Main content
An Litir Bheag 1098
Litir Bheag na seachdain sa le Ruairidh MacIlleathain. Litir 脿ireamh 1097. This week's short letter for G脿idhlig learners.
Last on
Sun 31 May 2026
13:30
麻豆社 Radio nan G脿idheal
More episodes
Previous
Next
![]()
Corresponding Litir
Litir do Luchd-ionnsachaidh 1402
Clip
-
An Litir Bheag 1098
Duration: 03:27
An Litir Bheag 1098
Bha mi ag innse dhuibh mu na Peutanaich ann am Muile. Bha iad nan lighichean ainmeil. B鈥� e am fear a b鈥� ainmeile aca an t-Ollamh Muileach, Iain Peutan. A r猫ir beul-aithris, fhuair e b脿s nuair a chaidh a mhurt.
Bha R矛gh na h-Alba airson faighinn a-mach c貌 an lighiche a bu chomasaiche anns an r矛oghachd. Leig e air gun robh e tinn. Thug e cuireadh do na lighichean a bu chli霉itiche ann an Alba. Bha e airson 's gun innseadh iad uile dha d猫 bha ce脿rr air. Am measg nan lighichean, bha an t-Ollamh Muileach.
R脿inig e l霉chairt an r矛gh. Ach cha robh an r矛gh a鈥� ceadachadh sgr霉dadh sam bith leis na lighichean. Thuig an t-Ollamh Muileach sa mhionaid pl貌igh an r矛gh. Agus bha deagh bheachd aig an r矛gh air, air s脿illibh sin.
Ge-t脿, bha na lighichean eile farmadach. Chuir iad romhpa Iain Peutan a mharbhadh. Thug iad airgead don 貌stair aige mar dhuais airson Iain a phuinnseanachadh.
R脿inig Iain agus a shearbhant an taigh-貌sta. Dh鈥檌arr an lighiche air an 貌stair cupa uisge a thoirt dha. Cho luath 始s a shluig e an t-uisge, bha fios aige gun robh e air a phuinnseanachadh. Dh鈥檌arr e cupa bainne. Ach cha robh bainne sam bith ann. Dh鈥檌arr e air a shearbhant falbh a-mach don leas-ch脿il airson c脿l fhaighinn. Ach cha robh c脿l sam bith ann.
Chaochail an t-Ollamh Muileach taobh a-staigh beagan mhionaidean. Chaidh an dust aige a thoirt a dh鈥橢ilean 脤. Bha e air a thiodhlacadh an sin.
Mus fh脿g sinn Peutanaich Mhuile, tha mi airson innse dhuibh mu Iain Peutan eile 鈥� an d脿rna mac aig an Ollamh Mhuileach. Cha robh e na lighiche. Bha e na mhinistear Easbaigeach. Ach 始s ann thuigesan a chaidh an cruinneachadh de l脿mh-sgr矛obhainnean is leabhraichean a bha leis an teaghlach.聽
Chaill e a mhinistrealachd agus chaidh e a dh鈥櫭坕rinn. Thug e an cruinneachadh leabhraichean leis. Thachair e ris an t-s脿r-sgoilear Chuimreach, Eideard Lhuyd. Bha Lhuyd a鈥� d猫anamh rannsachadh air na d霉thchannan Ceilteach. Dh鈥檌onnsaich e t貌rr bho Iain Peutan mu dheidhinn c脿nan is cultar nan G脿idheal agus mu leigheas air a鈥� Gh脿idhealtachd.
Bha R矛gh na h-Alba airson faighinn a-mach c貌 an lighiche a bu chomasaiche anns an r矛oghachd. Leig e air gun robh e tinn. Thug e cuireadh do na lighichean a bu chli霉itiche ann an Alba. Bha e airson 's gun innseadh iad uile dha d猫 bha ce脿rr air. Am measg nan lighichean, bha an t-Ollamh Muileach.
R脿inig e l霉chairt an r矛gh. Ach cha robh an r矛gh a鈥� ceadachadh sgr霉dadh sam bith leis na lighichean. Thuig an t-Ollamh Muileach sa mhionaid pl貌igh an r矛gh. Agus bha deagh bheachd aig an r矛gh air, air s脿illibh sin.
Ge-t脿, bha na lighichean eile farmadach. Chuir iad romhpa Iain Peutan a mharbhadh. Thug iad airgead don 貌stair aige mar dhuais airson Iain a phuinnseanachadh.
R脿inig Iain agus a shearbhant an taigh-貌sta. Dh鈥檌arr an lighiche air an 貌stair cupa uisge a thoirt dha. Cho luath 始s a shluig e an t-uisge, bha fios aige gun robh e air a phuinnseanachadh. Dh鈥檌arr e cupa bainne. Ach cha robh bainne sam bith ann. Dh鈥檌arr e air a shearbhant falbh a-mach don leas-ch脿il airson c脿l fhaighinn. Ach cha robh c脿l sam bith ann.
Chaochail an t-Ollamh Muileach taobh a-staigh beagan mhionaidean. Chaidh an dust aige a thoirt a dh鈥橢ilean 脤. Bha e air a thiodhlacadh an sin.
Mus fh脿g sinn Peutanaich Mhuile, tha mi airson innse dhuibh mu Iain Peutan eile 鈥� an d脿rna mac aig an Ollamh Mhuileach. Cha robh e na lighiche. Bha e na mhinistear Easbaigeach. Ach 始s ann thuigesan a chaidh an cruinneachadh de l脿mh-sgr矛obhainnean is leabhraichean a bha leis an teaghlach.聽
Chaill e a mhinistrealachd agus chaidh e a dh鈥櫭坕rinn. Thug e an cruinneachadh leabhraichean leis. Thachair e ris an t-s脿r-sgoilear Chuimreach, Eideard Lhuyd. Bha Lhuyd a鈥� d猫anamh rannsachadh air na d霉thchannan Ceilteach. Dh鈥檌onnsaich e t貌rr bho Iain Peutan mu dheidhinn c脿nan is cultar nan G脿idheal agus mu leigheas air a鈥� Gh脿idhealtachd.
The Little Letter 1098
I was telling you about the Beatons on Mull. They were famous physicians. The most famous of them was the Ollamh Muileach, John Beaton. According to oral tradition, he died when he was murdered.
The King of Scotland wanted to find out who was the most capable physician in the kingdom. He pretended to be ill. He invited the most renowned physicians in Scotland. He was wanting them all to tell him what was wrong with him. Among the physicians was the Ollamh Muileach.
He reached the king鈥檚 palace. But the king wasn鈥檛 allowing any examination by the physicians. The Ollamh Muileach immediately understood the king鈥檚 ploy. And the king had a high opinion of him because of that.
However, the other physicians were jealous. They decided to kill John Beaton. They gave money to his publican as a reward for poisoning John.
John and his servant reached the inn. The physician asked the publican to give him a cup of water. As soon as he swallowed the water, he knew that he had been poisoned. He requested a cup of milk. But there was no milk there. He asked his servant to go out to the kailyard to get cabbage. But there was no cabbage there.
The Ollamh Muileach died within a few minutes. His earthly remains were taken to Iona. He was buried there.
Before we leave the Mull Beatons, I want to tell you about another John Beaton 鈥� the second son of the Ollamh Muileach. He wasn鈥檛 a physician. He was an Episcopalian minister. But it鈥檚 to him that the family鈥檚 collection of manuscripts and books went.
He lost his ministry and went to Ireland. He took with him the book collection. He met with the renowned Welsh scholar, Edward Lhuyd. Lhuyd was doing research on the Celtic countries. He learned a lot from John Beaton about the language and culture of the Gaels and about medical practice in the Highlands.
The King of Scotland wanted to find out who was the most capable physician in the kingdom. He pretended to be ill. He invited the most renowned physicians in Scotland. He was wanting them all to tell him what was wrong with him. Among the physicians was the Ollamh Muileach.
He reached the king鈥檚 palace. But the king wasn鈥檛 allowing any examination by the physicians. The Ollamh Muileach immediately understood the king鈥檚 ploy. And the king had a high opinion of him because of that.
However, the other physicians were jealous. They decided to kill John Beaton. They gave money to his publican as a reward for poisoning John.
John and his servant reached the inn. The physician asked the publican to give him a cup of water. As soon as he swallowed the water, he knew that he had been poisoned. He requested a cup of milk. But there was no milk there. He asked his servant to go out to the kailyard to get cabbage. But there was no cabbage there.
The Ollamh Muileach died within a few minutes. His earthly remains were taken to Iona. He was buried there.
Before we leave the Mull Beatons, I want to tell you about another John Beaton 鈥� the second son of the Ollamh Muileach. He wasn鈥檛 a physician. He was an Episcopalian minister. But it鈥檚 to him that the family鈥檚 collection of manuscripts and books went.
He lost his ministry and went to Ireland. He took with him the book collection. He met with the renowned Welsh scholar, Edward Lhuyd. Lhuyd was doing research on the Celtic countries. He learned a lot from John Beaton about the language and culture of the Gaels and about medical practice in the Highlands.
Broadcast
- Sun 31 May 2026 13:30麻豆社 Radio nan G脿idheal
All the letters
Tha gach Litir Bheag an seo / All the Little Letters are here.
Podcast: An Litir Bheag
The Little Letter for Gaelic Learners
An Litir Bheag air LearnGaelic
An Litir Bheag is also on LearnGaelic (with PDFs)
Podcast
-
An Litir Bheag
Litirichean do luchd-ionnsachaidh ura. Letters in Gaelic for beginners.
