sin am fuaim a n矛 a鈥� ghaoth ann am fraoch air beinn, no aonach. Fead an aonaich.

Tha siosarnaich ann cuideachd. Hissing. Siosarnaich. Ma bhios nathair a鈥� siosarnaich, n矛 i fais. Fais! 鈥� hiss! Agus 蝉猫颈诲谤颈肠丑. Hissing, snorting. S猫idrich. Sin cuideachd am fuaim a bhios mucan-mara agus leumadairean a鈥� d猫anamh nuair a leigeas iad 猫adhar a-mach. S猫idrich. Tha e eadar-dhealaichte bho sitrich no sitir. 始S e sin am fuaim aig each. Rinn an t-each sitir 鈥�the horse neighed鈥�. Bha na h-eich a鈥� sitrich 鈥�the horses were neighing鈥�.

Bu mhath leam cr矛och a chur air mo chunntas de bhriathrachas nam fuaimean le seo 鈥� lapan no slapan. 始S e sin am fuaim a bhios duine a鈥� d猫anamh ma bhios na b貌tannan aige l脿n uisge, agus e a鈥� coiseachd annta. Lapan. Mar sin leibh.

Faclan na Litreach

Faclan na Litreach: 驳谤脿肠补苍: cawing of a crow; fithich: ravens; cuthag: cuckoo; mac-talla: echo; plub: the sound of a stone falling into water; b貌tannan: [welly] boots.

Abairtean na Litreach

Abairtean na Litreach: Fuaim na circe-fraoich: the sound of the female red grouse; gairm a鈥� choilich-fhraoich: the call of the male red grouse; am fuaim a bhios ge貌idh a鈥� d猫anamh: the noise that geese make; 肠脿苍谤补苍 nan g猫adh: the call of the geese; 始s e g脿g g脿g a bhios aig feannagan is starragan: hoodie crows and common crows say g脿g g脿g; chan ann tric a chluinneas sinn iolaire-bhuidhe, ge-t脿: it鈥檚 not often we hear a golden eagle, however; an robh sibh riamh ann an uamh?: were you ever in a cave?; far am bi ur guth iongantach m貌r, fad-脿s is domhainn: where your voice is amazingly large, distant and deep; mar gu bheil am fuaim a鈥� tighinn bho shaoghal eile: as if the sound were coming from another world; nan cluinneadh sibh clach a鈥� tuiteam a dh鈥檜isge: if you heard a stone falling into water; nam biodh sreath chlachan a鈥� tuiteam a dh鈥檜isge: if a series of stones were falling into water; fuaim brataich air latha gaothach: the sound of a flag on a windy day; am fuaim a n矛 a鈥� ghaoth ann am fraoch air beinn: the sound that wind makes in heather on a mountain; ma bhios nathair a鈥� siosarnaich: if a snake hisses; am fuaim a bhios mucan-mara agus leumadairean a鈥� d猫anamh nuair a leigeas iad 猫adhar a-mach: the sound that whales and dolphins make when they exhale; bu mhath leam cr矛och a chur air mo chunntas: I鈥檇 like to finish my account.

Puing-ch脿nain na Litreach

Puing-ch脿nain na Litreach: If fead means 鈥榳histle鈥� or 鈥榟iss鈥�, have you ever wondered why the Gaelic children鈥檚 game, which is an equivalent to hide-and-seek, is generally called falach-fead? Whereas in English, the seeker generally counts to an agreed number before he or she starts seeking, and then shouts out that they are 鈥榗oming, ready or not鈥�, the Gaelic version traditionally allowed the hiders to find their hiding places, at which point one of them would give a loud whistle (a sound whose source is not easy to locate). An alternative name for the game is 蹿补濒补肠丑-驳矛辞驳, which really means the same as the English.聽

Gn脿thas-cainnt na Litreach

Gn脿thas-cainnt na Litreach: Fead an aonaich: the hissing sound of the wind in heather on a mountainside.

Broadcasts

  • Sun 23 Aug 2020 22:30
  • Wed 26 Aug 2020 23:00

Litir do Luchd-ionnsachaidh air LearnGaelic

Tha Litir do Luchd-ionnsachaidh air LearnGaelic (le PDFs)

All letters

Tha na litrichean uile an seo / The letters are available here

Podcast: Litir do Luchd-ionnsachaidh

Letter To Gaelic Learners

Podcast