Main content

An Litir Bheag 808

Litir Bheag na seachdain sa le Ruairidh MacIlleathain. Litir 脿ireamh 808. Roddy Maclean is back with this week's short letter for G脿idhlig learners.

Available now

4 minutes

Last on

Sun 8 Nov 2020 16:00

Clip

An Litir Bheag 808

A bheil leas no g脿rradh agaibh? Ma tha, am bi sibh a鈥� f脿s glasraich ann? Bidh mise, agus tha mi airson innse dhuibh mu lus a chuir mi am-bliadhna.

始S e an lus n脿dar de ch脿l ris an can mise, ann an G脿idhlig, 鈥槼γ牨� buan鈥�. Ann am Beurla, 始s e perennial kale a thathar a鈥� gabhail air. C脿l buan, no 肠脿濒 buan-mhaireannach ma tha sibh ag iarraidh a bhith spaideil.

Fhuair mi an lus an-uiridh bho charaid ann an Sasainn. Tha esan f矛or dh猫idheil air g脿irnealaireachd. Dh鈥檉haighnich e dh矛om an robh mi ag iarraidh 肠脿濒 buan fh脿s anns an leas agam fh矛n. Thuirt mi gun robh. Thug e dhomh d脿 ph矛os bheag de ghas bho aon de na lusan aige fh猫in.

Nuair a th脿inig mi dhachaigh, chuir mi ann an 霉ir iad. Thairis air a鈥� gheamhradh, chuir iad freumhaichean s矛os. Nuair a th脿inig an t-earrach, nochd duilleagan orra.聽

Bha, agus tha, 肠脿濒 eile a鈥� f脿s agam. 始S e sin an 肠脿濒 ceairsleach. Ann am Beurla curly kale. C脿l ceairsleach.

Ach tha an 肠脿濒 buan fada nas 脿irde na 始n 肠脿濒-ceairsleach. Ged a ghearras tu duilleagan gu le貌r 脿s, thig e air ais gu l脿idir. Tha an d脿 lus agam c貌rr math is meatair a鈥� dh鈥櫭爄rde a-nise. Cha bhi agam ri buntainn orra sa gheamhradh, a r猫ir choltais. Seasaidh iad ri geamhradh cruaidh.

Tha am facal 肠脿濒 inntinneach. Tha e c脿irdeach don Bheurla kale. Ach bidh e a鈥� seasamh airson cabbage cuideachd. Chan eil sin iongantach oir th脿inig cabbage agus kale 鈥� na lusan 鈥� bhon aon lus o shean. 始S e Brassica oleracea a chanas luchd-saidheans ris na dh脿.聽

始S d貌cha gu bheil na h-ainmean 鈥� kale agus 肠脿濒 鈥� a鈥� tighinn bhon Laidinn caulis. Tha sin a鈥� ciallachadh 鈥榞as鈥�. Tha cauliflower cuideachd a鈥� tighinn bhon fhreumh sin. 始S e a鈥� Gh脿idhlig airson cauliflower 鈥� colag. Bidh sibh e貌lach air lus eile a bhuineas do Brassica oleracea. 始S e sin a鈥� bhuinneag Bhruisealach 鈥� no Brussels sprout. 始S toigh leam buinneagan Bruisealach. Ach cha bhi sibh uile ag aontachadh rium!

The Little Letter 808

Do you have a garden? If you do, do you grow vegetables in it? I do, and I want to tell you about a plant I planted this year.

The plant is a type of kale that I call, in Gaelic, 肠脿濒 buan. In English it鈥檚 鈥榩erennial kale鈥� that it is called. C脿l buan, or 肠脿濒 buan-mhaireannach if you want to be fancy.

I got the plant last year from a friend in England. He is really keen on gardening. He asked me if I was wanting to grow perennial kale in my own garden. I said I was. He gave me two small pieces of stalk from one of his own plants.

When I came home, I put them in soil. Over the winter, they put down roots. When the spring came, leaves appeared on them.

I had, and have, another kale growing. That is the 肠脿濒 ceairsleach. In English 鈥榗urly kale鈥�. C脿l ceairsleach.

But the perennial kale is much taller than the curly kale. Although you might cut many leaves from it, it comes back strongly. My two plants are now more than a metre in height. I won鈥檛 have to touch them in winter, apparently. They will withstand a hard winter.

The word 肠脿濒 is interesting. It is related to the English kale. But it also stands for cabbage. That isn鈥檛 surprising because cabbage and kale 鈥� the plants 鈥� came originally from the one plant. Scientists call both of them Brassica oleracea.

Perhaps the names 鈥� kale and 肠脿濒 鈥� come from the Latin caulis. That means 鈥榮talk, stem鈥�. Cauliflower also comes from that root. The Gaelic for cauliflower is colag. You鈥檒l know another plant that belongs to Brassica oleracea. That鈥檚 the buinneag Bhruisealach 鈥� or Brussels sprout. I like Brussels sprouts. But I know you won鈥檛 all agree with me!

Broadcast

  • Sun 8 Nov 2020 16:00

All the letters

Tha gach Litir Bheag an seo / All the Little Letters are here.

Podcast: An Litir Bheag

The Little Letter for Gaelic Learners

An Litir Bheag air LearnGaelic

An Litir Bheag is also on LearnGaelic (with PDFs)

Podcast